Кіріспе
Лонгс Пик – Солтүстік Америкадағы Роки тауларының солтүстік бөлігіндегі биік әрі көзге түсетін тау. Бұл төрт мыңнан астам биіктігі бар тау Роки таулары ұлттық паркінің жабайы табиғатында, АҚШ-тың Колорадо штатындағы Эстес Парк қаласынан оңтүстік-батысқа қарай (бағыт 209°) орналасқан. Лонгс Пик – Колорадодағы Роки тауларындағы ең солтүстіктегі төрт мыңнан астам биіктігі бар тау және Боулдер округі мен Роки таулары ұлттық паркінің ең биік нүктесі. Тау зерттеуші Стивен Харриман Лонгтың құрметіне аталған және Колорадо штатының он центік монетасында бейнеленген.
Longs Peak is a high and prominent mountain in the northern Front Range of the Rocky Mountains of North America. The fourteener is located in the Rocky Mountain National Park Wilderness, southwest by south (bearing 209°) of the Town of Estes Park, Colorado, United States. Longs Peak is the northernmost fourteener in the Rocky Mountains of Colorado and the highest point in Boulder County and Rocky Mountain National Park. The mountain was named in honor of explorer Stephen Harriman Long and is featured on the Colorado state quarter.
Көтерілу тарихы
Роки таулары ұлттық паркіндегі жалғыз 14 мың футтан асатын шың ретінде, бұл шың альпинистердің қызығушылығын көптен бері өзіне тартып келеді. Жаз маусымында ең оңай жол "техникалық" емес. Оны алғашқыда бүркіт қауырсындарын жинаған Колумбияға дейінгі үнді тайпалары қолданған болуы мүмкін. Ресми түрде алғашқы көтерілу 1868 жылдың 23 тамызында Джон Уэсли Пауэллдің экспедициясы тарапынан оңтүстік беткей арқылы жасалды. Изабелла Л. Берд 1870 жылдардағы хатында ("Айсалы таулардағы әйелдің өмірі") осы шыңға көтерілгенін айтады. Таудың шығыс беткейі 1675 фут биіктікте, тік және 1000 футтік тік жартаспен жабылған. Бұл жартасқа "Алмаз" деген ат берілген, себебі оның пішіні кесілген, жағынан қарағанда төңкерілген алмастай көрінеді. Лонгс шыңының тағы бір әйгілі пішіні бар: шыңның оңтүстік-шығысында, солтүстік-шығыстан қарағанда, сусарға ұқсайтын бірнеше төбелер орналасқан. Лумена Вортман Буль таудың шығыс беткейіне көтерілген алғашқы әйел болды. (https://en.wikipedia.org/wiki/Carl_Blaurock)
The East Face of the mountain is 1,675 feet, steep, and surmounted by a 1,000 feet steep sheer cliff known as "The Diamond" (so named because of its shape, approximately that of a cut diamond seen from the side and inverted). Another famous profile belongs to Longs Peak: to the southeast of the summit is a series of rises which, when viewed from the northeast, resembles a beaver. Lumena Wortman Buhl was the first woman to summit the east face of the mountain.(https://en. wikipedia. org/wiki/Carl Blaurock)
In 1954 the first proposal made to the National Park Service to climb The Diamond was met with an official closure, a stance not changed until 1960. The Diamond was first ascended by Dave Rearick and Bob Kamps that year, by a route that would come to be known simply as D1. This route would later be listed in Allen Steck and Steve Roper's influential book Fifty Classic Climbs of North America. The easiest route on the face is the Casual Route (5.10a), first climbed in 1977. It has since become the most popular route up the wall. Clark's Arrow (4th class) is a climb to the summit of Longs named after John Michael Clark, who was a park ranger in Rocky Mountain National Park in the 1950s. The oldest person to summit Longs Peak was Rev. William "Col. Billy" Butler, who climbed it on September 2, 1926, his 85th birthday. In 1932, Clerin "Zumie" Zumwalt summited Longs Peak 53 times. The record number of ascents to the summit of Longs Peak is 428, by Jim Detterline. Jim was a rescue Ranger in Rocky Mountain National Park. On October 23, 2016, he died in an accident while solo climbing. Jim rescued over 1,000 people in the mountains of Rocky Mountain National Park and he received the U. S. Interior Department's Valor Award. He also earned the title "Mr. Longs Peak". On June 6, 2016, a group of US Special Forces were rescued after members of the team suffered from altitude sickness.
1954 жылы Ұлттық паркі қызметіне "Алмазға" көтерілу туралы жасалған алғашқы ұсыныс ресми түрде қабылданбады, және бұл шешім 1960 жылға дейін өзгеріссіз сақталды. Сол жылы Дэйв Ририк пен Боб Кампс "Алмазға" алғаш көтерілді, олардың таңдалған жолы кейіннен D1 деп аталды. Бұл маршрут кейіннен Аллен Стек пен Стив Ропердің ықпалды "Солтүстік Американың елу классикалық көтерілуі" кітабында тізімделді. Беткейдегі ең оңай маршрут - 1977 жылы алғашқы рет өтілген Casual Route (5.10a). Одан бері ол қабырғаға көтерілудің ең танымал маршрутына айналды. Кларк жебесі (IV сынып) - 1950 жылдары Роки таулары ұлттық паркінде саябақ рейнджері болған Джон Майкл Кларк есімімен аталған Лонгс шыңына көтерілу. Лонгс шыңына ең қарт көтерілген адам - пастор Уильям "Полковник Билли" Батлер, ол 1926 жылдың 2 қыркүйегінде, 85 жасқа толып, осы шыңға көтерілді. 1932 жылы Клерин "Зуми" Зумвальт Лонгс шыңына 53 рет көтерілді. Лонгс шыңына рекордтық көтерілу саны - Джим Деттерлайнге тиесілі, ол осы шыңға 428 рет көтерілген. Джим Роки таулары ұлттық паркінде құтқарушы болып жұмыс істеген. 2016 жылдың 23 қазанында ол жалғыз өзі тау көтеріліп жатқанда апатқа ұшырап қайтыс болды. Джим Роки таулары ұлттық паркі тауларында 1000-нан астам адамды құтқарып, АҚШ Ішкі істер министрлігінің Батырлық сыйлығымен марапатталды. Ол сонымен қатар "Лонгс Пик мырзасы" деген лақап атын алды. 2016 жылдың 6 маусымында АҚШ арнайы күштерінің тобы биіктікке байланысты ауруға шалдыққандарынан кейін құтқарылды.
The East Face of the mountain is 1,675 feet, steep, and surmounted by a 1,000 feet steep sheer cliff known as "The Diamond" (so named because of its shape, approximately that of a cut diamond seen from the side and inverted). Another famous profile belongs to Longs Peak: to the southeast of the summit is a series of rises which, when viewed from the northeast, resembles a beaver. Lumena Wortman Buhl was the first woman to summit the east face of the mountain.(https://en. wikipedia. org/wiki/Carl Blaurock)
In 1954 the first proposal made to the National Park Service to climb The Diamond was met with an official closure, a stance not changed until 1960. The Diamond was first ascended by Dave Rearick and Bob Kamps that year, by a route that would come to be known simply as D1. This route would later be listed in Allen Steck and Steve Roper's influential book Fifty Classic Climbs of North America. The easiest route on the face is the Casual Route (5.10a), first climbed in 1977. It has since become the most popular route up the wall. Clark's Arrow (4th class) is a climb to the summit of Longs named after John Michael Clark, who was a park ranger in Rocky Mountain National Park in the 1950s. The oldest person to summit Longs Peak was Rev. William "Col. Billy" Butler, who climbed it on September 2, 1926, his 85th birthday. In 1932, Clerin "Zumie" Zumwalt summited Longs Peak 53 times. The record number of ascents to the summit of Longs Peak is 428, by Jim Detterline. Jim was a rescue Ranger in Rocky Mountain National Park. On October 23, 2016, he died in an accident while solo climbing. Jim rescued over 1,000 people in the mountains of Rocky Mountain National Park and he received the U. S. Interior Department's Valor Award. He also earned the title "Mr. Longs Peak". On June 6, 2016, a group of US Special Forces were rescued after members of the team suffered from altitude sickness.
Миллс мұздық
Лонгс Пик тауында Миллс мұздығы деп аталатын соңғы бір мұздық қалды. Мұздық шамамен 3900 метр (12 800 фут) биіктікте, Шығыс бетінің төменгі жағында, Часм көлінің үстінде орналасқан. Лонгс Пик тауының солтүстігінде "The Dove" деп аталатын тұрақты қар алаңы бар. Лонгс Пик – Колорадо штатында мұздықтары бар 50-ден аз таудың бірі.
Лонгс шыңына көтерілу
Лонгс шыңына көтерілетін жолдарға Шығыс Лонгс шыңына, Лонгс шыңына, Кілтоуыл жолы, Кларктың жебесі және Шельф жолы жатады. Жазғы маусымда, яғни шілде айының ортасынан қыркүйек айының басына дейін, Лонгс шыңына көтерілу үшін тек кейбір техникалық көтерілулер қажет. Бұл мерзімнен тыс, танымал "Keyhole" жолы әлі де ашық; алайда, оның классы барлық "техникалық" деңгейге дейін көтеріледі, себебі қауіпті мұз және қар құлауы арнайы альпинистік жабдықтарды, соның ішінде кемінде крампон мен мұз балтасын пайдалануды талап етеді. Бұл Колорадодағы ең қиын 3-санаттағы 14 мыңдыққа көтерілудің бірі. Жол басталған жерден шыңға дейін әр бағытта 13,5 шақырым, жалпы биіктігі 4875 фут. Көптеген туристер таң атпай жолға шығады, сонда олар шыңға жетіп, жиі болатын кешкі дауылдардан және молния соғу қаупінен бұрын төмен түсе алады. Жолдың ең қиын бөлігі Боулдер алаңында басталады, ол 10 шақырым жерде орналасқан. Тас тастардан өтіп, 10,5 шақырым жердегі "Кілтоуылға" жетеді. Келесі жарты шақырымда тасқа қарай 305 метр немесе одан да биік тік жартастармен өтеді. Жолдың келесі бөлігі 183 метрлік тік көтерілуді қамтиды. Narrows-тан кейін ғана Notch Homestretch-тің басталуын білдіреді, бұл футбол алаңындай жазық шыңға тік көтерілу. Боулдер алаңында түнде кемпинг жасауға болады (рұқсат қажет), бұл екі күндік саяхатты жеңілдетеді. Алайда, бұл жағдайларға өте сезімтал және 6,4 шақырымдық қашықтықта 3300 футқа көтерілуді талап етеді. 59 адам Лонгс шыңына көтеріліп немесе өрлеп қаза тапқан. Ұлттық саябақ қызметінің мәліметінше, жыл сайын тауға көтерілу кезінде орташа есеппен екі адам қаза табады. Тәжірибесі аз альпинистерге тәуекелді азайту және шыңға жететін мүмкіндікті арттыру үшін нұсқаушыны пайдалану ұсынылады. Шыңға шыққысы келмейтін саяхатшылар үшін де таудың басқа да жаяу жолдары бар. Пикок Пулы және Часм көлі танымал жаяу саяхат орындары болып табылады және жақсы күтілген жолдармен өтеді. Сонымен қатар, Боулдер алаңына, Кілтоуылға немесе сирек баратын Часм-Вьюге – Лэди Вашингтон тауы мен Лонгс шыңының шығыс бетінің арасындағы қыратқа көтерілу де пайдалы. Боулдер алаңында және таудың төменгі бөліктерінде, мысалы, Гоблин орманында, ағынның жанында кемпинг жасауға болады. Техникалық альпинистерге дұрыс рұқсаты болған жағдайда Шығыс бетінің түбінде және Часм Вьюде орналасқан жерлерді пайдалануға рұқсат етіледі. Таудың оңтүстігінде, құмды жағажай көлінде де кемпинг жасауға болады. Стандартты "Keyhole" бағытынан басқа, Лонгс шыңында күрделі және техникалық көтерілулер бар. Альпинистер білікті мамалардан нұсқау алуы керек; Лонгс шыңындағы өлім-жітім жыл сайын орын алады. Кейбір танымал маршруттар, шамамен танымалдылығы бойынша: Солтүстік бет кабельдер жолы: Бұл Кілтоуыл бағытынан Боулдер алаңына дейін, содан кейін шыңның Солтүстік бетіне көтеріледі. Бұл көтерілудің бір немесе екі бөлігін талап етеді және көбінесе техникалық альпинистермен төмен түседі немесе раппелмен түседі, өйткені бұл шыңға көтерілу немесе түсудің ең жылдам тәсілдерінің бірі. ХХ ғасырдың басында тәжірибелі экскурсоводтар бұл жол бойында үлкен болат бұрандаларды орнатып, оларды Альп тауларындағы жүйелерге ұқсас болат кабельмен жалғастырды. 1973 жылы олардың қауіпсіздігі туралы алаңдаушылықтар салдарынан кабельдер алынып тасталды, бірақ бірнеше бұрандалар сақталып, раппел анкерлері ретінде қолданылады. Кинерс жолы: дәстүрлі альпинистік көтерілу, оған Ламбс слайдына көтерілу жатады (1871 жылы бағыттың көп бөлігін қасақана төмен қарай сырғанаған пастор Элкана Ламбтың есімімен аталған). 4-санаттағы Кларктың жебе жолынан да Лофт арқылы көтеріліп, таудың батыс жағынан көтеріледі, кейіннен Keyhole жолымен жалғасады. Шығыс бет арқылы: Шығыс бет – Диамантты және Төменгі Шығыс бетін қамтитын тік, 305 метрден астам (1000 футтан астам) қабырға. Мұндағы барлық көтерілулер техникалық, 5.10-нан 5.13-ке дейін. Алмаз бетінің сол жағына көтерілу де мүмкін. Алмаздың оң жағындағы маршруттар көбінесе көтеріледі және қабырғада түнде тұруды талап етуі мүмкін; бұл жердегі жартас өте ылғалды болуы мүмкін. Алмаздың сол жағындағы маршруттар әдетте еркін көтеріледі. Бұл бетке тек білікті альпинистер ғана көтерілуге тырысуы керек, олар қиындық деңгейінен басқа биіктік пен альпинистік жағдайлардың әсерін ескеруі керек. Notch Couloir арқылы: Бұл – тасқа және кейбір уақытта мұзға көтерілуді қамтитын техникалық көтерілу. Notch Couloir алмаз бетінің сол жағында орналасқан.
North Face Cables route: This follows the Keyhole route to the Boulder Field, then ascends the North Face of the peak. It requires one or two pitches of low 5th class climbing, and is often downclimbed or rappelled by technical climbers since it is one of the fastest ways to ascend or descend the peak. In the early 20th century, enterprising guides installed a series of large steel eye bolts along this route, connecting them with a steel cable similar to systems in the Alps. The cables were removed in 1973 due to concerns about their appropriateness, but several of the bolts remain and are used as rappel anchors. Kieners Route: A traditional mountaineering climb that involves a climb of Lambs Slide (named after Reverend Elkanah Lamb who unintentionally slid down much of the route in 1871 It is also possible to ascend to the saddle via Lambs Slide. The 4th class Clark's Arrow route is also accessible via the Loft, ascending from the West side of the mountain, and later connecting with the Keyhole Route. via the East Face: The East Face is the steep, 1,000 + foot (305 + m) wall that includes the Diamond and the Lower East Face. All climbs here are technical, from 5.10 to 5.13. It is also possible to ascend to the (climber's) left of the Diamond face proper. The routes on the right side of the Diamond are often aid climbed, and may require spending the night on the wall; the rock here can be very wet. Routes on the left side of the Diamond are usually free climbed. Only qualified climbers should attempt climbs on this face, and they should take into consideration the effects of altitude and alpine conditions in addition to the difficulty rating. via the Notch Couloir: This is a technical climb involving rock climbing and, at some times of year, ice climbing. The Notch Couloir is to the (climber's) left of the Diamond face.
Әдебиетте
Лонгс Пик Жюль Верннің "Жерден Айға дейін" романында "Таулы аймақтың телескопы" деп аталатын 16 фут (192 дюйм) көрістіретін телескоптың орналасқан жері ретінде сипатталған. Ол Колумбиад снарядын Айға қарай ұшу барысында бақылау үшін салынған.