Кіріспе

Ауербах қамалы – Германияның оңтүстік Гессен аймағындағы Бергштрассе бойындағы көптеген қамалдардың бірі. Бұл қамалды бастапқыда Карл Ұлы (Киелі Рим империясының императоры) салған, ал 13 ғасырдың екінші ширегінде Кацененленбоген әулетінің графы Дитер IV оны қайта жаңартып салған. Бүгінде ол Бенсхайм-Ауербах қаласының үстіндегі Урберг төбесінде (Мелибокустың бір бөлігі) орналасқан.

Тарих

Ауербах (Бенсхайм) қаласы алғаш рет Лорш кодексінде "Урбах" деп тілге алынды. 1135 жылы Хильдегард фон Хеннебергтің үйленуі арқылы Бергштрассе аймағы Генрих II Кацененленбогенге қарасты. Генрих 1138 жылы король Конрад III-нің қолдауымен граф атанды. Ол кезде Ауербах Кацененленбоген графтығының құрамында болды. Кацененленбоген графтығы Төменгі округке (Рейн өзеніндегі Сент-Гуар маңында) және Жоғарғы округке (қазіргі Оңтүстік Гессенде, Майн өзенінен оңтүстікке қарай) бөлінді. Оңтүстік Кацененленбоген әулетінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін бекініс қажет болды; бұл Цвингенберг қаласында жиналатын баждарды (жұмыстарды) қорғауды да қамтиды. Бұл баждарды Рим тау жолы (Bergstrasse) бойымен жүретін сауда керуендерінен алуға арналған. Осы қажеттілікті қанағаттандыру үшін стратегиялық маңызды Ауерберг (Урберг) төбесінде Ауербах қамалы салынды. Қамалды граф Дитер IV фон Каценленбогеннің бұйрығымен шамамен 1222 жылы салуға кіріскендігі айтылады. Урбергтегі қамал туралы ең алғашқы жазба 1247 жылға, ал қамалдың алғашқы құжаты 1257 жылға жатады. 1479 жылы Кацененленбоген графтығы (Ауербах қамалымен бірге) Гессен ландграфтығына өтті. 16 ғасырда қамал стратегиялық маңыздылығын жоғалтты және Отыз жылдық соғыс кезінде әскери мақсатта қолданылмады. 1674 жылы (1672–1679 жылдардағы франко-голландия соғысы кезінде) қамал француз маршалы Тюреннің әскері тарапынан басылып алынып, өртеп жіберілді, соның салдарынан қамалдың ішінде қорғаныс іздеген жергілікті тұрғындар қаза тапты. Тастап кетілген қамал келесі жылдары қираған күйге айналды. 1820 жылы қамалдың солтүстік мұнарасы құлап, Гессен ландграфтығы қираған ғимараттарды сақтап (жартылай қалпына келтіруге) шешім қабылдады. 1888 жылы бұрынғы бейліде жыл бойы ашық болатын мейрамхана салынды. 1950 жылдары оңтүстік мұнараның ағаш баспалдағының нашарлауына байланысты оған кіру мүмкін болмай қалды. 1989 жылы террасалы мейрамхананың құрылысы басталды, ол келесі жылы ашылып, қамалдың қираған жерлеріне келушілердің қызығушылығын арттырды. 2007 жылы оңтүстік мұнарадағы баспалдақ жөнделіп, көпшілыққа қайта ашылды.

Шарап өсіру

1258 жылы Графенвайнберг деп аталатын жүзім бағы тіркелген, ал 1318 жылы Рейбере жүзім бағы тіркелген. Бүгінгі күнге дейін осы жерде жүзім шаруашылығы жүргізілуде.

Дизайн

Қамалдың үшбұрышты пішіні бүгінгі күнге дейін сақталған. Солтүстік және оңтүстік мұнаралар арасындағы қабырға мен ішкі ауланың арасында ас үй, тұрғын бөлмелер, қоралар және темірші шеберханасы орналасқан. Бастапқы кіреберіс, донжонмен қорғалған, солтүстік және бұрынғы шығыс мұнаралар арасындағы қабырғада болды. Шығыс және оңтүстік мұнаралар арасындағы қабырға мен ішкі ауланың арасында үлкен зал, жертөлелер және қамал шіркеуі орналасқан. Ішкі ауланың шығыс бұрышында тас қабаты арқылы тік бұрғыланған түпнұсқа құдық жатыр. Қамалдың қоршауы сақина тәрізді қабырғамен қоршалған, ал одан тыс аула тағы бір сақина тәрізді қабырғамен қоршалған. Осы сақина тәрізді қабырғаның оңтүстік жағында қонысқа кіретін жол болды. 1356 жылдың 18 қазанында Рейн аймағын қатты жер сілкінісі шарлады, нәтижесінде донжон шығыс және оңтүстік-шығыс ғимараттарының үстіне құлады. 1370 жылға қарай қамалдың кең масштабты қайта құрылысы мен кеңейтілуі басталды. Донжон бұзылды, қамалға кіретін жері өзгертілді, ал солтүстік қорғау қабырғасы жабылып, биікке көтерілді. Қазір қамалға кіретін жер оңтүстік-батыс бұрышында, оңтүстік мұнара мен ішкі ауламен қорғалған. Шығыс мұнараның орнына қалың бастион салынды. Бұл бастион (Германиядағы алғашқысы) солтүстік-шығыстан зеңбіректерден қамалдың қорғаны үшін жобаланған. Ол кезде солтүстік және оңтүстік мұнаралар да биікке көтерілген болуы мүмкін. Кацененленбоген графтарының бұйрығымен салынған осы қосымша бекіністер қамалға Фесте Урберг (Урберг бекінісі) деген ат берді және Ауербахты сол кездегі ең қауіпсіз және заманауи қамалдардың біріне айналдырды.

Қазіргі күн

Кешкі театр және рыцарь турнирлері (ортағасырлық ойындармен бірге) қамалдың тұрақты түрде ұйымдастырылатын шаралары. 2007 жылдың көктемінен бастап солтүстік және оңтүстік мұнаралар толыққанды қайта жаңартылғаннан кейін көпшілік назарына ұсынылуда.