Кіріспе

Филиппин университеті Дилиманның студенттік газеті

«Филиппин колледжі» – Филиппин университеті Дилиманның ресми апталық студенттік басылымы. Университет студенттері арасында ол көбінесе «Куле» деп танымал. Газет радикалды, ұлттық-демократиялық, көбінесе басшылыққа қарсы көзқарастарымен және Филиппин университетінің басшылығы мен Филиппин үкіметінің саясатына сын тұрғысынан қарауымен белгілі.

Тарих

Алғаш рет Колледж Фолио (1910) және Варсити Ньюс (1917) деп аталды. Колледж Фолио ретінде ол Филиппиндегі алғашқы студенттік журналдардың бірі болды. «Филиппин колледжі» ресми түрде 1922 жылы құрылды. Содан бері ол академиялық еркіндіктің, сыншыл ойлаудың, журналистік адалдық пен кәсібиліктің символына айналды. 1935 жылы «Коллегиан» католик шіркеуінен шығарылу қаупіне қарамастан, Теодоро Агонсильоның Рикардо Паскуалдың «Доктор Хосе Ризал қабірден тыс» кітабына жазған рецензиясын жариялады. 1951 жылы бас редактор (EIC) Элмер Ордонес үкіметтің UP ісіне араласуын, әсіресе UP президенті Бьенвенидо Гонсалестің отставкасынан кейін ашты. Осы кезеңде филиппин тілінің мазмұнына енгізілуі де орын алды. Соғыстан кейінгі жылдары «Коллегиан» университет мәселелерін, әсіресе «сектанттық» және әкімшіліктегі жақтастықты шешуде белсенділік танытты. Ұлттық сезімдерді «коммунистік қауіп-қатермен» теңеген кең таралған консерватизмге қарамастан, «Коллегиан» социализмнен бастап Хукбалахап қозғалысына дейінгі мақалаларды жариялауды жалғастырды. Жапондық оккупация кезінде «Коллегиан» көп бөлігінде үнсіз болды, өйткені университеттің көп бөлімшелері жабылған еді. 1946 жылы «Коллегиан» баспасын қайта бастады, колонияға қарсы көзқарасын сақтап қалды. 1950 жылдары университеттегі академиялық еркіндік мәселесі көтеріліп, «Коллегиан», университет әкімшілігі және ұлттық үкімет арасындағы сенімдер қақтығысы күшейді. Мысалы, EIC Хомобоно Адаза UP әкімшілігін сынаған редакциялық мақаласы үшін қуылды. 1960 жылдары жаңадан пайда болған революциялық қозғалысқа арналған мақалалар, сол кездегі президент Фердинанд Маркостың диктатурасына қарсы студент қозғалысының өсуіне толықтырды. Әскери диктатура кезінде «Коллегиан» медиа қараңғылығына қарсы шығып, жер астына кетті. Бұл басылым Филиппин сауда колледжінің «Анг Малая» (қазіргі Филиппин политехникалық университеті) және «Атенео де Манила» университетінің «Пандаян» және әртүрлі ұлттық демократиялық топтардың басылымдары сияқты басқа студенттік басылымдармен бірге радикалдық баспасөзді құрды. 1972 жылы әскери жағдай жарияланғанда, «Коллегиан» ұлттық бағыты қалыптасқан еді. Басылым жасырын түрде жұмыс істеуін жалғастырып, үкімет бақылауындағы БАҚ берген мәліметтен мүлдем өзгеше болған шындықтарды жария етті. Кейіннен «Коллегиан» қызметкерлерінің бірнешесі, соның ішінде Энрике Вольтер Гарсия мен Антонио Тагамолила түрмеге қамалып, өлім жазасына кесілді. 1973 жылы EIC Оскар Ябес басқарған «Коллегиан» тұрақты редакциясы UP президенті Сальвадор П. Лопестің кампусты көркейту жобасын және UAAP апталық жаңартуларын жариялаған кезде, «Тәулікші» колледж 20 пайыздық оқу ақысын көтеруді және Студент регентінің кеңсесі мен UP Студент кеңесі сияқты студенттік мекемелерді таратуды айыптады. «Тәулікші» колледж мәселесі студенттердің төменгі оқу ақысы мен жатақхана бағасын талап етуін алға тартты, сонымен қатар «біздің жартылай отаршылдық және жартылай феодалдық қоғамымыздың сыбайлас жемқорлығы, құлшынысы мен зорлық-зомбылығын ашуға бағытталған». Осы арада, сол кездегі EIC-тің тұрақты коллегиясы Оскар Ябес АҚШ-тың Маркос режимі кезінде орын алған зұлымдықтарды сынға алмай, контрреволюциялық әдебиеттерге баса назар аударған диверсиялық пропаганда құралы ретінде қызмет етті. Кейіннен Ябес газеттің қаражатын бұрмалау үшін де сынға ұшырайды. Газет Маркос режимі құлағаннан кейін де белсенді болды. 1989 жылы «EDSA және UP—Үш жыл өткен соң» атты редакциялық мақаласында EIC Рубен Карранза, Jr. «әлеуметтік әділетсіздік пен шетелдік үстемдік» филиппиндік қоғамда нығайып қалғандығын атап өтті. Халық билігінің құлдырауынан кейінгі эйфорияда бұл көзқарас халыққа ұнамай қалды. Алайда, «Коллегиан» бастан кешкен қақтығыстар тек сыртқы емес еді. Бұрынғы редакциядағы билік күрестері мен қиындықтар көптеген дау-дамайларды туғызды. Мысалы, «Тәулікші» колледж 1996 жылы сол жылы EIC лауазымына бәсекелес Вольтер Венерасион мен Ричард Гэппи арасындағы шайқастан кейін пайда болды. UP қауымдастығы екі жарыс көреді: «Коллегиан» - Гәппидің «Тәулікші» колледжі және Венерасионның тұрақты «Коллегиан» басылымы. 1996 жылы «Тәулікші» колледж басылымындағы мақалаларда автордың аты болмады, бірақ Gappi басылымның жұмысын басқарып отырғаны ашық құпия болды. Сол кездегі солшыл қозғалысты сипаттайтын идеологиялық айырмашылықтан газет қағаз қарсыластар лагерінің аренасына айналды. Бір жағынан, Венерасион және оған дейінгі редактор Ибарра Гутьеррес әлеуметтік демократиялық саясатты қолдады, ал Гәппи және оның көптеген әріптестері бұрынғы EIC Майкл Джон Ас Ас штабынан ұлттық демократияны қолдады. 1980 және 1990 жылдарда штат қызметкерлері мен редакторлар арасындағы философиялық күрестерге байланысты қосымша ішкі даулар орын алды. Жаңа медианың өсуіне байланысты «Коллегиан» редакторлары 2000 жылдардың басында kule. upd. edu. ph құрды, ол кейін philippinecollegian. net, содан кейін philippinecollegian. org-қа айналды. Басылым 2013 жылға дейін өнімдерін DeviantArt арқылы жариялады, содан кейін Issuu-ға көшті. «Коллегиан» 2009 жылы студенттік кеңес сайлаулары сияқты кампустағы маңызды оқиғалар туралы тікелей жаңартулардың қажеттілігіне байланысты жаңалықтарды жедел жабуды енгізді. 300 пайыздық оқу ақысын көтеруге қарсы күрес кезінде сол кездегі UP президенті Эмерлинда Роман «Коллегиан» баспаханасы үшін ашық конкурс өткізуді талап етті, Республикалық актінің 9184-немесе мемлекеттік сатып алу туралы заңға сүйене отырып, әкімшілік түсіндіргендей, және осылайша төрт ай бойы қаражатты ұстап тұрды - бұл Екінші дүниежүзілік соғыстан бергі басылымның ең ұзақ үзілісі болды. 2018 жылы «Тәулікші» колледждің төртінші нұсқасы (Rebel Kulê) жарық көрді. Дау-дамай Филиппин колледжі редакторының емтихандарының төрешілер кеңесінің төрағасы, UP Жабдықтау колледжінің деканы Елена Перния, «Коллегиан» жазушылары Марвин Анг пен Ричард Корнелионы бітіру күйлеріне байланысты емтиханға қабылдамағандарынан басталды. Заңгер студенті Джейсон Эдвард Сан Хуан төрт бөлімнен тұратын тестте жеңіске жетті және «Коллегиан» мен UP студенттік кеңестерінен қосымша емтихан өткізу туралы өтініштеріне қарамастан, шешім күшінде қалды. Өткен редакциялық мерзімнің бас редакторы Шейла Энн Абарра «Rebel Kulê» EIC ретінде тағайындалды. 2020 жылдың наурыз айында пандемия басталғаннан кейін жазушылар мен «Коллегиан» баспасының мүмкіндіктеріне шектеулер қойылды. Осылайша, басылым толығымен онлайн форматқа көшті. Эксклюзивті онлайн формат ұзақ, кең ауқымды жазуға мүмкіндік берді - 2020 жылдың маусымында «Коллегиан» карантиннің алғашқы үш айына арналған 48 беттік арнайы онлайн басылымды жариялады. Қазіргі уақытта басылым Facebook, Instagram және X (бұрынғы Twitter) парақшаларында, сондай-ақ phkule. org ресми сайтында мазмұн мен жаңалықтарды жариялауды жалғастыруда.

Атақты түлектер

Амброзио Падилла, Филиппин Сенатының сайланған мүшесі. Хосе Мария Сисон, ғалым, революционер және Филиппин Коммунистік партиясының негізін қалаушы. Франклин Дрилон, Филиппин Сенатының президенті. Мириам Дефенсор Сантьяго, Филиппин Коллегиясының бірінші бас редакторы; Филиппин Сенатының сайланған мүшесі. Эдсел К. Лагман, Альбайдың бірінші округінің сегіз мерзімдік өкілі; Репродуктивті денсаулық саласындағы заңның және адам құқықтарына қатысты үш заңның авторы, атап айтқанда: Қамауға алуға қарсы заң, Азаптауға қарсы заң және Адам құқықтары бұзылғандарға өтеу беру және оларды мойындау туралы заң. Венцелао Винзонс, студенттік лидер, бұрынғы губернатор және Камарин Норте провинциясының өкілі. Ниночка Роска, "Соғыс жағдайы" және "Екі есе бақытты" атты ағылшын тіліндегі романдардың авторы. Ренато Константино, тарихшы, филиппиндік "Өткенді қайта қарау" және "Жалғасып келе жатқан өткен" романдарының авторы. Леонардо Квисумбинг, Филиппин Жоғарғы Сотының судьясы. Абрахам Сармиенто кіші, студенттік лидер. Темарио Ривера, Филиппин университетінің Дилиман бөлімшесіндегі саяси ғылымдар профессоры болған; "Жер иелері мен капиталистер: Филиппин өндірісіндегі класс, отбасы және мемлекет" кітабының авторы. Шила Коронел, журналист, Филиппиндегі зерттеу журналистикасы орталығының негізін қалаушы. Ма. Лурдес С. Мангахас, Филиппиндегі зерттеу журналистикасы орталығының негізін қалаушы. Джозеф Таддейс Моронг, GMA телеарнасының тілшісі. Вендел Гамбан, белсенді және қаза тапқан Жаңа халық армиясының жауынгері.