Екінші дүниежүзілік соғысындағы 28-ші Польша әскері дивизиясының тарихы

Кіріспе

28-ші жаяу әскер дивизиясы – Екінші дүниежүзілік соғыста Польшаға шабуыл жасаған немістерге қарсы күрескен Польша армиясының жаяу әскер дивизиясы. Дивизия Лодзь маңындағы шайқастарда ауыр қатысуларға ұшырады және қалғандары Варшаваға шегінді, онда олар капитуляциялады. Дивизия тарихы 1921 жылдың күзіне дейін жетеді, осы кезде Польша армиясы жеңісті Польша-Совет соғысынан кейін құрылымын өзгертті. Жаңа бөлімше Варшавада үш бұрынғы жаяу әскер полкі мен бір жеңіл артиллерия полкінен құрылды. 9-шы жаяу әскер дивизиясына қарасты 15-ші жаяу әскер полкі 1921 жылдың 19-21 тамызында теміржолмен Демблинге жеткізілді, ол бейбіт уақыттағы гарнизоны болды. 8-ші жаяу әскер дивизиясының бұрынғы 36-шы жаяу әскер полкі Варшавада қалды, ал 18-ші жаяу әскер дивизиясының бұрынғы 72-ші жаяу әскер полкі 1921 жылдың 7-8 қазанында Бжесць-над-Бугомнан Варшаваға жеткізілді. Сонымен қатар, 1921 жылдың 7 қыркүйегінде Замбровта құрылған 28-ші жеңіл артиллерия полкі дивизияға қосылып, Радомға (1921 жылдың 19-21 қыркүйегінде) жеткізілді. 1921-1939 жылдары 28-ші дивизия 1-ші әскери округ құрамына кірді. 1922 жылы 28-ші жеңіл артиллерия полкі Радомнан Демблинге жақын Заезиерге көшірілді, ал 1922 жылдың сәуірінде 72-ші жаяу әскер полкі Варшавадан Радомға көшірілді. 1939 жылғы Польшаға неміс шабуылы кезінде генерал Владислав Бонча Уздовский басқаратын дивизия Лодзь армиясына қарасты. 1939 жылдың 1 қыркүйегінде таңертең Лагиевники және Рачин ауылдарының маңында 1-ші жеңіл дивизияның ілгерілеуін тоқтатып, өрлеуші Вермахтпен шайқасты. Люфтваффе мен артиллерия шабуылдарынан бөлімше ауыр зардап шекті және Варта өзенінің артына шегінуге бұйрық берілді. 3 қыркүйекте дивизия Вилунь маңында Варта және Видава өзендері арасында қорғаныс позициясын бекітті. Генерал Бонча Уздовскийдің қайшылықты бұйрықтарына байланысты 15-ші жаяу әскер полкі дерлік толығымен жойылды және оның орнына 36-шы полк келді. Дегенмен, неміс 1-ші жеңіл дивизиясы поляк шебін бұзып өтті. Нәтижесінде 36-шы және 72-ші полктер 3-4 қыркүйек түнінде Видавка өзеніне шегінді, ол аймақтағы негізгі поляк қорғаныс позициясы болды. 4 қыркүйекте 4-ші жаяу әскер полкі (2-ші легиондық жаяу әскер дивизиясынан) поляк бөлімшелерін нығайту үшін сол жерге жіберілді. 7 қыркүйекте неміс 17-ші жаяу әскер дивизиясы (генерал Герберт Лох) Пабианицаға қарай жылжуды бастады. Қаланы қайта құрылған 15-ші жаяу әскер полкі қорғады, ал немістерді СС Лейбштандарте Адольф Гитлер нығайтты. Пабианицадағы шайқас екі тарапқа да ауыр шығын әкелді. Кешке қарай жау қала орталығына жетті, бірақ тез шегінуге мәжбүр болды. Алайда, сол кезде Пабианицаның солтүстігінде орналасқан 2-ші легиондық жаяу әскер дивизиясы шығысқа қарай шегінді, бұл немістер дереу пайдаланған олқылықты қалдырды. Оң қанатта 72-ші жаяу әскер полкі дерлік толығымен жойылды. Осы жағдайларға байланысты дивизияға қайта топтасуға және Пабианица аймағынан кетуге бұйрық берілді. Шегіну кезінде 15-ші жаяу әскер полкі Ксаверов маңында немістермен шайқасты. Дивизияға Вола-Кирусова маңында шоғырлануға бұйрық берілді, 1939 жылдың 8 қыркүйегінде Вола-Кирусова шайқасы болды. 9 қыркүйекте генерал Виктор Томми дивизияға Равка өзенінің артына шегінуге бұйрық берді. Келесі күні бұйрық өзгертіліп, дивизия Прушков арқылы Варшаваға қарай бағытталды. Бастапқы табыстарға қарамастан, неміс позицияларын бұзуға қол жеткізе алмады. Нәтижесінде дивизия Модлин бекінісіне жетуге тырысты. Комплекске кіргеннен кейін, ол 29 қыркүйекте капитуляцияға дейін Модлин шайқасына қатысты.

The 28 Dywizja Piechoty was a Polish Army infantry division which saw action against the invading Germans during the Invasion of Poland of World War II. The division suffered heavy casualties in battles near Łódź and the remnants retreated to Warsaw, where they surrendered. The history of the division dates back to the autumn of 1921, when Polish Army changed its structure, after the victorious Polish–Soviet War. New unit was formed in Warsaw, out of three previously existing infantry regiments, and one light artillery regiment. The 15th Infantry Regiment, which had belonged to the 9th Infantry Division, was on August 19–21 transported by rail to Dęblin, which became its peacetime garrison. The 36th Infantry Regiment, previously of the 8th Infantry Division, remained in Warsaw, and the 72nd Infantry Regiment (previously of the 18th Infantry Division) was on October 7–8, 1921, transported from Brzesc nad Bugiem to Warsaw. Furthermore, the 28th Light Artillery Regiment, which had been formed on September 7, 1921, in Zambrów, was attached to the division and transported to Radom (Sept. 19–21, 1921). In 1921–1939, the 28th Division was part of the 1st Military District. In 1922, the 28th Light Artillery Regiment was moved from Radom to Zajezierze near Dęblin, and in April 1922, the 72nd Infantry Regiment was transferred from Warsaw to Radom. In the 1939 German Invasion of Poland, the division, commanded by General Władysław Bończa Uzdowski, belonged to Łódź Army. In the morning of September 1, 1939, it clashed with the advancing Wehrmacht near the villages of Lagiewniki and Raczyn, managing to halt the advance of the 1st Light Division. Due to repeated Luftwaffe attacks and artillery barrage, the unit suffered heavy losses, and was ordered to retreat behind the Warta river. On September 3, the division filled defensive positions behind the Warta and Widawa, near Wieluń. Due to contradictory orders of General Boncza Uzdowski, its 15th Infantry Regiment was almost completely destroyed, and had to be replaced by the 36th Regiment. Nevertheless, German 1st Light Division managed to break through Polish lines. As a result, the 36th and 72nd Regiments withdrew in the night of September 3/4 to the Widawka river, which was the main Polish defensive position in the area. On September 4, the 4th Infantry Regiment (from 2nd Legions Infantry Division) was sent there, to reinforce Polish units. On September 7, German 17th Infantry Division (General Herbert Loch) began its advance towards Pabianice. The town was defended by the recreated 15th Infantry Regiment, while the Germans were reinforced with SS Leibstandarte Adolf Hitler. The fighting in Pabianice was extremely bloody, with high losses on both sides. By the evening, the enemy reached the center of the town, but was quickly forced to flee. Meanwhile, however, the 2nd Legions Infantry Division, which was located north of Pabianice, retreated eastwards, forming a gap which the Germans immediately used. In the southern wing, the 72nd Infantry Regiment was almost completely destroyed. Under the circumstances, the division was ordered to regroup and abandon the area of Pabianice. During the retreat, the 15th Infantry Regiment clashed with the Germans near Ksawerow. The division was ordered to concentrate near Wola Cyrusowa, where on September 8, 1939, the Battle of Wola Cyrusowa took place. On September 9, General Wiktor Thommee ordered the division to retreat behind the Rawka river. On the next day, the order was changed and the division marched towards Warsaw, via Pruszków. Despite initial successes, it failed to break through German positions. As a result, the division made an attempt to reach the fortress of Modlin. After entering the complex, it took part in the Battle of Modlin, until the capitulation on September 29.

Командирлер

Генерал Бриг. Владислав Боньча Уздовский