Кіріспе

Миль биік Иллинойс, Иллинойс Sky City немесе жай ғана Иллинойс – бұл 1 мильден (2 км) астам биіктікте болуы жоспарланған және американдық сәулетші Фрэнк Ллойд Райттың 1957 жылғы "Завет" кітабында ұсынылған және сипатталған қалың қабатты ғимараттың концепциялық жобасы. Чикаго қаласында салынуы тиіс болған бұл жобада 528 қабат бар, ал Райттың мәлімдемесіне сәйкес, онда 15 000 автомобиль мен 100 тікұшаққа арналған тұрақтар қарастырылған. Егер салынған болса, бұл ғимарат әлемдегі ең биік ғимараттар тізіміндегі көшбасшы болар еді, Эмпайр Стейт Билдингтің биіктігінен төрт еседен асып, қазіргі әлемдегі ең биік ғимарат – Бурдж Халифадан екі есе биік болар еді, сондай-ақ жоспарланған Джидда мұнарасынан да биік болар еді. Бұл екі жобаның да авторы Адриан Смит, ал оның екі ғимараттың дизайны Иллинойс жобасынан шабыттанған деп есептеледі.

Техникалық жүзеге асырылуы

Райт мұндай ғимаратты салуды тіпті ол ұсынылған кезде де техникалық тұрғыдан мүмкін деп санайтын. Ол кезде әлемдегі ең биік көкжай Нью-Йорктегі Эмпайр Стейт Билдинг болды, ол Иллинойс штатының ұсынылған биіктігінің төрттен бір бөлігіне жетпейтін. Қажетті биіктіктегі өздігінен тіреулі болат конструкцияны орнату мүмкін болған, бірақ мұндай биік ғимараттарда бірқатар мәселелер туындайды. Ол кезде биік мұнараларды салу үшін қолданылатын материал – болат, өте икемді. Бұл мұнаралардың желде айтарлықтай қозғалуына мүмкіндік береді, бұл жоғары қабаттардағы тұрғындарға ыңғайсыздық тудырады. Райт бұл мәселені бастапқы ұсынысында мойындағанмен, бұл мұнараның үш аяқты дизайны (Райт қайтыс болғаннан кейін он жылдан астам уақыттан соң жобаланған CN мұнарасына ұқсас), оның тартылған болат қаңқасы және құрылымдық элементтерінің ажырамас сипаты кез келген тербеліске қарсы келеді деп сенді. Бұл мәселені Citigroup Center және Taipei 101 ғимараттарында қолданылғандай, мұнараның ішінде үйлесімді массалық демпферді орнату арқылы да шешуге болар еді, бірақ бұл дизайндық жаңалық ондаған жылдар бойына кеңінен танылмады. 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында бетонның жүктемеге төзімділігі айтарлықтай артты, бұл оны толығымен осы қатты материалдан салуға мүмкіндік берді. Райт 76 лифті болатынын, олардың әрқайсысы бес қабатты биіктіктегі тандем кабиналарымен жабдылатынын және бес қабаттан тұратын блоктарға бір мезгілде қызмет көрсететінін түсіндірді. 2014 жылы Чикагодағы Goose Island Brewery компаниясы Райттың дизайнының құрметіне «The Illinois» деп аталатын IPA сырасын шығара бастады, оның этикеткасында сәулетшінің танымал витраждық әйнектеріне ұқсас бейнеленген хумус конусының суреті бейнеленген.