Кіріспе

1973 жылы аяқталған Велленд-Бай-пас - Канаданың Онтарио штатында Велленд каналында салынған үлкен құрылыс жобасы. Жаңа арна ұзақ уақыт бойы Порт Робинсон мен Порт Колборн арасында және Велленд қаласының ортасынан өтіп, қысқа, тікелей сәйкестендіруді қамтамасыз етті. Жоба арна бойымен кеме қатынасын жақсартуға және Велландта көп жүретін кеме арнасының болуынан туындаған проблемаларды жеңілдетуге көмектесті.

Өмірбаян

Велланд қаласы бастапқыда каналдың айналасында өскен болса да, 1960 жылдары қала арқылы көлік және темір жол қозғалысының үнемі үзілуі алаңдата бастады. Бір кеме көлденең көпірдің астынан өтіп бара жатқанда, кем дегенде он минут бойы көлік қозғалысын тоқтатады. Кеме қатынасы көп болған кезде көпшілік кемелер үшін көпір көтеріліп қалуы мүмкін, ал автомобильдер, жүк көліктері мен автобустардың ұзақ кезектері 30 минуттан астам уақытқа созылуы мүмкін. Сонымен қатар, Веллендтің шетінде салынған көптеген теміржол станциялары мен желілері енді өсіп келе жатқан қаланың ортасында болды; Торонтодан Буффалоға дейінгі теміржол желілері де кешіктірілді. 1932 жылы төртінші Велланд каналын салумен құрылған ескі жол да кемелерге ыңғайсыз болды, өйткені ол бұрылысты және тар болды. Бір-бірінен алыс емес жерде орналасқан бес тік көпір мен теміржолдың айналмалы көпірі маневрлерді қиындатып, жолды қиындатты. Капитандар каналдың шетіндегі үлкен ғимараттар көзге көрінбей тұрғанына наразылық білдірді. Олардың бірі былай деп түсіндірді: "Лейкс теңізінің әрбір капитаны қорқатын басты нәрсе - 15-ші көпір [3-ші канал дәуірінде салынған, бірақ 1972 жылға дейін қолданыста болды], Велланд қаласындағы темір жол көпірі, ортасында тірек бар. Менің ойымша, Лейкс теңізінің әрбір капитаны бір уақытта оны [қақтырып тастаған] болуы керек".

Құрылыс

Айналадан өту жобасы үлкен іс болды: құрылысқа 16,2 км2 (4,000 акр) жер иеліктен шығарылды. Шамамен 50 миллион текше метр материал қазылып алынды. Жаңа канал ескі каналдың енімен салыстырғанда кең. Каналды ең төменгі тереңдігі - екі туннель, Негізгі көше туннелі және Таунлайн туннелі, көліктер мен пойыздарға канал астынан өту үшін салынған. Мұны толықтыру үшін Велланд өзенін жаңа каналдың астына жеткізу үшін су құбыры салынды. Су құбырының құрылымы төрт түтікшелі, кері сифонды, ұзын, кең және навигациялық арнадан төмен қарай созылатын. Ол 30 000 текше метр бетоннан салынған. Өзенді су құбырына ағызу үшін жаңа өзен арнасы салынды. Сифондық каналдың пайда болуы жер асты суының деңгейін бірнеше шақырымға төмендетті, бұл жоба көптеген қазылған құдықтарды құрғатады. Сент-Лоуренс теңіз жолының басқару басқармасы жауапкершілікті мойындамады, бірақ көптеген тұрғындарға сумен қамтамасыз ету үшін бұрғыланған құдық орнату үшін ақша төледі. (жергілікті куәгерлердің мәліметтері бойынша) Уэлланд қаласы арқылы арна жағалауларының жоғалуы үшін, олардың кей бөліктері жергілікті өнеркәсіптермен кемежай ретінде пайдаланылды, жобаға негізгі жолдан бөлек кемежай кірді. Бұрынғы ретке келтіру үшін салынған көптеген темір жол желілері жаңа ретке келтіру үшін күрт өзгертілді. Жаңа жолдың құны 50 миллион канаддық долларға бағаланды. Google картасы каналдың көшірілуі нәтижесінде темір жол желісінің өзгергенін және содан бері жасалған өзгерістерді көрсетеді. Сондай-ақ картада каналдың ескі және жаңа бағыттары көрсетілген. Құрылыс 1967 жылы 9 маусымда басталып, алты жыл бойы жалғасты. (Құрылыс кезінде каналда жұмыс істейтін алып "Жер қозғалтқышы" кездейсоқ жер астындағы табиғи газ құбырына соқтығысып, жарылып, шамамен 90-100 метр биіктікте от сияқты жалынға айналды; зардап шеккендер жоқ.) Көптеген тұрғындар бақылаған символикалық оқиғада, қарлы түнде, Веллендтің Шығыс Негізгі көшесіндегі No13 көпір соңғы рет жарықпен жарық көрді, 15 желтоқсан 1972 жылы жаңа айналма жол келесі маусымда кеме қатынасына ашық болады. (Күпір келесі күні Сент-Лоуренс теңіз жолының қызмет етуші кемесіне жол беру үшін шыдамдылықпен ашылды.) 1972 жылы 20 мамырда Мейн-стрит туннелі ресми түрде ашылды, 13 шілдеде Таунлайн туннелі ашылды. Townline туннелі арқылы темір жол қозғалысы 1973 жылдың 31 қаңтарында ашылды. Жаңа каналға алғаш рет 1973 жылы 27 наурызда Канаданың жағалау күзетінің "Гриффон" кемесі кірді. 1973 жылы 28 наурызда "М. В. Сеннвилл" кемесі осы жолмен өткен алғашқы сауда кемесі болды. Ол Дулуттан (Миннесота штаты) Квебекке (Порт-Картье штаты) бара жатқан 1 063 868 бушель арпаны тасымалдайтын. Уэлланд-Бай асуының ресми ашылу рәсімі 1973 жылдың 14 шілдесінде өтті. Жобаның жалпы құны шамамен 188 млн. CAD доллары. Жаңа каналдың ұзындығы 500 метрге қысқарды және алты көпір арқылы өтуді екі жаңа туннельмен алмастырды. Ол Велланд каналы арқылы өту уақытын ескі сәйкестендіруге қарағанда шамамен 30 минутқа (5%) қысқартты.

Нәтижелері

Велланд қайығы арқылы кемелердің Велланд каналы арқылы өтуін жеңілдету. Қала кемелердің жиі өзгеріп отыратын кестесіне тәуелді емес еді. (Мысалы, жоспарлы қала бойынша автобус қызметі тек көшіруден кейін ғана құрылды.) Ескі сәйкестендіруді пайдалану туралы шешім қабылдау керек болды. Бастапқыда ұсынылған идеялардың бірі оны толтырып, 406-шы автомобиль жолын кеңейту болды. Бұл ешқашан болған емес, оның орнына ескі канал қалаға беріліп, Велланд демалыс су жолы деп аталды. Жақында қалада жаңа азаматтық орталық, оның ішінде қалалық әкімдік пен ескі каналдың жанында қала орталығында қоғамдық кітапхана салынды. Айналалық жол ашылғаннан бері Веллендтің шығыс жағы виртуалды аралға айналды; Ниагара түбегінің қалған бөлігінен батысқа қарай ескі канал арнасы және шығысқа қарай айналып өту арнасы бөліп алады.