Кіріспе
Ахилль – француз теңіз флотының 74 зеңбірекке ие француз кемесі. 1803 жылы Жак Ноэль Саненің жобалары бойынша Рошфор қаласында салынған. Капитан Луи Габриэль Дениэпорт басқаруымен, ол 1805 жылғы 20 қазанда Трафальгар шайқасы алдында француз флотының алғы шебінде жүзіп, ағылшын флотын көрген алғашқы франко-испан кемесі болды. Келесі күні Трафальгар шайқасында франко-испан флоты шайқасқа түзу үшін бұрылды, ал «Ахилль» өзін желінің соңында тапты. Шайқас басталғанда ол француздық «Айгль», француздық «Нептун» және француздық «Фугё» кемелерімен бірге британдық «Ли» колоннасындағы екінші кеме – «Белльизль»ға қарсы күреске қосылды. «Белльизль» көп ұзамай толыққандай қирап, маневр жасай алмай, күресуге жарамсыз болды, себебі оның желкендері батареяларын жасырып тастады, бірақ 45 минут бойы туын көтеріп, оның артынан басқа британдық кемелер көмекке келді. «Сан-Ильдефонсо» испан кемесі бағындырылған кезде, Дениэпорт жеңіл желді пайдаланып, желідегі бос орынды толтыруға тырысты. Содан кейін ол өзін тұтқынға түскенін сезінді және төменгі мачталардан басқа барлық жабдықтарын жоғалтты. Сағат 13:00-де прапорщик Арли, ал 13:30 шамасында бірінші офицер, командир Монталембер қаза тапты. Капитан Дениэпорттың аяғы 14:30-да жартылай кесілді және одан кейін бірден қайтыс болды, өйткені өз орнынан қозғалмайтындықтан. Көптеген офицерлер қабілетсіз болғандықтан, басқару 15 минуттан кейін қаза тапқан прапорщик Жуанға берілді. Оның орнына прапорщик Кошар келді. Осы уақытқа дейін «Ахилль» баяу батып барады, бірақ «Дредноут»тың негізгі және алдыңғы мачталарын қиюға үміттенді. Сағат 16:00-де қосылды. 15 минуттан кейін «Ахилль»дің мизен-топшасында өрт шықты. Келесі залп оның жалындаған басты мачтасын құлатып, кемені жалынға айналдырды. Қарсыласының тағдыры шешілгенін білген Ричард Гриндалл, «Принц» капитаны, оқ атуды тоқтатып, «Ахилль»ден алыстады, содан кейін француз теңізшілерін құтқару үшін суға қайықтар жіберді, өйткені «Ахилль» экипажы кемені тастауға тырысты. Бұл қауіпті болды, себебі «Ахилль» тастап кеткенде, ыстықтан қарулар оқталды. 158 француз теңізшісі құтқарылды. От ақырында оның дәнді мұнай қоймасына жетіп, ол 17:45-те керемет жарылыспен жарылып, 480 адамды бірге алып кетті және тез суға батты, туы жоғары көтеріліп, шайқастың аяқталуын белгіледі. «HMS Defence» кемесінде қызмет еткен офицер: «Бұл көз алдымызға елестете алатын ең қорқынышты және ұлы көрініс болды. Бірден кеме түтін мен отқа айналды. Бір сәтте үлкен от бағанасы атмосфераға көтеріліп, бірнеше секунд бойы жалындаған, көптеген қара дақтармен сыныққан, бұлттарда асылып тұрған ағаштар мен адамдардың денелерін бейнелейтін ғажайып шармен аяқталды».
Achille was a 74 gun French ship of the line built at Rochefort in 1803 after plans by Jacques Noël Sané. Under the command of Captain Louis Gabriel Deniéport, she sailed at the vanguard of the French Fleet on 20 October 1805, just before the Battle of Trafalgar, and she was the first Franco Spanish ship to sight the English fleet, around 6 p. m.
The next day, at the Battle of Trafalgar, the Franco Spanish fleet veered to form a line of battle, and Achille found herself at the rear of the line. At the start of the battle she joined French ship Aigle, French ship Neptune and French ship Fougueux, in engaging the second ship in the British lee column, Belleisle was soon completely dismasted, unable to manoeuvre and largely unable to fight, as her sails blinded her batteries, but kept flying her flag for 45 minutes until the other British ships behind her in the column came to her rescue. As Spanish ship San Ildefonso surrendered to , Deniéport took advantage of a light wind to attempt to fill the gap in the line. She then found herself trapped between and , losing all of her rigging save for her lower masts. At 1:00 p. m, Ensign Arley was killed, followed around 1:30 by the first officer, Commander Montalembert. Captain Deniéport had his leg partly shot off at 2:30, and was killed shortly after refusing to leave his station. With most officers incapacitated, command went to Ensign Jouan, who was killed after 15 minutes. He was replaced by Ensign Cauchard. By this time Achille was slowly sinking, but still managed to cut off Dreadnoughts main mast and fore mast. At 4:00, joined in. After 15 minutes, a fire broke out in Achilles mizzen top. The next broadside against her brought her blazing main mast down, engulfing the ship in flames. Knowing that her opponent's fate was sealed, Richard Grindall, the Princes captain, ceased firing and wore round to clear Achille before placing boats in the water to rescue the French seamen, as Achilles crew attempted to abandon ship. This proved hazardous as Achilles abandoned but loaded guns were set off by the intense heat now raging below decks. 158 French sailors were saved. The fires eventually reached her magazine and she blew up spectacularly at 5:45 p. m., taking 480 with her, and foundered quickly, her colours high, marking the end of the battle. An officer serving in HMS Defence wrote:
"It was a sight the most awful and grand that can be conceived. In a moment the hull burst into a cloud of smoke and fire. A column of vivid flame shot up to an enormous height in the atmosphere and terminated by expanding into an immense globe, representing for a few seconds, a prodigious tree in flames, specked with many dark spots, which the pieces of timber and bodies of men occasioned while they were suspended in the clouds."
Ахилл өнерде
Ахилл Дж.М.У. Тернердің "Трафальгар шайқасы" суретінде бейнеленген. 1/33 масштабтағы моделі Париждегі Теңіз музейінде (Musée de la Marine) қойылған. Оның экипажының Жаннет есімді әйел мүшесін жарылыстан құтқару оқиғасы "Трафальгар шайқасындағы анекдот" атты түсті гравюраға шабыт берді.