Кіріспе

Актер және марафоншы (1924–2022)

Фрэнсис Дуглас Артур Кестон (5 желтоқсан 1924 – 13 ақпан 2022), көбінесе Джон Кестон деп танылған, британдық туған американдық сахна актері және әнші, әлемдік рекордтарды жасаған жүгіруші ретінде ең жақсы белгілі болды.

Ерте өмір

Кестон 1924 жылдың 5 желтоқсанында Лондонда дүниеге келген. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік әуе күшінде қызмет етті.

Суретші

Кейстонның ең танымал актерлік рөлі – видео ойындағы күрделі жау әйел кейіпкері Генн рөлі. Кейіпкердің өзіне тән культы қалыптасты. (Кейстонның «O Sole Mio» әнін орындаған қысқа көрінісі ойында, «Пасха жұмыртқасы» деп аталатын файл түрінде жасырылған. Бұл көрініс сценарий бойынша түсірілмеген, ал Кестон түсірілімдер арасында күтіп тұрғанда спонтанды өнер көрсеткен.) 1968 жылы Джон Кестон Джульет Проузбен бірге Уэст-Энд (Лондон) театрында Нил Саймонның «Sweet Charity» спектаклінде Витторио Видал рөлінде ойнады. Шоуды Боб Фосс ойлап тапты, сахналады және хореографиялады (ол кітапқа да маңызды, бірақ авторлық құқығы көрсетілмеген үлес қосты). Кейстон осы қойылымның актерлік құрамындағы альбомда пайда болады. Ол бірде Бродвейден Лондонда өткен шоуға қатысқан Нил Саймонның алдындағы кастингін еске алды. Ол жаттығудан өткен әнші болғандықтан, актер ретінде де қабылдануын қалады. «Сіз ән айта аласыз ба?» деп сұрағанда, ол «Біраз» деді. Оны дауыс байқауына шақырды, ол өте жақсы өнер көрсетті және жұмысқа қабылданды. «Sweet Charity» оның Вест-Эндтегі жалғыз жұмысы болды; ол бұрын Лондонда «Ұйқылы сұлу», «Карточкалар үйі», «Идеалдық күйеу», «Жеке өмірлер» және «Билли» қойылымдарында ойнаған. Ол «Fol De Rols» ревюінде де гастрольде болды. Британдық теледидардағы көріністеріне «Department S», «Лорд Байрон» және «U.F.O.» кірді. Кейіннен ол модель ретінде өмір сүрді, оның жарнамалары «Stern» сияқты журналдарда жарияланды. 1974 жылы Кейстон Вашингтонға, Фрэнк Данлоп режиссерлік еткен және Тревор Нанн көркемдік жетекшісі болған Royal Shakespeare Company-нің «Шерлок Холмс» турымен сапар шекті. Компания 7 қазанда Кеннеди орталығының Эйзенхауэр театрында гастрольдік турнесін бастады. Бір айдан кейін шоу Бродвейдің Броадхерст театрында алдын ала көрсетілімдерді бастады, 12 қарашада ашылды және 471 қойылым көрсетілді. Ол төрт Тони номинациясын алды және екі Тони сыйлығын жеңіп алды. Бұл Кейстонға сэр Эдвард Лейтон рөліндегі Бродвейдегі жалғыз жұмысын сыйлады. (Бұл аталған пьеса – сэр Артур Конан Дойлдың бірлескен авторы – Бродвейде сегізінші рет қойылды, алғашқысы 1899 жылы болған; содан бері Бродвейде қойылған жоқ. Пьесаның толық атауы – «Шерлок Холмс: Ұлы детективтің бұрын жарияланбаған эпизоды және оның мисс Фолкнердің таңғажайып ісімен байланысы».) Кейстон АҚШ-та өнер көрсетуші ретінде мансабын жалғастырды, жазғы театрларда, кабареде және операда өнер көрсетті. Ол сонымен қатар фильмде фотограф Альфред Стиглиц рөлін ойнады. Кейстон «Ескірудің көрінісі» атты жеке көрсетілімді жазды, өндірді және орындады. Бұл екі актілі музыкалық қойылым тарихқа, актерлік өнерге, музыкаға және ағылшын тіліне деген оның құмарлығын көрсетеді, қарттану тақырыбында. Ол өмірінің соңына дейін одан үзінділер орындады. Бірінші акт – музыкасыз, тікелей актерлік. Кейстон актерлік өмірінің басында, ол театрға пойызбен асығып, макияж жасауға жеткілікті уақыты болғандағы автобиографиялық эпизодтарды баяндайды. Содан кейін, көрермендердің көз алдында – және аз уақыт ішінде – ол біршама макияж жағып, парик пен сақалға спирт желімін тағып, түнгі көйлек киіп, өмірінің соңғы кезеңінде тарихшы Джон Обриге айналады. Ол ағылшын акцентімен сөйлеп, әңгімелер айтады, ауруларына шағымданады және сарайдағы қаңқулықтарды таратады. Екінші акт – пианиномен сүйемелдемемен орындалатын музыкалық қойылым. Өлеңдер, Джеральд Финцидің «Жас жігіттің үгіт-насихаты» кітабынан үзінділер және жастықтан қарттыққа көшу туралы басқа да әндер қойылымды құрайды. Кейстон тенор болды және оның дауысы, ерекше дірілмен, жанындағы сезімді қоздыру үшін қолданылды.

Ғылымгер

Ақырында, Кестон және оның отбасы Миннесота штатының Бемиджи қаласында қоныстанды, онда оны доктор Фултон Галлахер Бемиджи мемлекеттік университетінің музыка бөлімінде дауысты оқыту үшін шақырған болатын. Сол жердегі қызметі кезінде ол көптеген дарынды және амбициялық студенттердің іздеген вокалдық оқытушысы болды, олардың көптегені елдегі ең беделді музыка консерваторияларының аспирантурасына қабылданды. Ол хор дирижері Пол Брандвиктің жетекшілігімен The Bemidji Choir және The Chamber Singers ұсынған жыл сайынғы Madrigal Dinners-те The Jester рөлінде өнер көрсетті. Бұл рөлге Брандвиктің үш хор мен тенор солисі үшін жазған "Shall I, Mother, Shall I" шығармасын орындау кірді. Бұл шығарма бір баланың көзқарасынан баяндалған құмарлық туралы әңгіме. Кестон дауыстық концерттер ұсынды, Бемиджи Опера қоғамымен толық опералық қойылымдарда және Опера түнінде (итальян тағамдарымен опералық көрсетілім) өнер көрсетті және аймақта өзінің бір актерлік шоуын ұсынуды жалғастырды. Жеке дауыстық сабақтардан басқа, ол әншілер үшін шетелдік дикция сабақтарын өткізді және студенттерге дауыстық рецитальдеріне көмектесті. Ол композитор Джеральд Финци туралы диссертация жазды, оның мелодияларындағы сөздік ырғақтың табиғи бейнелеуі Кестонға ұнады. Оның Шекспир актеріне лайықты декламациялық ән айту стилі Финцидің шығармаларына өте сай келді. BSU-да жүргенде ол жүгіруге көбірек бейімделді, сабақтар арасында мектептің музыка және театр ғимаратындағы бес қабатты баспалдақпен жаттығу жасады.

Спортшы

Кейстон 55 жасында жүгіруді бастады. 2001 жылдың 30 қыркүйегінде 76 жасында ол Портленд марафонында 3:22:59 уақытты көрсетіп, жас санаты бойынша әлемдік рекорд орнатты. Бұл, оның жүгіру карьерасын аяқтауы мүмкін болған жарақаттан кейін қайта оралғаннан соң болды. 2005 жылдың 2 сәуірінде 80 жасында ол 15 шақырымды 59:00 уақытта аяқтады. 1996 жылы 71 жасында ол Твин-Ситис марафонында 3:00:58 нәтиже көрсетіп, 70 жастан асқан алғашқы жүгіруші ретінде марафонды 3 сағаттан кем уақытта аяқтауға жақын болды. Бұл әлі де 71 жастағы ең жылдам марафондық нәтиже болып табылады, алайда канадалық Эд Уитлок кейіннен 72, 73 және 74 жасында марафонды 3 сағаттан кем уақытта аяқтады. 80 және 85 жасында Кэстон Вашингтон штатының Спокан қаласында өткен Блумсдей жүгірісінде 12 шақырымға жас санаты бойынша әлемдік рекорд орнатты. 2005 жылдың 12 наурызында 80 жасында ол АҚШ-тың Masters Indoor Track and Field чемпионатында (Джексонс Трек, Нампа, Айдахо) 6:48.02 уақытпен тарихтағы ең жасы үлкен 7 мильді (шақырым) жүгірген спортшы болды. Дегенмен, бұл АҚШ чемпионатында орнатылғанымен және америкалық Генри Сипньевскийдің 81 жасында 2000 жылдың маусымында көрсеткен 7:51:9 нәтижесінен бір минуттан астам артық жылдам болғанымен, американдық рекорд ретінде тіркелмеді. M80 мильдік әлемдік рекордты испандық Мануэль Алонсо Доминго 2017 жылы 6:22.69 уақытпен жаңартты. 2005 жылдың 14 мамырында Кэстон Орегон штатының Канби қаласындағы Канби орта мектебінде өткен «Жастар шеберлері» мильдік жүгірісінде 6:48:2 уақыт көрсетті, бірақ бұл да американдық M80 рекорды ретінде тіркелмеді. Сол жарыста ол 3000 метрді 13:30:77 уақытта аяқтады, бұл 1990 жылы Эд Бенхамның ресми тіркелген американдық M80 рекордынан жылдам болды (дегенмен Бенхам 1989 жылы одан да жылдам уақыт көрсеткен, бірақ ол ресми тіркелмеген). 2005 жылдың 15 сәуірінде Кэстон Миннесота штатының Сент-Клауд қаласында өткен жылдық Earth Day жарты марафонында M80 жас санаты бойынша әлемдік рекордты 1:39:27 уақытпен орнатты. Бұл әлі де 80 жастағы спортшының ең жақсы көрсеткіші, бірақ кейіннен канадалық Эд Уитлок 81 жасында Милтон, Онтариода 1:38:59 уақытпен осы рекордыны жаңартты. Кэстон жарыстарда, старт алдында әдетте Америка және Канаданың мемлекеттік әндерін орындап, бүкіл ел бойынша жарыстарға жиі шақырылатын маңызды тұлға болды. Ол сондай-ақ осы іс-шараларда өз тәжірибесі мен Мастерс спортшысы ретіндегі қиындықтары туралы лекциялар оқыды. Ол 5000 метр және 10000 метрге арналған американдық M75 рекордтарын сақтап тұр. Ол тағы бірнеше американдық жас санаты бойынша әлемдік рекордтарды иеленеді және марафон мен басқа да жеңіл атлетика жарыстарына қатыса берді. 2001 жылы АҚШ-тың Track & Field федерациясы оны USATF Мастерс даңқы залына енгізді. 2017 жылы Кэстон 92 жасында да жүгіріп жүрді.

Жеке өмір және өлім

1995 жылы АҚШ азаматы болып, әйелі Эннмен бірге Орегон штатының Санривер қаласында тұрды. Кейіннен ол "Ескіру туралы ойлар" деген жұмыс атауымен естелік шығарды. Аннамен некесінен үш баласы болды: Памела, Джон және Ричард. Бұрынғы некесінен де үш баласы болды: Филипп, Майкл және Франческа. Кестон 2022 жылғы 13 ақпанда Миннеаполисте COVID-19 пандемиясы кезінде, 97 жасында COVID-19 салдарынан қайтыс болды.