Кіріспе

Бакалавриат дәрежесі – бакалавриат курстарын аяқтаған адамға берілетін академиялық дәреже. АҚШ-та мұндай дәреже көбінесе жоғары білім беру орнында, мысалы колледжде немесе университете беріледі. Осы бакалавриат дәрежелерінің ең көп таралған түрлері – ассоцият және бакалавр дәрежелері. Бакалавр дәрежесін алу әдетте кем дегенде үш немесе төрт жылға созылады. Кейбір басқа білім беру жүйелерінде бакалавриат білімі – орта білімнен кейінгі білім берудің магистр дәрежесіне дейінгі деңгейі болып табылады; мұндай жағдай Ұлыбританиядағы кейбір ғылымдар мен Еуропадағы ұзақ мерзімді медициналық бағдарламаларда кездеседі. Бұл дәрежелер негізгі немесе бірінші кәсіби дәрежелер ретінде жіктелуі мүмкін.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда бакалавр дәрежесі – бакалавриат деңгейіндегі ең көп таралған білім беру түрі. Кейбір магистратура бағдарламалары, интеграцияланған магистратура деп аталады, орта білімді аяқтағаннан кейін бірден бастауға болады; мұндай курстар көбінесе бакалавр бағдарламаларының ұзартылған нұсқалары болып табылады және оларды аяқтауға қосымша бір жыл қажет. Англия, Уэльс және Солтүстік Ирландияда көптеген бакалавр дәрежелерін алу үшін үш жыл уақыт кетеді, бірақ медицина сияқты ерекше жағдайлар бар (олар, интеграцияланған магистратуралар сияқты, бакалавр деңгейінде оқуды қамтитын магистратура деңгейіндегі білім беру болып табылады).

Италия

Италияда лауреа (бұрынғы атауы лауреа триеннале, яғни "үш жылдық лауреа") – "бакалавр" дәрежесінің ең көп таралған түрі. Ол бакалавр дәрежесіне баламалы және оны аяқтаудың белгіленген мерзімі үш жылды құрайды (Италияда орта мектеп, яки лицей, бес жылдық білім беру сатысы болғандықтан, бітірушілер 19 жасқа жетеді). Бұрынғы лауреа (қазіргі лауреа магистрале) ескі лауреамен шатастырылмауы керек, ол әдетте бес немесе алты жылға созылған. Мысалы, Канадада медицина докторы (М.Д.) бағдарламасы "бакалавр" дәрежесі ретінде қарастырылады. Алайда, АҚШ-та көптеген бірінші кәсіби білім беру бағдарламалары АҚШ Білім министрлігі тарапынан магистратура деңгейіне жатқызылады және студенттердің қабылдануы үшін "бакалавр" дәрежесі болуы шарт. Бұл дәрежелер ғылыми-зерттеу докторлық дәрежесі емес, сондықтан философия докторы (Ph.D.) дәрежесімен тең емес. Көптеген елдерде бакалавр дәрежесі американдық магистратура дәрежесіне баламалы болып табылады. Мысалы, АҚШ-та берілетін медицина және остеопатия докторларының дәрежелері медицина және хирургия бакалавры (MBBS немесе MBChB) дәрежесімен тең. АҚШ-та және кейде Канадада қауымдастырылған дәреже (associate degree) екі жылдық білім беру бағдарламасы болып табылады. Ол кейде төрт жылдық білім берудің бастапқы кезеңі ретінде таңдалады. Кейбір екі жылдық колледждер өз штаттарындағы төрт жылдық білім беру ұйымдарымен келісімдер жасасады, олар бойынша қай курстарды мәселесіз көшіруге болатыны айқындалады.

Вирджиния

Вирджиния штатының қоғамдық колледжі жүйелік келісімдерге қол қойды, осы арқылы 23 қоғамдық колледждің бірін трансферттік бакалавр дәрежесімен және белгілі бір ең төменгі орташа баллмен бітірген студенттер Вирджиния штатындағы 20-дан астам төрт жылдық колледждер мен университеттерге кепілді түрде қабылдануға құқылы болады.

Бразилия

Бразилиядағы білім деңгейін жақсырақ түсіну үшін елдегі жоғары білім беру жүйесін түсіну қажет. Қазіргі бразилиялық жүйе ұлттық білім берудің негіздерін және бағыттарын белгілейтін заңға сәйкес ұйымдастырылған – 20 желтоқсан 1996 жылғы № 9.394 заң. Жоғары білім беру мекемелері академиялық ұйымдастыруына қарай жіктеледі, мынадай атаулар болуы мүмкін: Университеттер, Университет орталықтары, Колледждер және біріктірілген мектептер, Колледждер мен институттар және Технологиялық білім беру орталықтары. Жоғары білім беру курстары екі академиялық деңгейге бөлінеді: бакалавриат және магистратура. Бұл дәрежелердің ішінде Бразилиядағы жоғары білім беру бағдарламалары бөлінген, олар бакалавр, лицензиат және ассоцияттар болып бөлінеді, бакалавриат деңгейі үшін. Ал мамандану бойынша MBA, Post MBA бағдарламалары, ал магистратура үшін академиялық магистр, кәсіби магистр және докторлық диссертациялар бар. Бакалавриат деңгейінде әлі де колледждер мен қосымша білім беру курстары бар.

Дипломдар мен куәліктер

Бакалавриат деңгейінде бакалавр, лицензиат және технолог дәрежелері бакалавриат дипломын береді, ал колледждер мен қосымша курстар бітіру туралы сертификаттарды ұсынады. Заң бойынша, студенттің біліміне қарай, «Б.А.», «Б.С.», лицензиат немесе технолог дәрежесі ресми түрде беріледі және аспирантура курсын бастау үшін қажетті шарт. Аспирантурада (Postgrad) тек Stricto Sensu курстарын, яғни академиялық немесе кәсіби магистрлік және докторлық бағдарламаларын бітірген студенттерге ғана магистр немесе доктор атақтары беріледі. Lato Sensu – мамандану курстары, MBA бағдарламалары және Post MBA бағдарламаларын бітірген студенттерге бітіру туралы сертификаттар мен «Маман» атағы беріледі. Бразилиядағы жоғары білімнен кейінгі білім «аспирантура» деп аталады. Lato Sensu аспирантурасы: белгілі бір саладағы мамандануды білдіретін және бітіруге 1 жылдан 2 жылға дейін уақыт кететін білім беру деңгейі. Кейде бұл магистрлік және MBA арасындағы мамандану деңгейін сипаттау үшін қолданылады. Осы тұрғыдан алғанда, басты айырмашылық Lato Sensu курстары зерттеу саласының ғылыми аспектілеріне тереңдейтін болса, MBA бағдарламалары практикалық және кәсіби аспектілерге көбірек назар аударады, олар көбінесе бизнес, басқару және әкімшілік салаларында қолданылады. Дегенмен, бұл саланы реттейтін нормалар болмағандықтан, екі атау да көбінесе айырма жасамай қолданылады. Stricto Sensu аспирантурасы: академиялық мансапты жалғастырғысы келетін студенттерге арналған білім беру деңгейі. Магистрлік: бітіруге 2 жыл кетеді. Әдетте, жұмыс нарығында өзгелерден ерекшеленгісі келетін (немесе кейінірек докторлық диссертациясын қорғауды жоспарлаған) немесе докторлық диссертациясын жалғастыруға ниеттілер үшін қосымша біліктілік ретінде табылсады. Бразилиядағы докторлық бағдарламалардың көпшілігіне (stricto sensu) магистрлік дәрежесі талап етіледі, яғни Lato Sensu дәрежесі докторлық бағдарламаны бастау үшін жеткіліксіз болуы мүмкін. Докторлық / PhD: бітіруге 3–4 жыл кетеді. Әдетте, академиялық өмірге қадам тастау үшін қолданылады.