Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Құрама Штаттарының ұлттық паркі
National park of the United States
Рейнир тауы ұлттық паркі – Вашингтон штатының Оңтүстік-Шығыс Пирс және Солтүстік-Шығыс Льюис округтерінде орналасқан американдық ұлттық парк. Парк 1899 жылдың 2 наурызында Америка Құрама Штаттарындағы төртінші ұлттық парк ретінде құрылды, бұл жатақтарды сақтауға арналған. 25-тен астам мұздықтар жанартаудың беткейлерінен төмен қарайды, олар көбінесе мол жаңбыр мен қар жаудыратын бұлттармен жабылады. Рейнир тауының айналасын «Керемет ел жолы» айналып өтеді және оның 91 шаршы километрге жуық аумағын мұздықтар мен қарлы алаңдар жабады. Карбон мұздығы – құрлықтағы Америка Құрама Штаттарында көлем бойынша ең үлкен мұздық, ал Эмонс мұздығы – аудан бойынша ең үлкені. Рейнир тауы – альпинизмге танымал шың. Жыл сайын шамамен 10 000 адам тау шыңына көтерілуге тырысады, олардың шамамен 50 пайызы шыңға жетеді.
Mount Rainier National Park is an American national park located in southeast Pierce County and northeast Lewis County in Washington state. The park was established on March 2, 1899, as the fourth national park in the United States, preserving More than 25 glaciers descend the flanks of the volcano, which is often shrouded in clouds that dump enormous amounts of rain and snow. Mount Rainier is circled by the Wonderland Trail and is covered by glaciers and snowfields totaling about 35 square miles (91 km2). Carbon Glacier is the largest glacier by volume in the contiguous United States, while Emmons Glacier is the largest glacier by area. Mount Rainier is a popular peak for mountaineering with some 10,000 attempts per year with approximately 50% making it to the summit.
Америка тумасы
Лушоцзид тіліндегі таудың өзі "Такома" деп аталады (айтылуы "Такома"), Сиэтл қалалық аймағындағы жақын қаламен бірдей. Қазіргі Рейньер тауы ұлттық паркі орналасқан аймақтағы адамның қызметінің ең ерте дәлелі – Бенч-Лейк жолының (Сноу-Лейк жолының бірінші бөлімі) бойында табылған, шамамен 4000–5800 жыл бұрынғы (қазіргі уақытқа дейін) сүйектен жасалған жебе ұшы. Бұл ұлттық орманнан құрылған алғашқы ұлттық парк. Рейньер тауына жасаған сапар Мьюрді жаңарып, табиғатты ұлттық парктер ретінде сақтауға өмірін арнауға ықпал етті. Сол кезде Американың батысында, Гиффорд Пиншоттың "пайдалану арқылы сақтау" көзқарасымен, алдымен орман қоры деп аталған ұлттық ормандар құрылып жатты. Мьюр "табиғатты сақтаушы" ретінде танылды. Ол табиғатты ұлттық парктер мәртебесінде, қорғаудың жоғары деңгейінде сақтауды қалады. Бірақ 1890 жылдары ұлттық ормандарды құруға ұлттық парктерден гөрі көп қолдау көрсетілді. Сол онжылдықта Мьюр мен оның жақтастары тек бір ұлттық орманды ұлттық парк ретінде қорғауға қол жеткізді. 1893 жылы Тынық мұхиты орман қорығы құрылғанда, Мьюр жаңадан құрылған Сьерра клубын Рейньерді ұлттық парк ретінде қорғау қозғалысын қолдауға көндірді. Ұлттық Географиялық Қоғам және жанартау мен мұздықтарды зерттеу үшін Рейньер тауын сақтауды қалаған ғылыми бірлестіктер сияқты басқа да ұйымдар осы мақсатқа қосылды. Такома мен Сиэтлдегі коммерциялық лидерлер, сондай-ақ Солтүстік Тынық мұхиты темір жолы да қолдау көрсетті. Бұл күш-жігер бес жылдан астам уақытқа созылды және Конгресс арқылы заң жобасын қабылдауға алты әрекет жасалды. Конгресс ақырында келісім берді, бірақ жаңа парк егіншілікке немесе кен өндіруге жарамсыз екендігіне және оны басқару үшін федералдық қаржы қажет болмайтынына кепілдік алғаннан кейін ғана.
The name of the mountain itself in Lushootseed is "Tacoma", (pronounced "Taquoma") same as a nearby city in the Seattle metro area. The earliest evidence of human activity in the area which is now Mount Rainier National Park, is a projectile point dated to circa 4,000–5,800 BP (before present) found along Bench Lake Trail (the first section of Snow Lake Trail). It was the first national park created from a national forest. The trip to Mount Rainier had played a role in reinvigorating Muir and convincing him to rededicate his life to the preservation of nature as national parks. At the time national forests, called forest reserves at first, were being created throughout the American West, under the utilitarian "conservation through use" view of Gifford Pinchot. Muir came to be known as a "preservationist". He wanted nature preserved under the more protected status of national parks. But during the 1890s there was more public support for creating national forests than national parks. During that decade, Muir and his supporters were only able to protect one national forest as a national park. When the Pacific Forest Reserve was created in 1893, Muir quickly persuaded the newly formed Sierra Club to support a movement to protect Rainier as a national park. Other groups soon joined, such as the National Geographic Society and scientific associations wanting Mount Rainier preserved as a place to study volcanism and glaciology. Commercial leaders in Tacoma and Seattle were also in support, as was the Northern Pacific Railway. The effort lasted over five years and involved six different attempts to push a bill through Congress. Congress eventually agreed, but only after acquiring assurances that none of the new park was suitable for farming or mining and that no federal appropriations would be necessary for its management.
2006 жылғы су тасқыны
Маунт-Рейнир ұлттық паркі 2006 жылдың 6 қарашасындағы «Ананас экспресі» жаңбырлы дауылдың салдарынан болған кең ауқымды су тасқынынан жабылды, осы 36 сағат ішінде көп жаңбыр жауды. Парктегі кемпингтер мен жолдар су астында қалды. Парадайс пен Лонгмайрдың электр қуаты үзілді. Нискуолли кіреберісіне жақын орналасқан Саншайн Пойнт кемпингі қирап, қазірге дейін ашылмады. Көлікпен паркке кіруге болатын Карбон өзені жолының бір бөлігі де сумен шайылып кетті. Сол кезде бері жол көліктер үшін жабық.
Mount Rainier National Park closed because of extensive flooding as a result of the November 6, 2006 Pineapple Express rainstorm when of rain fell in a 36 hour period. Campsites and roads throughout the park were washed away. Power to Paradise and Longmire was disrupted. Sunshine Point Campground, just inside the Nisqually Entrance, was destroyed and has not reopened. Parts of the Carbon River Road, once a vehicle accessible entrance to the park, also washed out. The road has since remained closed to vehicle traffic.
Жабылулар мен ескертулер
2022 жылдың қарашасында Ұлттық саябақтар қызметі Лонгмайрдан әрі саябақтың оңтүстік бөлігіне жұмыс күндері жеткіліксіз қызметкерлер болғандықтан кірудің жабылатынын хабарлады. Шаңғы тебу алаңы сияқты бірнеше демалыс аймақтары да қысқы маусымның қалған бөлігіне жабылды. Бұл жабылу демалыс топтарының наразылығын тудырды және 2023 жылы Бейіштеуге бейсенбіден дүйсенбіге дейін қыста кіруге рұқсат беру үшін өзгертілді. 2024 жылдан бастап, жазғы маусымның ең қызу айларында күндізгі уақытта Бейіштеу және Күншығыс бағыттарындағы кіреберістерді пайдаланатын көліктерге уақыт бойынша жазылу қажет болады. Бұл жүйе шілде мен қыркүйек айлары аралығында саябаққа келушілердің саны артуына байланысты енгізілді, осы кезеңде жылдық 1,6 миллион келушінің 70 пайызы саябаққа келіп, көлік кептелісін тудырады. NPS басқа ұлттық саябақтардағы жүйелерге ұқсас алыс тұрақтан тұраққа рұқсат беру және автобус шаттлдарын пайдалану мүмкіндігін де қарастырды.
In November 2022, the National Park Service announced that access to the south side of the park beyond Longmire would be closed on weekdays due to inadequate staffing. Several recreation areas, including a sledding hill, were also closed for the rest of the winter season. The closure was unpopular with recreation groups and was modified in 2023 to allow winter access to Paradise from Thursdays through Mondays. Beginning in 2024, timed entry reservations will be required for vehicles using entrances on the Paradise and Sunrise corridors during daylight hours in the peak summer months. The system was implemented due to increased crowding at the park between July and September, when 70 percent of the annual 1.6 million patrons visit and cause traffic congestion. NPS also considered using parking permits and bus shuttles from a remote parking lot similar to systems at other national parks.
Флора
А. В. Кучлердің АҚШ-тағы әлеуетті табиғи өсімдік түрлеріне сәйкес, Маунт-Рейнир ұлттық паркі Альпілік шалғынды және шөлді жерлер немесе Альпілік тундра (52) әлеуетті өсімдік түрімен, ал Альпілік шалғын (11) әлеуетті өсімдік нысанымен сипатталады. Парктің өсімдік әлемі әртүрлі, бұл парктің 12 800 футтық биіктік градиентінде кездесетін түрлі климаттық және экологиялық жағдайларды көрсетеді. Паркте 960-тан астам қантамырлы өсімдік түрі және 260-тан астам қантамырсыз өсімдік түрі анықталған.
According to the A. W. Kuchler U. S. Potential natural vegetation types, Mount Rainier National Park has an Alpine Meadows & Barren, or Alpine tundra (52) potential vegetation type with an Alpine Meadow (11) potential vegetation form. The park's vegetation is diverse, reflecting the varied climatic and environmental conditions encountered across the park's 12,800 foot elevation gradient. More than 960 vascular plant species and more than 260 nonvascular plant species have been identified in the park.
Фауна
Бұл ұлттық саябақта пума, қара аю, ракун, койот, қара мысық, қар аяғымен жүретін қоян, күзен, тышқан, суыр, қызыл түлкі, кірпі, скунс, мармот, елік, мартен, құсқарбақ, пика, бұғы және тау ешкісі сияқты сүтқоректілер мекендейді. Парктегі көлдерде, өзендерде және ағыстарда бұқа балығы, көкбалық, радуга балығы, тау ақ балығы және скульпин балықтары кездеседі. Анадромды балықтар көші-қон кезеңінде парке кіреді. Синук және кохо лососьтары парктің шекарасында сирек болғанымен, оларды Уайт, Вест-Форк, Пуялуп, Мович және Карбон су алаптарында шағылысу кезінде табуға болады. Қызғылт лососьтар тақ жылдары Ақ өзенінің парктің шекарасына жақын жерінде көптеп шағылысады. Парктегі және оның төңірегіндегі өзендерді тарихи түрде балық шаруашылығына пайдалану және бөгет салу салдарынан, көптеген лосось тұқымдастарының саны белгісіз.
Mammals that inhabit this national park include cougar, black bear, raccoon, coyote, bobcat, snowshoe hare, weasel, mole, beaver, red fox, porcupine, skunk, marmot, deer, marten, shrew, pika, elk, and mountain goat. The common birds of this park including raptors are the thrush, chickadee, kinglet, northern goshawk, willow flycatcher, spotted owl, steller's jay, Clark's nutcracker, bald eagle, ptarmigan, harlequin duck, grouse, peregrine falcon, Canada jay, golden eagle, grosbeak and finch. Fish that inhabit the lakes, rivers, and streams within the park include bull trout, cutthroat trout, rainbow trout, mountain whitefish, and sculpins. Anadromous fish enter the park during migratory cycles. Chinook salmon and coho salmon, although rare within the park boundary, can be found spawning in the White, West Fork, Puyallup, Mowich, and Carbon watersheds. Pink salmon spawn on odd numbered years in heavy numbers up the White River near the park boundary. Due to historical stocking and damming of rivers in and around the park, native numbers of most salmonoids are unknown.
Климат
Кёппен климаттық жіктеу жүйесіне сәйкес, Рейньер тауы ұлттық паркінің ең дұрыс сипаттамасы – биіктігіне байланысты, Жерорта теңізінің ықпалымен ылғалды континенталды климат (Dsb) немесе субарктикалық климат (Dsc). АҚШ Ауыл шаруашылығы департаменті мәліметінше, Sunrise Visitor Center-дегі (6398 фут (1950 м) биіктікте) өсімдіктердің қырыну аймағы 6a, ал орташа жылдық ең төменгі температурасы 5,5 °F (-15 °C) құрайды. Ұлттық саябақтар қызметі "Жұмақ – қар жауылдары тұрақты өлшенетін жер бетіндегі ең қарлы жер" дейді. Соның салдарынан, 1998/99 жылы Бейкер тауы шаңғы курорты 95 фут (29 м) қар алды. Жұмақ Каскад тауларындағы жер бетіндегі ең көп қар рекордын сақтайды – 1956 жылғы 10 наурызда 30,583 фут (9,32 метр) қар тіркелді.
According to the Köppen climate classification system, the best definition for Mount Rainier National Park is Mediterranean influenced humid continental climate (Dsb) or subarctic climate (Dsc), depending on the elevation. According to the United States Department of Agriculture, the Plant Hardiness zone at Sunrise Visitor Center (6398 feet (1950 m) elevation) is 6a with an average annual extreme minimum temperature of 5.5 °F ( 20.8 °C). The National Park Service says that "Paradise is the snowiest place on Earth where snowfall is measured regularly." Subsequently, in the 1998/99 year, Mount Baker Ski Area received 95 feet (29 m). Paradise holds the Cascade Range record for most snow on the ground with 30.583 feet (9 m) on March 10, 1956.
Негізгі жерлер
Бүкіл парк 1997 жылғы 18 ақпанда Ұлттық тарихи ескерткіштер ауданы деп жарияланды, парктің Ұлттық парқ қызметінің рустикалық стильдегі архитектурасының жоғары сапалы жобалау және сақталу стандартын мойындау мақсатында. Паркте Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген 42 нысан бар, оның ішінде төрт Ұлттық тарихи ескерткіш. Парктің ең танымал табиғи ерекшеліктері маусымға қарай өзгеріп тұрады. Көктемде көптеген жолдардан және парктің басқа бөліктерінен қар мен сарқырамаларды көруге болады; шілде және тамыз айларында жазғы гүлдердің гүлдеуі көптеген келушілерді қызықтырады. 2008 жылдан 2019 жылға дейін жылына 10 000-нан астам адам Рейнир тауының шыңына шығуға тырысты; Ұлттық парқ қызметі рейнджерлік бекеттер мен лагерьлерді ұстауға, сондай-ақ іздеу-құтқару жұмыстарын жүргізуге қаражат жинау үшін төлем қабылдайды. 2024 жылдың қазіргі күніне дейін үш компанияға ұлттық паркте жыл бойы коммерциялық тау жетекшілік қызметтерін ұйымдастыруға рұқсат берілді; Ұлттық парқ қызметімен аккредиттелген 15 қызмет арқылы бір реттік сапарларға жетекшілік қызметтері де қолжетімді.
The entire park was designated a National Historic Landmark District on February 18, 1997, in recognition of the consistently high standard of design and preservation the park's National Park Service rustic style architecture. The park contains 42 locations designated on the National Register of Historic Places, including four National Historic Landmarks. The park's most popular natural features vary based on the season. During the spring, the remaining snow and waterfalls are visible from many trails and other portions of the park; a summertime wildflower bloom in July and August also attracts many visitors. From 2008 to 2019, over 10,000 people per year have attempted to climb to the summit of Mount Rainier; a fee is levied by the National Park Service to fund ranger station and camp staffing as well as search and rescue services. as of 2024, three companies are authorized to operate commercial mountain guide services in the national park for the entire year; single trip guides are also available through 15 services that are authorized by the National Park Service.
Бейбіт жер
Жұмақ – ұлттық саябақтағы Рейньер тауының оңтүстік беткейінде шамамен 5400 фут (1646 м) биіктікте орналасқан аймақ. Жұмақ – Маунт-Рейнир ұлттық паркіне келушілер арасында ең танымал бағыт. 2000 жылы парктің 1,3 миллионнан астам келушісінің 62% Жұмаққа барды. Жұмақ, Жұмақ өзенінің тауалты аңғарына жақын орналасқан және 1916 жылы салынған тарихи Жұмақ қонақ үйіне, 1920 жылы салынған Жұмақ гид үйіне және 1966 жылы салынған, 2008 жылы қайта жаңартылған Генри М. Джексонның келушілер орталығына үй иесі.
Paradise is the name of an area at approximately 5400 feet (1646 m) on the south slope of Mount Rainier in the national park. Paradise is the most popular destination for visitors to Mount Rainier National Park. 62% of the over 1.3 million people who visited the park in 2000 went to Paradise. Paradise, near the subalpine valley of the Paradise River, is the location of the historic Paradise Inn, built in 1916; Paradise Guide House, built in 1920; and Henry M. Jackson Visitor Center, built in 1966 rebuilt in 2008.
Лонгмайр
Лонгмайр – Нискуолли кіреберісінен шығысқа қарай 10 шақырым жерде орналасқан Маунт-Рейнир ұлттық паркінің келушілер орталығы. Бұл аймақ Пьюджет Саундтағы алғашқы қоныс салушылардың бірі Джеймс Лонгмайрдың құрметіне аталған. Аймақ Нискуолли өзенінің аңғарында, The Ramparts Ridge және Татуш қатары арасында 842 метр (2761 фут) биіктікте жатыр. Лонгмайр ежелгі Дуглас шыршасы, батыс қызыл кедрі және батыс гемімен оралымды. Лонгмайр – Маунт-Рейнирдің ұлттық паркі қонақ үйі, Лонгмайр мұражайы және 1928 жылғы Ұлттық паркілер қызметінің әкімшілік ғимаратының орны, қазір ол Далалық ақпарат орталығы болып табылады. Ұлттық паркі қонақ үйі – жыл бойы ашық болатын парктегі жалғыз жай. Лонгмайр – Бейіштен кейін Маунт-Рейнир ұлттық паркіне келушілер үшін екінші ең танымал орын. 2000 жылы паркті 1,3 миллионнан астам адам барып, олардың 38%-ы Лонгмайрға келді. Нискуолли кіреберісі 706 мемлекеттік тас жолымен, ал 410 мемлекеттік тас жолы парктің солтүстік-шығыс бөлігінен өтеді. 123 мемлекеттік тас жолы парктің оңтүстік-шығыс жағын 410 мемлекеттік тас жолымен және 12 АҚШ тас жолымен байланыстырады. Оңтүстік Пирс округіндегі бірнеше жерде аймақтық әуежай салу ұсынылған. Парк инспекторы мен экологиялық ұйымдар оның құрылысына қарсы болды, себебі шу және ауаның ластануы жануарларға зиян келтіруі мүмкін, сондай-ақ парк кіреберістері маңындағы көлік қозғалысына әсер етуі ықтимал.
Longmire is a visitor center in Mount Rainier National Park, located 6.5 mile (10 km) east of the Nisqually Entrance. The area is named after James Longmire, an early settler in Puget Sound. The area is in the Nisqually River valley at an elevation of 2761 feet (842 m) between The Ramparts Ridge and the Tatoosh Range. Longmire is surrounded by old growth Douglas fir, western red cedar and western hemlock. Longmire is the location of Mount Rainier's National Park Inn, the Longmire Museum, and the 1928 National Park Service Administration Building, which is now a Wilderness Information Center. The National Park Inn is the only accommodation in the park open all year round. Longmire is the second most popular destination for visitors to Mount Rainier National Park after Paradise. Of the more than 1.3 million people who visited the park in 2000, 38% visited Longmire. The Nisqually Entrance is served by State Route 706, while State Route 410 cuts across the northeast corner of the park. State Route 123 connects the southeastern side of the park to State Route 410 and U. S. Route 12. A regional airport was proposed for several sites in southern Pierce County that would be from the park. Its development was opposed by the park superintendent and environmental groups due to the potential effects of noise pollution and air pollution on wildlife, as well as traffic impacts around the park entrances.