Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1914 жылы Ванкуверде көшіп келушілерді қабылдамау
1914 exclusion of migrants in Vancouver
Комагата Мару оқиғасы – жапондық «Комагата Мару» пароходына байланысты. 1914 жылдың сәуір айында Британдық Үндістаннан келген адамдар тобы Канадаға көшіп кетуге тырысты, бірақ көпшілігіне кіруге рұқсат берілмеді және Калькуттаның Бадж-Бадж қаласына (қазіргі Колката) қайтаруға мәжбүр болды. Сол жерде Үндістан императорлық полициясы топ жетекшілерін тұтқындауға әрекеттенді. Осыдан кейін дүрбелең шығып, полиция оларға оқ атты, нәтижесінде бірнеше адам қаза тапты. «Комагата Мару» 1914 жылдың 4 сәуірінде Британдық Гонконгтан, Шанхай (Қытай) және Йокогама (Жапония) арқылы Ванкуверге (Британдық Колумбия, Канада) Британдық Үндістанның Пенджаб провинциясынан 376 жолаушымен келді. Жолаушылардың арасында 337 сикх, 27 мұсылман және 12 индус болды, барлығы панджаби және Британ империясының азаматтары еді. Осы 376 жолаушының 24-і Канадаға кіргізілді, ал қалған 352-сіне Канадада түсуге рұқсат берілмеді, кеме Канада суларынан кетуге мәжбүр болды. Кемеге Канаданың алғашқы екі әскери кемесінің бірі сүйреп жүрді. Бұл 20 ғасырдың басында Канада мен АҚШ-та Азиядан келген иммигранттарды қабылдамау үшін қолданылған заңдардың бірі болды.
The Komagata Maru incident involved the Japanese steamship Komagata Maru, on which a group of people from British India attempted to immigrate to Canada in April 1914, but most were denied entry and forced to return to Budge Budge, Calcutta (present day Kolkata). There, the Indian Imperial Police attempted to arrest the group leaders. A riot ensued, and they were fired upon by the police, resulting in some deaths. Komagata Maru sailed from British Hong Kong, via Shanghai, China, and Yokohama, Japan, to Vancouver, British Columbia, Canada, on April 4, 1914, carrying 376 passengers from Punjab province in British India. The passengers comprised 337 Sikhs, 27 Muslims and 12 Hindus, all Punjabis and British subjects. Of these 376 passengers, 24 were admitted to Canada, but the other 352 were not allowed to disembark in Canada, and the ship was forced to leave Canadian waters. The ship was escorted by , one of Canada's first two naval vessels. This was one of several incidents in the early 20th century in which exclusion laws in Canada and the United States were used to exclude immigrants of Asian origin.
Канададағы иммиграциялық бақылау
Канада үкіметі Британдық Үндістаннан иммиграцияны шектеуге жасаған алғашқы тытырма 1908 жылғы 8 қаңтарда қабылданған Үкімет қаулысы болды, ол "ішкі істер министрінің пікірінше" "өз туған елінен немесе азаматтығынан үздіксіз сапармен келмеген, немесе туған елінен немесе ұлтынан кету алдында сатып алынған билеттер арқылы келмеген адамдардың" иммиграциясына тыйым салды. Іс жүзінде, бұл үздіксіз сапар туралы ереже Үндістаннан жол бастаған кемелерге ғана қатысты, себебі үлкен қашықтықтар көбінесе Жапония немесе Гавайиде тоқтау жасауды талап ететін. Бұл ережелер Канаданың көптеген иммигранттарды қабылдап жатқан кезінде енгізілді, олардың басым көпшілігі Еуропадан келді. 1913 жылы 400 мыңнан астам адам келді. Ванкувердегі нәсілдер арасындағы қатынастар "Комагата Мару" кемесі келгенге дейін бірнеше жыл бойы шиеленісіп, 1907 жылғы Азияға қарсы бүліктермен аяқталды.
The Canadian government's first attempt to restrict immigration from British India was an Order in Council passed on January 8, 1908, that prohibited immigration of persons who "in the opinion of the Minister of the Interior" did not "come from the country of their birth or citizenship by a continuous journey and or through tickets purchased before leaving their country of their birth or nationality". In practice this continuous journey regulation applied only to ships that began their voyage in India, as the great distance usually necessitated a stopover in Japan or Hawaii. These regulations came at a time when Canada was accepting huge numbers of immigrants, almost all of whom came from Europe. More than 400,000 arrived in 1913. Race relations in Vancouver had been strained in the years before the arrival of the Komagata Maru, culminating in the Anti Oriental Riots of 1907.
Гурдит Сингхтің алғашқы идеясы
Саяхат адамдардың көкейтестіктерін кеңейтеді, ал еркін елдің азаматтарымен байланыс шетелдік үстемдік астындағы әлсіз азаматтардың санасында тәуелсіздік рухын сіңіріп, бостандыққа ұмтылысты оятады. Сархалиден шыққан Гурдит Сингх Санду (Харипур Халсадан Гурдит Сингх Джавандадан емес, 1906 жылғы Үнді-Канада иммиграциясының алғашқы қадамдарының бірі) – Сингапур кәсіпкері болды. Ол Канаданың Пунджабтан иммиграцияны шектеуші заңдарын білген. Ол Калькуттадан Ванкуверге бару үшін кеме жалдап, осы заңдарды айналып өтуді жоспарлады. Оның мақсаты – бұрын Канадаға баруларына кедергі келтірілген отандастарына көмектесу еді. Гурдит Сингх 1914 жылдың қаңтар айында «Комагата Мару» кемесін жалдағанда ережелерді білгенімен, Үндістаннан Канадаға иммиграцияның жолын ашу үмітімен үздіксіз сапар туралы ережені сынау үшін кәсібін жалғастырды. Сонымен қатар, 1914 жылдың қаңтар айында Гонконгта болғанда ол «Гадар» қозғалысын ашық қолдады. «Гадар» қозғалысы – 1913 жылдың маусым айында АҚШ және Канададағы Пунджаб тұрғындары құрған, Ұлыбританияның үстемдігінен Индияның тәуелсіздігін алу мақсатындағы ұйым. Ол Тынық мұхитының жағалауындағы «Халса» қауымдастығы деп те белгілі болды.
The visions of men are widened by travel and contacts with citizens of a free country will infuse a spirit of independence and foster yearnings for freedom in the minds of the emasculated subjects of alien rule. Gurdit Singh Sandhu, from Sarhali (not to be confused with Gurdit Singh Jawanda from Haripur Khalsa, a 1906 Indo Canadian immigration pioneer), was a Singaporean businessman who was aware that Canadian exclusion laws were preventing Punjabis from immigrating there. He wanted to circumvent these laws by hiring a ship to sail from Calcutta to Vancouver. His aim was to help his compatriots whose previous journeys to Canada had been blocked. Though Gurdit Singh was apparently aware of regulations when he chartered the ship Komagata Maru in January 1914, he continued with his enterprise in order to challenge the continuous journey regulation, in the hope of opening the door for immigration from India to Canada. At the same time, in January 1914, he publicly espoused the Ghadarite cause while in Hong Kong. The Ghadar Movement was an organization founded by Punjab residents of the United States and Canada in June 1913 with the aim of gaining India independence from British rule. It was also known as the Khalsa Association of the Pacific Coast.
Жолаушылар
Жолаушылардың құрамында 340 сикх, 24 мұсылман және 12 индус болды, барлығы британдық азаматтар еді. Сикх жолаушыларының бірі, Джагат Сингх Тинд, Бхагат Сингх Тиндтің кіші інісі болды, ол үнді-американдық сикх жазушысы және «рухани ғылым» бойынша лекторы, сонымен қатар үндістердің АҚШ азаматтығын алу құқығы үшін маңызды сот процесіне қатысқан (АҚШ-қа қарсы Бхагат Сингх Тинд ісі). Канада үкіметі жолаушылардың арасында Үндістандағы британдық үкіметті құлатуға бағытталған тәртіпсіздік тудыруға ниеттенген бірнеше үндістандық ұлтшылдар бар екенін білген. (Гаддар заговоры, Энни Ларсен қару-жарақ заговоры және Рождество күніндегі қастандыққа қараңыз.) Қауіпсіздік тәуекелдерінен өзге, үндістандық азаматтардың Канадаға көшіп келуіне бөгет қою ниеті де болды.
The passengers consisted of 340 Sikhs, 24 Muslims, and 12 Hindus, all British subjects. One of the Sikh passengers, Jagat Singh Thind, was the youngest brother of Bhagat Singh Thind, an Indian American Sikh writer and lecturer on "spiritual science" who was involved in an important legal battle over the rights of Indians to obtain U. S. citizenship (United States v. Bhagat Singh Thind). The Canadian Government was aware that amongst the passengers were a number of Indian nationalists intent on creating disorder in support of efforts to overthrow British rule in India. (see Ghadar conspiracy, Annie Larsen arms plot, and Christmas Day Plot.) In addition to the security risks, there was a desire to prevent Indian nationals from immigrating to Canada.
Гонконгтан кету
Гонконг – бұл бастапқы нүкте болды. Кеме наурыз айында шығуға жоспарланған еді, бірақ Сингх заңсыз сапарға билет сатты деген айыппен тұтқындалды. Бірнеше айдан кейін ол кепілмен босатылды және Гонконг губернаторы Фрэнсис Генри Мэй оған теңізге шығуға рұқсат берді. Кеме 4 сәуірде 165 жолаушымен жолға шықты. Канада премьер-министрі Роберт Борден кемемен не істеу керектігін ойластырып жатқанда, Британдық Колумбияның консервативті премьер-министрі Ричард Макбрайд жолаушыларға жағаға түсуге рұқсат берілмейтінін қатегориялық түрде мәлімдеді. Консервативті депутат Х. Х. Стивенс кемедегі жолаушыларға жағаға түсуге рұқсат бермеуге қарсы қоғамдық жиын өткізді және үкіметтен кемеге қалуға рұқсат беруден бас тартуды талап етті. Стивенс иммиграциялық қызметкер Малкольм Р.Ж. Ридпен бірлесіп, жолаушыларды жағадан алшақтатуға тырысты. Стивенстің қолдауымен Ридтің қатал мінезі кемедегі жолаушыларға дұрыс қарамайтындай жағдайға әкеп соқты және кеменің шығу күнін ұзартты, бұл мәселе федералды Ауыл шаруашылығы министрі Мартин Бэрреллдің, Йель—Карибу округінен сайланған депутаттың араласуымен ғана шешілді. Канадада қоныстанған Оңтүстік Азиялық канадалықтар Хусейн Рахим (гужарат канадасы), Мұхаммед Акбар (пенджаб канадасы) басшылығымен "жаға комитеттерін" құрды. Олар Комагата Мару кемесіндегі жолаушыларға кіруге рұқсат бермеу туралы шешімге наразылық білдірді. Канада мен АҚШ-та наразылық митингілері өтті. Ванкувердегі Доминион залында өткен кездесулердің бірінде, егер жолаушыларға Канадаға кіруге рұқсат берілмесе, индо-канадтар оларды Үндістанға қайтарып, көтеріліс немесе Гадар бастауы керек деп шешім қабылданды. Кездесуге тыңшылық еткен британдық агент Лондон мен Оттавадағы үкімет шенеуніктеріне хабарласып, кемеде Гадар партиясының жақтастары бар екенін мәлімдеді. Жаға комитеті кемені жалдау үшін 22 000 доллар жинады. Олар сондай-ақ Мунши Сингх, кемедегі жолаушылардың бірі атынан Дж. Эдвард Бердтің заңгерлік кеңесімен сотқа шағым түсірді. 6 шілдеде Британдық Колумбия апелляциялық сотының толық құрамы бірауыздан шешім шығарды, онда жаңа кеңес бұйрықтарына сәйкес Иммиграция және отарлау департаментінің шешімдеріне араласуға құқығы жоқ екені айтылды. Ашулы жолаушылар жапон капитанын кеме басқарудан шеттетуге мәжбүр етті, бірақ Канада үкіметі Sea Lion портовый буксирін кемені теңізге итеруге бұйрық берді. 19 шілдеде ашуланған жолаушылар шабуыл жасады. Келесі күні Ванкувердегі The Sun газеті былай деп хабарлады: "Айқайлап шу шығаратын индустар полиция қызметкерлеріне көмір мен кірпіш лақтырды – көмір шахтасының астында тұрғандай сезілді".
Hong Kong became the point of departure. The ship was scheduled to leave in March, but Singh was arrested for selling tickets for an illegal voyage. After several months he was released on bail and given permission by Francis Henry May, the Governor of Hong Kong, to set sail. The ship departed on April 4 with 165 passengers. While Prime Minister of Canada Robert Borden decided what to do with the ship, the Conservative Premier of British Columbia, Richard McBride, gave a categorical statement that the passengers would not be allowed to disembark. Conservative MP H. H. Stevens organized a public meeting against allowing the ship's passengers to disembark and urged the government to refuse to allow the ship to remain. Stevens worked with immigration official Malcolm R. J. Reid to keep the passengers offshore. Reid's intransigence, supported by Stevens, led to the mistreatment of the passengers on the ship and prolonged its departure date, which was not resolved until the intervention of the federal Minister of Agriculture, Martin Burrell, MP for Yale—Cariboo. Some South Asian Canadians already settled in Canada began launching "shore committees" led by Husain Rahim (Gujarati Canadian), Muhammad Akbar (Punjabi Canadian) These were to protest the decision that denied entry to the Komagata Maru passengers. Protest meetings were held in Canada and the United States. At one of these meetings held in Dominion Hall, Vancouver, the assembly resolved that if the passengers were not allowed entry into Canada, Indo Canadians should follow them back to India to start a rebellion or Ghadar. A British government agent who infiltrated the meeting wired government officials in London and Ottawa to tell them that supporters of the Ghadar Party were on the ship. The shore committee raised $22,000 as an installment for chartering the ship. They also launched a lawsuit under J. Edward Bird's legal counsel on behalf of Munshi Singh, one of the passengers. On July 6, the full bench of the British Columbia Court of Appeal delivered a unanimous judgement that under new orders in council it had no authority to interfere with the decisions of the Department of Immigration and Colonization. Angry passengers relieved the Japanese captain of control of the ship, but the Canadian government ordered the harbour tug Sea Lion to push the ship out to sea. On July 19, the angry passengers mounted an attack. The next day the Vancouver newspaper The Sun reported: "Howling masses of Hindus showered policemen with lumps of coal and bricks it was like standing underneath a coal chute".
Ванкуверден шығу
Үкімет сондай-ақ командир Хоздың басшылығындағы Канада Корольдік Әскери-теңіз күштерінің кемесін жұмылдырды, оған "Канаданың ирландтық атқыштары" 11-ші полкі, "Канаданың Сейфорт таушылары" 72-ші полкі және "Коннахт герцогының жеке мылтықтары" 6-шы полкінің әскерлері кірді. Нәтижесінде, кеме шетелдіктерді кіргізу заңдарын бұзғандықтан, жолаушылардың қажетті қаржысы болмағандықтан және олар Үндістаннан тікелей келмегендіктен, Канадаға барлық 20 жолаушы ғана қабылданды. Кеме 23 шілдеде Азияға қайтарылды. Осы оқиға кезінде Канададағы пәнджаби тұрғындары британдық иммиграциялық шенеунік В. С. Хопкинсонға ақпарат берді. Осы ақпарат берушілердің екеуі 1914 жылдың тамызында өлтірілді. Хопкинсон 1914 жылдың қазан айында Ванкувердегі сотта пәнджаби істерін қарау кезінде атып өлтірілді.
The government also mobilized , a Royal Canadian Navy ship under the command of Commander Hose, with troops from the 11th Regiment "Irish Fusiliers of Canada", 72nd Regiment "Seaforth Highlanders of Canada", and the 6th Regiment "The Duke of Connaught's Own Rifles". In the end, only twenty passengers were admitted to Canada, since the ship had violated the exclusion laws, the passengers did not have the required funds, and they had not sailed directly from India. The ship was turned around and forced to depart for Asia on July 23. During the controversy, Punjabi residents of Canada had supplied information to W. C. Hopkinson, a British immigration official. Two of these informants were murdered in August 1914. Hopkinson was gunned down at the Vancouver courthouse while attending the Punjabi trials in October 1914.
Үндістанға оралғанда түсірілім
Комагата Мару 27 қыркүйекте Калькуттаға келді. Кеме портына кірген кезде британдық канонерлік қайық тоқтатып, жолаушылар күзетке алынды. Британ үкіметі Комагата Марудағы адамдарды тек заң бұзушылар ғана емес, сонымен қатар қауіпті саяси қозғаушылар деп қарады. Британ үкіметі ақ және Оңтүстік Азия радикалдары осы оқиғаны Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы Оңтүстік Азия халқының көтерілісін тудыру үшін пайдалануы мүмкін деп күдіктенді. Кеме Будж-Буджиге тоқтағанда полиция Баба Гурдит Сингхті және оның басшылары санайтын жиырмадай адамды тұтқындауға келді. Ол тұтқындалуға қарсылық көрсетті, оның досы полицейге шабуыл жасады, содан кейін жалпы тәртіпсіздік басталды. Оқтар атылып, жолаушылардың бір бөлігі қаза тапты. Кейбіреулері қашып кетті, ал қалғандары тұтқындалып, түрмеге қамалды немесе өз ауылдарына жіберілді және Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін ауылдық қамауда ұсталды. Оқиға Будж-Буджи көтерілісі деп белгілі болды. Көшбасшы Гурдит Сингх Санду қашып құтылып, 1922 жылға дейін жасырынып өмір сүрді. Махатма Ганди оны "нағыз патриот" ретінде өзіне-өзі ұстап беруге шақырды. Ол осылайша бес жылға түрмеге қамалды.
Komagata Maru arrived in Calcutta on September 27. Upon entry into the harbour, the ship was stopped by a British gunboat, and the passengers were placed under guard. The government of the British Raj saw the men on Komagata Maru not only as self confessed lawbreakers, but also as dangerous political agitators. The British government suspected that white and South Asian radicals were using the incident to create rebellion among South Asians in the Pacific Northwest. When the ship docked at Budge Budge, the police went to arrest Baba Gurdit Singh and the twenty or so other men whom they viewed as leaders. He resisted arrest, a friend of his assaulted a policeman, and a general riot ensued. Shots were fired and some of the passengers were killed. Some escaped, but the remainder were arrested and imprisoned or sent to their villages and kept under village arrest for the duration of the First World War. This incident became known as the Budge Budge riot. Ringleader Gurdit Singh Sandhu managed to escape and lived in hiding until 1922. Mahatma Gandhi urged him to give himself up as a "true patriot". Upon his doing so he was imprisoned for five years.
Маңыздылығы
Комагата Мару оқиғасы сол кездегі үнділік топтар Канаданың иммиграциялық заңдарындағы қайшылықтарды көрсету үшін кеңінен пайдаланды. Сонымен қатар, оқиғадан кейін туған ысқыру сезімдерін Үндістанның революциялық ұйымы, Гадар партиясы, өз мақсаттарына қолдау жинау үшін одан әрі күшейтті. 1914 жылғы Калифорниядан бастап, үнді диаспорасына дейінгі бірнеше кездесуде Баркатулла, Тарак Натх Дас және Сохан Сингх сияқты белгілі Гадар қозғалысының өкілдері осы оқиғаны қозғалысқа жаңа мүшелерді тарту үшін басты құрал ретінде қолданды, әсіресе Үндістанда кең ауқымды көтеріліс жоспарларын жариялауға бағытталды. Бірақ, халықтың жалпы қолдауы болмағандықтан, олардың күш-жігері сәтсіз аяқталды.
The Komagata Maru incident was widely cited at the time by Indian groups to highlight discrepancies in Canadian immigration laws. Further, the inflamed passions in the wake of the incident were widely cultivated by the Indian revolutionary organization, the Ghadar Party, to rally support for its aims. In a number of meetings ranging from California in 1914 to the Indian diaspora, prominent Ghadarites including Barkatullah, Tarak Nath Das, and Sohan Singh used the incident as a rallying point to recruit members for the Ghadar movement, most notably in support of promulgating plans to coordinate a massive uprising in India. Their efforts failed due to lack of support from the general population.
Үндістан
1952 жылы Үндістан үкіметі Будж-Будж жанында Комагата Мару шейіттерінің ескерткішін орнатты. Оны Үндістанның премьер-министрі Джавахарлал Неру ашты. Ескерткіш жергілікті жерде Пунджаби ескерткіші деп белгілі және аспанға қарай көтерілген кирпан (қанжар) нысанында жасалған. Аталған ескерткіштің артында G+2 (үш қабатты) ғимарат салу үшін Калькутта портының басқарушы трасты, Одақтың Мәдениет министрлігі және Комагата Мару трасты арасында үшжақты келісімге қол қойылды. Ғимараттың бірінші қабатында әкімшілік кеңсе мен кітапхана, екінші қабатында мұражай, үшінші қабатында концерт залы орналасады. Құрылыстың жалпы құны 24 миллион үнді рупиясына (INR) жетеді. 2014 жылы Үндістан үкіметі Комагата Мару оқиғасының жүз жылдығын белгілеу үшін 5 және 100 INR номиналындағы екі арнайы монета шығарды.
In 1952 the Indian government set up a memorial to the Komagata Maru martyrs near the Budge Budge. It was inaugurated by Indian Prime Minister Jawaharlal Nehru. The monument is locally known as the Punjabi Monument and is modelled as a kirpan (dagger) rising up toward the sky. A tripartite agreement was signed between the Kolkata Port Trust, Union Ministry of Culture and the Komagata Maru Trust for the construction of a G+2 (three storey) building behind the existing memorial. The building will house an administrative office and library in the ground floor, a museum in the first floor and auditorium in the second. The total cost of the construction will amount to 24 million Indian rupees (INR). In 2014 government of India issued two special coins, INR 5 and INR 100, to mark the centenary of the Komagata Maru incident.
Канада
1989 жылдың 23 шілдесінде Ванкувердегі сикх гурдварасына (ғибадатхана) Комагата Марудың кетіп кетуінің 75 жылдығына арналған тақта орнатылды. Сонымен қатар, 75 жылдығына арналған тақташа Портал паркінде, 1099 West Hastings Street, Ванкуверде орналасқан. 1994 жылы Ванкувер портында Комагата Марудың келгенінің 80 жылдығы тақтада атап өтілді. Комагата Мару мұражайының бірінші кезеңі 2012 жылдың маусым айында Халса Диван қоғамының Ванкувер Росс-стрит ғибадатханасында ашылды. 2012 жылдың 23 шілдесінде Комагата Мару оқиғасын еске алу үшін ескерткіш ашылды. Ол Ванкувер конвенциялық орталығының Батыс ғимаратына әкелетін теңіз жағалауының сатыларының жанында орналасқан. 2014 жылдың 1 мамырында Канада Посты Комагата Мару кемесі келгеніне 100 жыл толуына арналған марка шығарды. Комагата Мару ұрпақтары қоғамының вице-президенті және өкілі Радж Сингх Тур Комагата Мару мұрасын еске алу үшін жұмыс істеді. Тоор – Комагата Марудағы жолаушылардың бірі Баба Пуран Сингх Джанетпураның немересі. Тоор Британдық Колумбияның Суррей қалалық кеңесіне сөйлегеннен кейін, Суррейдегі 75А даңғылының бір бөлігі 2019 жылдың 31 шілдесінде Комагата Мару жолы деп аталды. Сондай-ақ, 2020 жылдың 17 қыркүйегінде Суррейдегі Р. А. Николсон саябағында «Комагата Маруды еске алу» атты мұралық стенд орнатылды. 2020 жылдың 23 желтоқсанында Тоордың Дельта қалалық кеңесіне берген баяндамасының нәтижесінде Солтүстік Дельта әлеуметтік орталығы алаңында Комагата Маруды еске алатын стенд орнатылды. 2022 жылдың 4 қазанында Нью-Вестминстерде, Британдық Колумбияда, Тоор Нью-Вестминстерге Комагата Маруды еске алу үшін азаматтық мүлікті атауды сұрағаннан кейін Комагата Мару периметрі жолы мен док үшін түсіндірме тақта ашылды. Бір айдан кейін, 2022 жылдың 9 қарашасында Порт-Муди, БК, Порт-Муди қалалық кеңесіне Тоордың 2021 жылғы презентациясынан кейін Комагата Марудың жағдайын еске түсіретін Рокки Пойнт паркіне жаңа мұралық стенд ашылды. Ричмонд, БК, 2023 жылдың 12 шілдесінде Король Джордж паркіне Комагата Мару саяхатын қалаға таныту туралы Тоордың 2019 жылғы өтініші бойынша екі Комагата Мару ескерткіш белгісі орнатылды. Содан кейін 2023 жылдың 22 шілдесінде Оңтүстік Фрейзер жолының Эбботтсфорд сикх ғибадатханасының ұлттық тарихи орны алдындағы бөлігі (Гур сикх ғибадатханасы деп те аталады) Комагата Мару жолы деп аталды. Сонымен қатар, үш белгі орнатылды, онда Сикх қауымының Комагата Марудың көптеген жолаушыларының шөлін, аштығын және денсаулығының нашарлауын жоюға көмектесудегі үлесі егжей-тегжейлі баяндалды. Бұл еске алу шаралары 2019 жылы Тоордың Эбботсфорд парктері, демалыс және мәдениет бөлімімен бірге бастаған жұмысының нәтижесі болды. Тоор 2023 жылдың 16 тамызында Джек Пул паркінде Комагата Мару түсіндіру белгісінің ашылу салтанатының бір бөлігі болды. Бұл белгі Тоордың 2021 жылғы 19 сәуірдегі Миссия кеңесінің алдында Миссия тарихында Оңтүстік Азия қауымдастығының маңыздылығын ескере отырып, Комагата Маруды тануды сұраған ұсынысының нәтижесі болды. 2024 жылы Ванкувердің орталық бөлігіндегі Канада орнына Комагата Мару орнының атауы берілді. Жаңа белгілер 2024 жылдың 9 ақпанында, Тоордың бес жылдық үгіт-насихаттан кейін ашылды. Сонымен қатар, Тоордың лоббистік әрекеттеріне байланысты 23 мамыр – Комагата Мару жолаушыларының Еске алу күні болып табылады. 2020 жылдың 23 мамыры Суррей қаласы мен Британдық Колумбия провинциясы Комагата Маруды еске алу күні деп таныды. Нью-Вестминстер қаласы мен Виктория қаласы 2021 жылдың 23 мамырын Комагата Маруды еске алу күні деп жариялады, ал Ванкувер қаласы бұл күнді Комагата Маруды еске алу күні деп атап өтті. Бернаби қаласы мен Порт-Кокитлам қаласы жыл сайын 23 мамырды Комагата Маруды еске алу күні деп жариялады.
A plaque commemorating the 75th anniversary of the departure of Komagata Maru was placed in the Sikh gurdwara (temple) in Vancouver on July 23, 1989. Also, a plaque for the 75th anniversary lies in Portal Park, at 1099 West Hastings Street, Vancouver. The 80th anniversary of the arrival of Komagata Maru is commemorated by a plaque placed in Vancouver Harbour in 1994. The first phase of the Komagata Maru Museum was opened in June 2012 at the Khalsa Diwan Society Vancouver Ross Street Temple. A monument in remembrance of the Komagata Maru incident was unveiled on July 23, 2012. It is located near the steps of the seawall that lead up to the Vancouver Convention Centre West Building in Coal Harbour. A stamp commemorating the 100th anniversary of the arrival of Komagata Maru was released by Canada Post on May 1, 2014. Raj Singh Toor, spokesperson and vice president of the Descendants of the Komagata Maru Society has worked to bring about commemorations to the legacy of the Komagata Maru. Toor is a grandson of Baba Puran Singh Janetpura, one of the passengers on the Komagata Maru. After Toor spoke to Surrey, British Columbia city council, part of 75A Avenue in Surrey was renamed Komagata Maru Way on July 31, 2019. As well, a heritage storyboard titled "Remembering the Komagata Maru" was installed at R. A. Nicholson Park in Surrey on September 17, 2020. On December 23, 2020, as a result of Toor's presentations to Delta city council, a storyboard commemorating the Komagata Maru was installed in the North Delta Social Heart Plaza. On October 4, 2022, an interpretive plaque for the Komagata Maru Perimeter Trail and Dock was unveiled in New Westminster, BC, after Toor requested New Westminster name a civic asset in memory of the Komagata Maru. One month later, on November 9, 2022, Port Moody, BC, unveiled a new heritage storyboard at Rocky Point Park recalling the plight of the Komagata Maru, after Toor’s 2021 presentation to Port Moody City Council. Richmond, BC, installed on July 12, 2023, two Komagata Maru commemorative signs in King George Park following Toor’s 2019 request that the city acknowledge the journey of the Komagata Maru. Then on July 22, 2023, the section of South Fraser Way in front of the Abbotsford Sikh Temple National Historic Site (also known as the Gur Sikh Temple) was commemoratively renamed Komagata Maru Way. As well, three signs were installed, detailing the contributions of the Sikh community in helping to address the thirst, hunger, and ill health that many passengers of the Komagata Maru were experiencing. These commemorations were the result of work that Toor began in 2019 along with the Abbotsford Parks, Recreation & Culture department. Toor was part of the unveiling ceremony in Mission, BC, on August 16, 2023, of a Komagata Maru interpretive sign at Jack Poole Park. This sign was the result of Toor's April 19, 2021, presentation to Mission council requesting recognition of the Komagata Maru, given the importance of the South Asian community in Mission's history. In 2024, Canada Place in downtown Vancouver was co named Komagata Maru Place. The new signage was unveiled on February 9, 2024, following five years of advocacy by Toor. As well, due to lobbying efforts by Toor, May 23 is a day of remembrance for the passengers of the Komagata Maru in the province of BC and many of its municipalities. May 23, 2020, was recognized by the city of Surrey and the province of British Columbia as Komagata Maru Remembrance Day. The city of New Westminster and city of Victoria declared May 23, 2021, as Komagata Maru Remembrance Day, while the city of Vancouver commemorated the day as Komagata Maru Day of Remembrance. The city of Burnaby and the city of Port Coquitlam proclaimed May 23 of every year as Komagata Maru Remembrance Day.
Үкімет кешірім сұрайды
Канада үкіметінің иммиграция және соғыс кезеңіндегі қателіктерді түзету жөніндегі шақыруларына жауап ретінде консервативтік үкімет 2006 жылы түрлі топтармен бірлесіп әзірленген федералдық бастамаларды қаржыландыру үшін, соғыс кезеңіндегі шаралармен және иммиграциялық шектеулермен байланысты қоғамдық жобаларға гранттар мен қаржылық қолдау беру мақсатындағы қоғамдық тарихи тану бағдарламасын құрды. Бұл туралы 2006 жылдың 23 маусымында премьер-министр Стивен Харпер қытай иммигранттарына салынған салық үшін Парламентте кешірім сұраған кезде мәлімдеді. 2006 жылдың 6 тамызында премьер-министр Харпер Суррейде өткен Гадри Бабиян да Мела (Гаддар партиясының фестивалі) кешінде сөз сөйлеп, Канада үкіметінің Комагата Мару оқиғасын мойындағанын және үкіметтің «Канада тарихындағы осы қайғылы сәттерді қалай тану жөнінде үнді-канад қауымдастығымен консультациялар жүргізуге» деген міндеттемесін жариялады. 2008 жылдың 3 сәуірінде Брэмптон—Спрингдейл округінен депутат Руби Дхалла Парламентке 469-шы (М 469) ұсынысын енгізді, онда былай делінген: «Парламенттің пікірінше, үкімет 1914 жылғы Комагата Мару оқиғасынан зардап шеккен үнді-канад қауымдастығы мен жеке тұлғалардан ресми түрде кешірім сұрауы керек, оқиғада жолаушыларға Канадаға кіруге тыйым салынған». 2008 жылдың 10 мамырында Мемлекеттік хатшы (Көпмәдениет және канадалық жекелік) Джейсон Кенни үнді-канад қауымдастығының Комагата Мару оқиғасын еске алу үшін 2,5 миллион долларға дейін гранттар мен қаржылық қолдауға өтініш бере алатынын мәлімдеді. 2008 жылдың 15 мамырында Дхалланың ұсынысы Парламентте талқыланып, қабылданды. 2008 жылдың 23 мамырында Британдық Колумбияның заң шығару жиналысы бірауыздан «Бұл заң шығару жиналысы 1914 жылдың 23 мамырында Ванкувер портында тұрған Комагата Мару кемесінің 376 жолаушысына Канадаға кіруден бас тартқан оқиға үшін кешірім сұрайды. Парламент біздің елімізге және провинциямызға пана іздеген жолаушыларға әділ және бейтарап қарым-қатынас көрсетілмегеніне қатты өкінеді, бұл барлық мәдениеттердің адамдарын құрметпен қабылдайтын және қабылдайтын қоғамға сай емес» деген қаулыны қабылдады. 2008 жылдың 3 тамызында Харпер Суррей, Британдық Колумбияда өткен 13-ші жылдық Гадри Бабиян да Мела (фестиваль) кешінде Комагата Мару оқиғасы үшін кешірім сұрады. Ол Парламенттің үкіметтен кешірім сұрау туралы ұсынысына жауап ретінде «Канада үкіметінің атынан мен премьер-министр ретінде ресми түрде кешірім білдіремін» деді. Сикх қауымының кейбір өкілдері кешірім сұрауға қанағаттанбады, өйткені олар оның Парламентте жасалуын күткен. Мемлекеттік хатшы Джейсон Кенни: «Кешірім сұралды және ол қайталанбас», - деді. Премьер-министр Харпер трагедия туралы мәлімдеме жасамас бұрын (Мела Гадри Бабиян Дада кешінде) Мохан Сингх Мемориалдық қорының мүшелері Суррейдегі сайлау кезіндегі кешірім жеткіліксіз екенін және Парламентте ресми кешірім сұрау қажет екенін мәлімдеді (бұл Мохан Сингх Мемориалдық қорының бастапқы талабының бір бөлігі болды). Харпердің командасы мұндай ұсынысты қабылдамады және ол мәлімдеме жасағанда, фестивальде қорының мүшелері оны әуреге түсірді. Қор кешірім сұрауға күш салды және ақырында Джастин Трюдо үкіметімен оны іске асыру үшін жұмыс істеді. Трюдо премьер-министр болып сайлануға дейін Парламентте кешірім сұрауға уәде берді және 2016 жылы Парламентте ресми кешірім сұрап, осы уәдесін орындады. Профессор Мохан Сингх Мемориалдық қорының мүшелері үшін Парламенттегі ресми кешірім, және ол Хансардқа жазылған болса ғана, қабылдануы мүмкін еді. Топтың (және олармен жұмыс істеген көптеген заңгерлердің) пікірінше, кешірім Парламенттің жазбасына енгізілуі керек болды, әйтпесе ол бос сөздерге айналар еді. Топ үшін болашақ ұрпақтардың осы жазбаға қол жеткізуі маңызды болды, ал кешірім баспасөз хабарлары мен веб-мақалалардың арасында жоғалып кетпеуі керек еді. Комагата Маруды қууға қатысқан Британдық Колумбия полкі (Duke of Connaught's Own) 2011 жылдан 2014 жылға дейін сикх Харжит Саджанның басшылығында болды. Кейін ол Ұлттық қорғаныс министрі болды. 2016 жылдың 18 мамырында Премьер-министр Джастин Трюдо Парламентте оқиға үшін ресми түрде «толық кешірім сұрады». Бұл ресми кешірім үнді-канад қауымдастығының лоббилеуінің нәтижесінде болды, мысалы, профессор Мохан Сингх Мемориалдық қорының (Премьер-министрдің сөзінде нақты айтылғандай) және Комагата Мару қоғамының ұрпақтарының жұмысы. 2021 жылдың 18 мамырында Радж Сингх Тоордың лоббилеуінің нәтижесінде Ванкувер қалалық кеңесі «қаланың оқиғада атқарған рөлі үшін, әсіресе жолаушылардың түсуіне кедерес келтірген заңдарды қолдағандығы үшін шын ниетпен кешірім сұрайды» деді. Тоордың лоббилеуінің нәтижесінде Нью-Вестминстер қалалық кеңесі 2021 жылдың 27 қыркүйегінде қаланың «дискриминациялық, нәсілшіл және мұқтаж адамдарды қабылдамайтын заңдарды ресми түрде қолдауы Комагата Мару кемесінің жолаушыларының қиын жағдайына әкелді, олар Канада суларында да, Үндістанға қайтарылғаннан кейін де қиындықтарға тап болды» деп мойындады. Осыған байланысты «Нью-Вестминстер қаласы осыған дейінгі әрекеттері нәтижесінде дискриминация мен мұқтаж адамдарды қабылдамауға ұшыраған оңтүстік азиялық қауымдастықтан және Комагата Мару кемесінің құрбандыларының ұрпақтарынан ресми түрде кешірім сұрайды».
In response to calls for the government of Canada to address historic wrongs involving immigration and wartime measures, the Conservative government in 2006 created the community historical recognition program to provide grant and contribution funding for community projects linked to wartime measures and immigration restrictions and a national historical recognition program to fund federal initiatives, developed in partnership with various groups. The announcement was made on June 23, 2006, when Prime Minister Stephen Harper apologized in the House of Commons for the head tax against Chinese immigrants. On August 6, 2006, Prime Minister Harper made a speech at the Ghadri Babiyan da Mela (Festival of the Ghadar Party) in Surrey, BC, where he stated that the government of Canada acknowledged the Komagata Maru incident and announced the government's commitment to "undertake consultations with the Indo Canadian community on how best to recognize this sad moment in Canada's history". On April 3, 2008, Ruby Dhalla, MP for Brampton—Springdale, tabled motion 469 (M 469) in the House of Commons which read, "That, in the opinion of the House, the government should officially apologize to the Indo Canadian community and to the individuals impacted in the 1914 Komagata Maru incident, in which passengers were prevented from landing in Canada." On May 10, 2008, Jason Kenney, Secretary of State (Multiculturalism and Canadian Identity), announced the Indo Canadian community would be able to apply for up to $2.5 million in grants and contributions funding to commemorate the Komagata Maru incident. Following further debate on May 15, 2008, Dhalla's motion was passed by the House of Commons. On May 23, 2008, the Legislative Assembly of British Columbia unanimously passed a resolution "that this Legislature apologizes for the events of May 23, 1914, when 376 passengers of the Komagata Maru, stationed off Vancouver harbour, were denied entry by Canada. The House deeply regrets that the passengers, who sought refuge in our country and our province, were turned away without benefit of the fair and impartial treatment befitting a society where people of all cultures are welcomed and accepted." On August 3, 2008, Harper appeared at the 13th annual Ghadri Babiyan Da Mela (festival) in Surrey, B. C., to issue an apology for the Komagata Maru incident. He said, in response to the House of Commons motion calling for an apology by the government, "On behalf of the government of Canada, I am officially conveying as prime minister that apology." Some members of the Sikh community were unsatisfied with the apology because they expected it to be made in Parliament. Secretary of State Jason Kenney said: "The apology has been given and it won't be repeated". Before Prime Minister Harper made his statement about the tragedy (at the Mela Ghadri Babiyan Da), members of the Mohan Singh Memorial Foundation had insisted the apology during an election swing through Surrey was not enough, and that a formal apology in Parliament was required (this was a part of the original ask by the Mohan Singh Memorial Foundation). Mr. Harper's team was not willing to make that offer, and he was roundly booed at the festival by foundation members when he did make his statement. The foundation continued in its efforts to obtain an apology, and eventually worked with the government of Justin Trudeau to make it a reality. Trudeau promised an apology in the House of Commons before he was elected PM, and kept that promise in 2016, when he offered an official apology in the House of Commons. To members of the Professor Mohan Singh Memorial Foundation only an official apology in Parliament, and written into Hansard, was acceptable. The apology, according to the group (and many legal experts they worked with) had to be entered into the public record the record of the House of Commons or it was just empty words. It was important to the group that future generations would have that record, and the apology didn't just disappear in a pile of press releases and web stories. The British Columbia Regiment (Duke of Connaught's Own), which was involved in the expulsion of the Komagata Maru, was commanded by a Sikh, Harjit Sajjan, from 2011 until 2014. He later became Minister of National Defence. On May 18, 2016, Prime Minister Justin Trudeau gave a formal "full apology" for the incident in the House of Commons. This formal apology came about due to lobbying from the Indo Canadian community, such as the work done by the Professor Mohan Singh Memorial Foundation (as specifically noted in the Prime Minister's speech) and The Descendants of the Komagata Maru Society. On May 18, 2021, due to lobbying efforts of Raj Singh Toor, Vancouver City Council said that they "sincerely apologize for the role the City played in the incident, especially supporting laws that prevented passengers from disembarking". Also due to lobbying efforts of Toor, New Westminster City Council acknowledged on September 27, 2021, that the city's " formal support of discriminatory, racist and exclusionary legislation contributed to the plight of the passengers of the Komagata Maru, both in Canadian waters and upon their return to India." Consequently, "The City of New Westminster formally apologizes to the South Asian community and the descendants of the survivors of the Komagata Maru for its past actions which resulted in discrimination and exclusion."
Медиа
Jeevan Sangram – 1974 жылы түсірілген үнді тіліндегі әрекет-драма фильмі. Комагата Мару оқиғасына негізделген бұл фильм Арджунның кемеге отыруы және одан кейін Үндістанға оралуымен айналысады, онда ол портта атыстан қашып, Британ үкіметіне қарсы көтерілісші болады. Оқиғаға негізделген алғашқы канадалық пьеса – Шарон Поллоктың 1976 жылғы қаңтарда қойылған «Комагата Мару оқиғасы». 2017 жылы Кира Лаугранның режиссерлігімен, Киран Алувалияның қатысуымен Stratford фестивалінде қайта қойылды. Оқиғаға негізделген алғашқы канадалық роман – Джесси Тиндтың 2001 жылы жазған «Теңіздің арыстандары». 2011 жылы Диана Лобб өзінің Ватерлоо университетіне ұсынған философиялық диссертациясында «Теңіздің арыстандары» романын Комагата Маруға қатысты алғашқы көркем Оңтүстік Азиялық перспективалардың бірі деп атады. Романның атауын автордың бірнеше досы 2014 жылы Канаданың сикх мұражайындағы Комагата Мару көрмесі үшін ұсынды, ол кейіннен «Теңіздің арыстандары: Ұлттық Комагата Мару көрмесі» деп аталды. Аджмер Роде 1984 жылы оқиғаға байланысты «Комагата Мару» пьесасын жазды. 1989 жылы Британдық Колумбияның үнді-канад қауымы Комагата Марудың 75 жылдығын тойлағанда Садху Биннинг пен Сухвант Хундал «Самундари Шер Нал Таккар» (Теңіз арыстанымен шайқас) пьесасын жазып, Комагата Мару оқиғасына арналған панджаби әдеби журналы «Ватанның» алғашқы нөмірін бірлесіп редакциялады және шығарды. Финдр Дулай «Маруға хат» атты туындысын 1914–1994 жылдары жазды. Хаттағы мазмұн – қоғамдық деректер мен мұрағаттық материалдарды пайдалана отырып, ойдан шығарылған әңгіме. Бұл мақала 1998 жылы «Рунг» журналының бір санында жарық көрді. «Түнгі құстың дауысын естисің бе?» – 2006 жылы шыққан үнді-канад жазушысы Анита Рау Бадамидің романы. Онда Биби есімді әйел Канададағы оқиға кезінде әкесінің қадамдарын қайта басып, оқиғаның сюжеті Үндістанның басқа заманауи мәселелерімен байланысты. «О Канада, О Комагата Мару» – 2012 жылы Алия Рехана Соманидің үнді-канад қауымы арасындағы оқиға туралы естеліктерді зерттейтін пьесасы. CBC радиосының «Entry Denied» пьесасы, үнді-канад сценарисі Сугит Варугзи оқиғаға назар аударған. 2012 жылы кинорежиссер Али Казимидің «Жұмқырсыздар: Ақ Канада және Комагата Мару» кітабын Douglas & McIntyre баспасы шығарды. 2014 жылы «Talon Books» баспасынан Финдр Дулайдың «Артериялар / Аралар» кітабы жарық көрді. Поэзия кітабы мұрағаттық жазбаларды, қоғамдық қоймаларды және бұрын-соңды жарияланбаған онлайн материалдарды, соның ішінде Ванкувердің қоғамдық кітапханасынан «Комагата Мару» суреттерін пайдалана отырып, өлеңдер жиынтығымен басталады. Саймон Фрейзер университетінің кітапханасы 2012 жылы «Комагата Мару: Сапарды жалғастыру» веб-сайтын ашты. Бұл веб-сайтта Комагата Мару оқиғасына қатысты ақпарат пен құжаттар бар, сонымен қатар Комагата Мару туралы мектеп жасындағы, орта білімнен кейінгі және жалпы аудитория үшін оқыту, зерттеу және білімді қолдау үшін егжей-тегжейлі уақыт кестесі бар. 2010 жылы Гонконгта Пунджаб жастар клубы (ПК) Комагата оқиғасының құрметіне бірінші Комагата Мару жасөспірімдер хоккей турнирін өткізді. 2011 жылдан бастап Пунджаб жастар клубы (ПК) жыл сайынғы турнир өткізіп келеді. 2023 жылы Гонконгта ХКМ 13-ші хоккей турнирі өтті.
Jeevan Sangram is a 1974 Indian Hindi language action drama film directed by Rajbans Khanna. Based on the Komagata Maru incident it follows Arjun on board the ship and his return to India thereafter where he escapes the firing at the harbour and becomes a rebel against British rule in India. The first Canadian play based on the incident is The Komagata Maru Incident, written by Sharon Pollock and presented in January 1976. It was presented again in 2017 by the Stratford Festival, directed by Keira Loughran, starring Kiran Ahluwalia. The first Canadian novel based on the incident is Lions of the Sea, written by Jessi Thind and published in 2001. In 2011 Diana Lobb cited Lions of the Sea as one of the first fictionalized South Asian perspectives on the Komagata Maru in her philosophical dissertation presented to the University of Waterloo. Several friends of the author suggested the title of the novel for the Sikh Heritage Museum of Canada Komagata Maru exhibition in 2014 which was subsequently titled "Lions of the Sea: The National Komagata Maru Exhibition." Ajmer Rode wrote the play Komagata Maru based on the incident in 1984. In 1989, when Indo Canadian community of British Columbia commemorated the 75th anniversary of the Komagata Maru, Sadhu Binning and Sukhwant Hundal wrote a play Samundari Sher Nal Takkar (The Battle with the Sealion) and co edited and produced first issue of Punjabi literary magazine Watan on the Komagata Maru incident. Phinder Dulai wrote A Letter To The Maru – 1914–1994. The letter was a fictionalized narrative utilizing both public record documentation and archival material; the piece ran in 1998 in an issue of Rungh Magazine. Can You Hear the Nightbird Call? is a 2006 novel by the Indo Canadian writer Anita Rau Badami, it follows a woman named Bibi ji who retraces her father's steps during the incident in Canada, with the plot being linked with other contemporary issues in India. Oh Canada, Oh Komagata Maru is a 2012 play by Alia Rehana Somani which explores memories of the incident among the Indo Canadian community. The CBC radio play Entry Denied, by the Indo Canadian scriptwriter Sugith Varughese focuses on the incident. In 2012, filmmaker Ali Kazimi's book Undesirables: White Canada and the Komagata Maru was published by Douglas & McIntyre. In 2014, dream / arteries, written by Phinder Dulai, was published by Talon Books. The poetry book begins with a suite of poems that utilize archival records, public repositories, and online uploaded material never published before, including new photographs of the Komagata Maru from the Vancouver Public Library. Simon Fraser University Library launched a website Komagata Maru: Continuing the Journey in 2012 funded by the Department of Citizenship and Immigration Canada under the auspices of the Community Historical Recognition Program (CHRP). This website contains information and documents related to the Komagata Maru incident and a timeline that unfolds the details and supports teaching, research and knowledge about the Komagata Maru for school aged, post secondary and general audiences. In 2010 First Komagata Maru Memorial Youth Hockey Tournament was held in Hong Kong by Punjab Youth Club (HK) in the memory of Komagata Incident. From 2011 Punjab Youth Club (HK) made in annual. In year 2023 13th KGM Memorial Hockey tournament was held in Hong Kong