Кіріспе

Американдық саясаткер (1869–1923)

Джозеф "Қасиетті Джо" Вингейт Фолк (28 қазан 1869 – 28 мамыр 1923) – Миссури штатының Сент-Луис қаласынан шыққан американдық заңгер, реформатор және саясаткер. 1905 жылдан 1909 жылға дейін Миссури штатының губернаторы болды.

Ерте өмір және білім

Джозеф Фолк Теннесси штатының Браунсвилл қаласында Генри Бейт пен Марта Эстес Фолктың отбасында дүниеге келді және қатаң баптисттік отбасында өсті. Оның алғашқы білімін Браунсвилл академиясында аяқтады, содан кейін Мемфисте (Теннесси штаты) бірнеше компанияда клерк және бухгалтер болып жұмыс істеді. Фолк құқық білімін оқып, 1890 жылы Вандербильт университетін бітірді. Вандербильтте оқып жүргенде, 1888 жылдың 20 қазанында Каппа Альфа орденінің Чи бөліміне қабылданды. Ол әкесінің заң фирмасына қосылып, қылмыстық құқық саласында жұмыс істеді. Мансабының басында Фолк 1892 жылы Теннесси штатының Өкілдер палатасына сайлануға түсті, газет мақалалары жазды, арнайы шараларда сөз сөйледі және Пифий рыцарлары қатарына қосылды. 1893 жылы ол інісінің заң кеңсесіне жұмысқа орналасу үшін Сент-Луиске көшіп келді. 1896 жылдың 10 қарашасында Фолк Гертруда Глассқа үйленді. Ол жергілікті жас демократтар ұйымы – Джефферсон клубын құруға көмектесті және 1898–1899 жылдары осы ұйымның президенті болды. Фолк ұлттық және халықаралық деңгейде маңызды нәтижелерге қол жеткізді, бірақ ол алған кейбір сот үкімдері апелляцияда күшінен шығарылды. Фолк республикалық президент Теодор Рузвельтпен бірге, сондай-ақ басқа да белсенді прокурорлар мен журналистердің арқасында қалалық жемқорлық мәселесіне ерекше назар аударды. Фолк қала маңындағы теміржол компаниясына қарсы қудалау шараларын жүргізу арқылы АҚШ пен Мексика арасындағы келісімшарттарға өзгеріс енгізуге, пара беруді экстрадициялауға негіз ретінде қосуға ықпал етті. Аудандық прокурор ретінде Фолк көптеген кәсіпкерлер мен саясаткерлердің қарсылығына тап болды, олар оның жемқорлықты әшкерелеуі қаланың беделіне, сондай-ақ Демократиялық партия мен бизнес ахуалына кері әсер етеді деп санайтын.

Әкім

Фолк 1904 жылғы сайлауда прогрессивті реформатор және демократ ретінде Миссури штатының 31-ші губернаторы болып сайланды. Губернатор кеңсесінде ол «Миссури идеясын» жақтады, ол – Миссуридің заңды халық бақылауы және қатаң орындалуы арқылы қоғамдық мораль саласындағы жетекші күшке айналу тұжырымы. Оның басқаруы қарсылыққа қарамастан бастапқы жетістіктерге қол жеткізді, монополияға қарсы іс шараларын сәтті жүргізді, мемлекеттік қызметкерлерге тегін теміржол билеттерін беруді тоқтатты, парақорлық туралы заңдарды кеңейтті, сайлау заңдарын жақсартты, лоббистердің міндетті тіркеуін енгізді, жарыс жолындағы құмар ойындарды тыйым салды және сенбі күнгі жабылу заңын күшіне енгізді. Фолк губернаторлық қызметінің соңғы кезеңінде Демократиялық партия бақылауындағы Бас Ассамблея құрылды, бұл Фолк жүргізген реформалардың нәтижесі болды. Губернатор Миссури Конституциясына бастамашылық және референдум туралы түзетулерді, сондай-ақ сайлау, білім беру, жұмыспен қамту және бала еңбегі, теміржолдар, азық-түлік, бизнес және коммуналдық қызметтерді одан әрі реттеуге қатысты қосымша заңдарды қабылдады. Фолк басқарған кезеңде бірқатар сарапшы кеңестер мен комиссиялар құрылды, оның ішінде көптеген ауыл шаруашылығы кеңестері және Миссури кітапхана комиссиясы бар.

Кейінгі мансап

Губернаторлық мерзімінен кейін Фолктың моральдық қағидаларға берілгендігі және келісімге баруға құлықсыздығы оны саяси жағынан беделсіз етіп қойды, ал сенатқа үміткерлігіне жасаған алғашқы тыңайсыздары сәтсіз аяқталды. Ол заңгерлік практикаға қайта оралды, Чаутауква лекторы ретінде саяхат жасады және Вудро Вильсонды қолдады. Вильсон Фолкты АҚШ Мемлекеттік департаментінің заң кеңесшісі етіп тағайындады, онда ол ірі теміржол компанияларын тексерді. 1918 жылы ол АҚШ Сенатына демократтардың үміткері болып сайланды, бірақ сайлауда жеңіліске ұшырады. Сент-Луис сауда палатасында аз ғана уақыт жұмыс істегеннен кейін, Фолк Вашингтонда жеке заң кеңсесін ашты. Ол бірнеше халықаралық келіссөздерде делдалдық жасады. 1922 жылдың наурыз айында Фолк шамадан тыс жұмыс істегендіктен жүйкелік ауруға шалдықты. 1923 жылы Нью-Йоркте 53 жасында қайтыс болды және Теннесси штатының Браунсвилл қаласындағы Оукуд зиратында жерленді. Оның Вашингтондағы үйі қазір Мавритания елшілігі болып табылады. 1943 жылы оның құрметіне аталған "Либерти" кемесі құрылды.