Кіріспе

Американдық футболдағы заңсыз tackle. Ат жағасымен tackle – бұл гридрон футбол маневрі, онда қорғаушы қарсыласының артқы жағасын немесе иық қорғағышының ішкі жағынан ұстап, допты ұстаған ойыншының аяқтарын күшпен тартып, тікелей төменге қарай құлатады. Бұл тәсіл Про Боул қауіпсіздігі Рой Уильямс есімімен тығыз байланысты. 2004 жылғы маусымда бірнеше ауыр жарақаттарға себепкер болғаннан кейін, ат жағасымен tackle 2005 жылғы маусымнан бастап NFL-де тыйым салынды. Бұл тәсілге тыйым салатын ереже баспасөзде көбінесе "Рой Уильямс ережесі" деп аталады. Бұл ереже өзгертулермен 2008 жылы университет футболында және 2009 жылы мектеп футболында қабылданды.

Тарих

1981 жылғы NFC Чемпионатында «Даллас Каубойс» командасы «Сан-Франциско 49ers» командасына қонаққа барды. «49ers» командасы «The Catch» арқасында 28-27 есебімен көш бастады. Соңынан «Каубойс» командасының шабуылында Дрю Пирсон Дэнни Уайттан орта алаңда ұзын пас ұстады. «49ers» командасының қорғаушысы Эрик Райт Пирсонды ат жағасынан ұстап тоқтатты (Дэнни Уайт келесі ойында допты жіберіп алды, осылайша «49ers» жеңісін сақтап, оларды Super Bowl XVI-ға жолдады). Рой Уильямс Оклахома штатында ойнағанда ойыншыларды ат жағасынан ұстаумен танымал болды және 2002 жылы NFL-ге келгеннен кейін де осы тәсілді қолданды. Ат жағасынан ұстау 2004 жылғы NFL маусымында кеңінен танымал болды, сол маусымда ол алты ауыр жарақатқа себепкер болды, оның төртеуі Рой Уильямстың есебінен болды, тіпті бір ойында екеуіне де себепкер болды. Бұл маусымдағы жарақаттарға «Филадельфия Иглз» командасының қабылдағышы Террелл Оуэнс, «Каролина Пантерс» командасының қабылдағышы Стив Смит аға, «Балтимор Рейвенс» командасының шабуылшысы Муса Смит және «Теннесси Титанс» командасының қабылдағышы Тайрон Каликоның аяқтары сынды. 2005 жылдың 23 мамырында NFL команда иелері 27-5 дауыспен осы тәсілді тыйым салуға келісті, «Даллас Каубойс», «Детройт Лайонс», «Нью-Ингланд Пэтриотс», «Нью-Орлеанс Сэйнтс» және «Сан-Франциско 49ers» командалары қарсы дауыс берді.

Қауіптері

Ат жағасы, ойыншының қиын жағдайда болуына байланысты ерекше қауіпті, ол көбінесе бір немесе екі аяғы дене салмағының астында қалып, бұралып артқа қарай құлайды. Егер ойыншының аяғы алаңға ілініп қалса және қорғаушының қосымша салмағы болса, жағдай одан да нашарлайды. Мүмкін болатын жарақаттарға тізе және тобық буындарының (АТЖ және МТЖ қоса) созылуы немесе жыртылуы, сондай-ақ тібік және шыбық сүйектерінің сынуы жатады. Мысалы, Смит Williams-тің ат жағасымен жасаған соққысынан оң тібігі сынып, екі маусымға жарыстан шеттетілді. Ережеде айтылғандай, ат жағасымен жасалған соққы – бұл ашық алаңда қорғаушының иық қорғағышын немесе жейдесін допты алып жүрген ойыншыны дереу тоқтату үшін пайдалануы. "Ашық алаң" термині, ат жағасымен жасалған соққылар сызықтан жақын жерде жасалса рұқсат етіледі дегенді білдіреді.

Жазалау

НФЛ-де ат жағасынан ұстау 15 ярдтық жеке бұзушылық ретінде есептеліп, автоматты түрде бірінші мүмкіндік беріледі. Егер қарсылас шабуыл жасап, қосымша ярдтар алса, бұзушылық доп тоқтаған кездегі бұзушылық сияқты бағаланады. Бұл жағдайда ойыншыға лигадан айыппұл салынуы мүмкін. Рой Уильямс – ережені қайталап бұзғаны үшін тоқтатылған алғашқы ойыншы. Бір ойынға тоқтату 2007 жылдың 16 желтоқсанында «Филадельфия Иглз» командасының ойыншысы Донован МакНаббқа ат жағасынан ұстау жасағаннан кейін берілді. Бұл Уильямстың 2007 жылғы маусымдағы ережені үшінші рет бұзуы болды. 2007 жылғы маусымда КФЛ-де мұндай ұстауға тыйым салынды. Ат жағасынан ұстау 2007-2008 жылдар аралығында университет футболында рұхсат етілген, бірақ сарапшылар мен жаттықтырушылардың сын-пікірлерінен кейін, 2008-2009 жылдар аралығында бірнеше НФЛ ережелерін қабылдаған пакеттің бөлігі ретінде NCAA-дан тыйым салынды. Дегенмен, 2023 жылғы маусымға дейін NCAA мұндай ұстауларға, егер олар «тackle box» аймағында жасалса, тыйым салған жоқ. Футбол ережелері жөніндегі комитет тыйымды «tackle box» аймағына дейін кеңейтуді ұсынды; егер мақұлданса, ол 2024 жылғы маусымнан бастап күшіне енеді. Ұлттық мектептер федерациясы 2009 жылғы маусымда ат жағасынан ұстау үшін айыппұл енгізді.