Кіріспе

Америка Құрама Штаттары Армиясының «Құрмет медалімен» марапатталған иесі

Чарльз Джеймс "Чарли" Литеки (14 ақпан 1931 – 20 қаңтар 2017), бұрын Анджело Литеки деп белгілі болған, Вьетнам соғысында Америка Құрама Штаттары Армиясының капелланы қызметін атқарған және АҚШ әскери марапаттарының ең жоғарысы – «Құрмет медалімен» марапатталған американдық бейбітшілік белсендісі. Рим-католик діни қызметкері Литеки 1967 жылғы шайқастағы қарқынды атыстан қауіпсіз жерге 20 жараланған әскерді шығаруы үшін осы атаққа ие болды. Кейіннен ол діни қызметтен кетіп, қоғамдық белсенді болып, 1986 жылы «Құрмет медалінен» бас тартты.

Әскери қызмет

1931 жылы 14 ақпанда Вашингтон қаласында туған Литеки Нью-Йорк штатының Форт-Гамильтоннан армияға қосылды. Ол Вьетнамда 199-шы жаяу әскер бригадасының штаб-пәтерінде капитан және капеллан болып қызмет етті. 1967 жылы 6 желтоқсанда Оңтүстік Вьетнамның Бьен-Хоа провинциясындағы Фуок-Лак маңында, ол 4-ші батальонның А ротасы, 12-ші жаяу әскер полкі, 199-шы жеңіл жаяу әскер бригадасымен бірге іздеу және жою операциясында болғанда, жаудың көптеген күштерінен қатты атысқа ұшырады. Литеки жаудың пулеметтен жараланған екі сарбазын көргенде, оларды денесімен қорғап, атыс басылған соң, тікұшақ қону алаңына қауіпсіз жерге сүйреп әкелді. Мойны мен аяғынан жараланғанмен, ол тағы жараланғандарды құтқару және өлмегелі тұрғандарға соңғы қасиетті рәсімдер жасау үшін өзін қауіпке тікелей ұсынды. Құтқарушылар қону алаңына атыс болғанда, ол ашық тұрып, медициналық эвакуация тікұшақтарын аймаққа кіргізіп, шығарып жіберді. Жараланғандар эвакуацияланғаннан кейін, ол келесі күні таңертең А ротасы алмастырылғанға дейін қалған сарбаздарды жігерлендіру үшін периметрге қайтып келді. Литеки шайқаста барлығы 20 сарбазды қауіпсіз жерге жеткізді. Осы ерлігі үшін ол Құрмет медалімен марапатталды. Сондай-ақ ол АҚШ-тың Иракқа басып кіруіне қарсы болды. 2017 жылы 20 қаңтарда 85 жасында дүние салды.