Кіріспе

Монтана штатындағы Стимсон тауы (Mount Stimson) – АҚШ-тың Монтана штатында орналасқан Глейшер ұлттық паркіндегі екінші ең биік шыңы. Оның биіктігі 10147 фут (3093 метр) құрайды. Бұл тау, парктің көп бөлігін қамтитын Льюис жотасының бір бөлігі. Ол парктің шалғай оңтүстік-батыс бөлігінде, Континенттік бөліністен батысқа қарай шамамен 8 километр (5 миль), ал Макдональд көлінен оңтүстік-шығысқа қарай 19 километр (12 миль) жерде орналасқан. Таудың оңтүстігін Пиншот өзені, қалған бөліктерін Ньяк өзені кесіп өтеді, екеуі де Флатхед өзенінің Ортаңғы саласына құяды. Бұл тауға 1890 жылдары Глейшер ұлттық паркі мен оның айналасын зерттеуге Джордж Бёрд Гриннеллге көмектескен және ұлттық паркті құруға атсалысқан Генри Л. Стимсонның (1867–1950) құрметіне аталған, ол АҚШ-тың бұрынғы Мемлекеттік хатшысы және екі рет Соғыс хатшысы болған.

Ерекшелігі

Стимсон тауы жергілікті жербеттен тік және үлкен көтерілуімен ерекшеленеді. Мысалы, оның солтүстік-батыс беті Ньяк-Крик өзенінен бастап, бар болғаны 1,8 миль (3 км) қашықтықта 6200 футқа (1890 м) дейін көтеріледі. Осының арқасында оны "нағыз алып тау" деп айтуға болады. Таудың шалғай орналасқандығы да ерекше – ол парктегі жолға ең алыс жатқан шыңдардың бірі.

Тарих

Стимсон тауына алғашқы ресми көтерілу 1951 жылы Дж. Гордон Эдвардс пен Элис Эдвардс жасаған, бірақ олар бұрынғы көтерілудің нақты белгілерін тапқан. Стандартты көтерілу жолы – Ньяк-Крик өзенінен басталатын Батыс немесе Солтүстік-Батыс беткей жолы. Ньяк-Крик өзені бойында саябақ жолы бар, ол кіруге мүмкіндік береді; алайда Ұлттық саябақ қызметі бұл жолдың саябақтың басқа аймақтарына қарағанда көбірек өсімдіктермен және оқшауланған екенін ескертеді, сондай-ақ көптеген көпірсіз өзендерді кесіп өту қажет. Парктің қалған бөлігіндегідей, мұнда да гризли аюлары қауіпті. Көтерілу жолы "шамамен үш сағатқа созылатын, шаршатушы биікке қарай өсімдіктер арасынан өтуден" басталады, одан кейін еңістер мен тік жарлар кезектеседі (3 және 4 деңгей). Таудың басына басқа жолдар да бар: Марта алабынан Оңтүстік-Шығыс тізбегі және оңтүстіктен Пинчот-Крик жолы.