Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының Ұлттық Орманы, Нью-Мексикодағы Сибола Ұлттық Орманы (SEE bo lah деп айтылады) – АҚШ-тың Нью-Мексико штатындағы 1,633,783 акр (6,611.7 км²) аумақты алып жатқан Ұлттық Орманы. Сибола атауының түпнұсқа Зуни тайпасының пуэблолары мен жерлеріне берілген есім болған деп саналады. Испандықтар бұл атауды кейін "бизон" деп түсіндірген. Орманның жерлері Нью-Мексиконың орталық және солтүстік бөліктерінде, сондай-ақ Батыс Техас және Оклахома штаттарында шашырап орналасқан. Сибола Ұлттық Орманы төрт Рейнджерлік Ауданға бөлінеді: Сандия, Маунтайр, Мт. Тейлор және Магдалена. Орманға Сан-Матео, Магдалена, Датил, Аю, Галлина, Манцано, Сандия, Мт. Тейлор және Нью-Мексиконың батыс-орталық бөлігінде орналасқан Зуни таулары кіреді. Орман сонымен қатар Солтүстік-Шығыс Нью-Мексикодан шығысқа қарай Техас Панхандле және Батыс Оклахомаға дейін созылатын төрт Ұлттық Шөптесін басқарады. Сибола Ұлттық Орманы мен Шөптесін жерлерін АҚШ Орман Сервисінің 3-ші аймағы, Нью-Мексико штатының Альбукерке қаласындағы кеңселерінен басқарады. Биіктігі 1500 м-ден 3445 м-ге дейін жетеді. (Жоғарыдағы көрсетілген көрсеткіштерге төменде аталған төрт Ұлттық Шөптесін жерлері кірмейді, олар туралы толық мәліметтер жеке мақалаларда келтірілген.) Сибола Ұлттық Орманының ауданы (үш Шөптесін аймағын есептемегенде) округтер бойынша төмендегідей: Сокорро, Сибола, Маккинли, Катрон, Торранс, Берналильо, Сандовал округі, Нью-Мексико, Линкольн, Сьерра және Валенсия округтері. Қазіргі уақытта Сибола Ұлттық Орманының 137,701 акр жері Жайлау аймағы ретінде белгіленген. Бұл гектарлардан басқа, 246,000 акр жері Жолсыз Аймақтарды сақтау ережесіне сәйкес, жолсыз аймақтар ретінде жіктелген. Сибола Ұлттық Орманы үш штаттың аумағында орналасқан бірнеше бөлімдерге бөлінген. Рита Бланка Ұлттық Шөптесін жері Техас штатының Далам округінде және Оклахома штатының Симарон округінде, Блэк Кеттл Ұлттық Шөптесін жері Оклахома штатының Роджер Миллс округінде және Техас штатының Хемфилл округінде, ал Макклеллан Крик Ұлттық Шөптесін жері Техас штатының Грей округінде, Оклахома-Техас аймағында орналасқан. Бірлескен Сибола Ұлттық Шөптесін жерлерінің жалпы ауданы 262,141 акр (1,060.8 км²) құрайды. Орманның көп бөлігі Нью-Мексико штатында орналасқан, оның ішінде Хардинг, Юнион, Мора және Колфакс округтеріндегі Киова Ұлттық Шөптесін жерлері бар. Сибола Ұлттық Орманының Сандия Рейнджерлік Ауданı Нью-Мексико штатының орталық бөлігіндегі Альбукерке қаласының шығысында орналасқан және штаттың ең көп келушілерді тартатын тауларын қамтиды. Сандия ауданына шығыс Берналильо және оңтүстік-шығыс Сандовал округтеріндегі ұлттық орман жерлері, сондай-ақ Сандия Пик Трамвайы және Сандия Крест Ұлттық Көрікті Жолы кіреді. Сандия таулары ауданның солтүстік бөлігінде орналасқан. 1978 жылы Конгресс осы аймақты Сандия Таулары Жайлауы деп белгіледі. Сиболаның Сандия Рейнджерлік Ауданıна Сандия мен Манцано тауларының арасында оңтүстікке қарай созылатын Манзанита таулары да кіреді. Манцано тауларын Сибола Ұлттық Орманының Маунтайр Рейнджерлік Ауданı басқарады. Маунтайр Рейнджерлік Ауданı Нью-Мексико штатының орталық бөлігінде орналасқан Торранс, солтүстік-батыс Линкольн және шығыс Валенсия округтеріндегі ұлттық орман жерлерін басқарады. Маунтинаир ауданында Галлинас таулары мен Манцано таулары орналасқан. 1978 жылы Конгресс Манцано Жайлауын белгіледі. Мт. Тейлор Рейнджерлік Ауданı Нью-Мексико штатының батысындағы Солтүстік Сибола, Оңтүстік Маккинли және Батыс Сандовал округтеріндегі жерлерді басқарады. Тейлор тауы мен Зуни таулары Мт. Тейлор ауданының құрамына кіреді. 800,000 акрға жуық аумақты қамтитын Магдалена Рейнджерлік Ауданı Сибола Ұлттық Орманының төрт тау ауданының ішіндегі ең үлкені болып табылады. Сибола Магдалена ауданы Нью-Мексико штатының оңтүстік-орталық бөлігінде, батыс Сокорро, солтүстік-шығыс Катрон және солтүстік Сьерра округтеріндегі жерлерді басқарады. Аю таулары, Датил таулары, Магдалена таулары және Сан-Матео таулары Магдалена ауданының құрамына кіреді. Бұл ауданда екі Жайлау аймағы бар – Апачи Кид (44,626 акр) және Уитингтон (19,000 акр) Жайлау аймақтары, екеуі де Сан-Матео тауларында орналасқан. Белгіленген Жайлауға қоса, Магдалена Рейнджерлік Ауданıнда 205,972 акр Жолсыз Аймақтар бар. Магдалена Рейнджерлік Ауданıның қызметкерлері Магдалена ауылында орналасқан. Ауданның тамыры 1899 жылы президент Уильям МакКинли құрған Гила Орман Қорғағында жатыр, бұл АҚШ Орман Сервисін Магдаленадағы ең көне үздіксіз бизнеске айналдырды.

Тарих

Сибола ұлттық орманындағы жерлер бай мәдени тарихқа ие. Орманның өзі 1800 жылдардың соңында су алаптары, ағаштар және топырақ сияқты табиғи ресурстарды қорғау мақсатымен алғаш рет Орман қоры ретінде құрылған жерлерден пайда болды. Бұл ұлттық орман жерлерінің адам және мәдени тарихы 1800 жылдарға дейін созылады. Башам өз есебінде Сиболаның Магдалена рейнджерлік ауданының археологиялық тарихын құжаттаған. Аудандық жерлерді адамдар пайдалануының куәліктері 14 000 жыл бұрынғы палеоинді кезеңіне дейін жетеді, бұл Жаңа әлемнің адамдармен қоныстануы және мегафаунаның жойылуы туралы мәліметтер береді.

Қазіргі Магдалена рейнджерлік ауданының көп бөлігі апачилердің иелігінде болды. Апачи тайпалары 17 ғасырдан бастап, 19 ғасырдың соңында Апачи соғыстарында жеңілгенге дейін Магдалена-Датил аймағын тиімді басқарып келді. 1879 жылы қоныс аудару бұйрықтарына бағынбаған және жауынгерлерін өлтірілгенге дейін екі жыл бойы үрей тудырған Викторио апачилер арасында Джеронимо мен Кочистен кем бағаланбайды. Апачи соғыстарынан кейін кен өндірісі қарқын алды – таулардан алтын, күміс және мыс табылды. Осыған дейін бұл аймақтың кең аумағын жергілікті емес адамдар пайдаланған жоқ. 19 ғасырдың соңында тау-кен аймағының оңтүстік бөлігінде алтын, күміс және мыс іздеуге байланысты қызметтер жүргізілгенімен, іздеу-кен қалдықтары бүгінге дейін құлау, жер бедерінің өзгеруі және өсімдіктердің жаңаруы салдарынан көзге көрінбейді. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында кеншілер таулардан минералды байлық іздегенде, малшылар ондаған мың қой мен ірі қара малын Магдалена ауылындағы мал базарына айдап әкелді, ол Сокорромен теміржол арқылы байланысты болды. Шындығында, АҚШ-тағы соңғы тұрақты мал жолы Магдаленадан батысқа қарай 125 мильге созылған. Бұл жол ресми түрде Магдалена мал шаруашылығы жолы деп аталды, бірақ оны көбінесе қаубойлар мен малшылар «Бифстейк жолы» деп атады. Жол 1865 жылы пайдалануға берілді және 1919 жылы ең жоғары деңгейге жетті. Жол жүк тасымалына ауысқанға дейін және 1971 жылы ресми жабылғанға дейін үздіксіз пайдаланылды.

Өрттер

2008 жылы Триго өрті көбінесе Сибола ұлттық орманының Маунтанайр рейнджер ауданында болды.