Жүйелердің метажүйеге өтуі: Эволюциялық өзгерістер мен болашақ симбиоз.
Metasystem transition
Метажүйе өтуі – эволюция арқылы жоғары ұйымдасқандық деңгейдің пайда болуы. Бұл молекулалар, жасушалар немесе жеке тұлғалардың интеграциясы, жаңа интеллектуалды жүйе құру.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Метажүйелік ауысу – эволюция арқылы жоғары деңгейдегі ұйымдасу немесе басқарудың пайда болуы. Метажүйе молекулалар (мысалы, гиперциклдер теориясында айтылғандай), жасушалар немесе жеке тұлғалар сияқты бастапқыда тәуелсіз компоненттердің интеграциялануы және олардың өзара әрекеттесуін басқаратын жүйенің пайда болуы арқылы қалыптасады. Осылайша, компоненттердің жиынтығы үйлесімді түрде әрекет ете алатын жаңа, мақсатқа бағытталған бірлікке айналады. Бұл метажүйе бастапқы компоненттік жүйелерге қарағанда күрделірек, интеллектуалдырақ және әрекеттерінде икемдірек болады. Басты мысалдар – өмірдің пайда болуы, бір жасушалы организмдерден көп жасушалы организмдерге өту, эусоциалдықтың немесе символдық ойлаудың пайда болуы. Метажүйелік ауысу тұжырымын кибернетик Валентин Турчин 1970 жылғы «Ғылым феномені» кітабында енгізді, ал Фрэнсис Хейлиген Principia Cybernetica жобасында оны одан әрі дамытты. Тағы бір байланысты идея – жүйелер («операторлар») компоненттерді үлкен тұтасқа біріктіретін тізбектелген жабылулар арқылы күрделене түседі, бұл «операторлар теориясында» ұсынылған, оны Джерард Ягерс оп Аккерхуис әзірлеген. Турчин метажүйелік ауысу тұжырымын есептеу саласында метакомпиляция немесе суперкомпиляция ұғымдары арқылы қолданды. Суперкомпилятор – өзінің кодын компиляциялайтын бағдарлама, осылайша өзінің тиімділігін арттырып, орындалу жылдамдығын едәуір жоғарылатады.
A metasystem transition is the emergence, through evolution, of a higher level of organization or control. A metasystem is formed by the integration of a number of initially independent components, such as molecules (as theorized for instance by hypercycles), cells, or individuals, and the emergence of a system steering or controlling their interactions. As such, the collective of components becomes a new, goal directed individual, capable of acting in a coordinated way. This metasystem is more complex, more intelligent, and more flexible in its actions than the initial component systems. Prime examples are the origin of life, the transition from unicellular to multicellular organisms, the emergence of eusociality or symbolic thought. The concept of metasystem transition was introduced by the cybernetician Valentin Turchin in his 1970 book The Phenomenon of Science, and developed among others by Francis Heylighen in the Principia Cybernetica Project. Another related idea, that systems ("operators") evolve to become more complex by successive closures encapsulating components in a larger whole, is proposed in "the operator theory", developed by Gerard Jagers op Akkerhuis. Turchin has applied the concept of metasystem transition in the domain of computing, via the notion of metacompilation or supercompilation. A supercompiler is a compiler program that compiles its own code, thus increasing its own efficiency, producing a remarkable speedup in its execution.
Қазіргі заманғы көзқарастар
[[Файл:Эволюциялық ірі ауысулар digital.jpg|thumb|340px|Биосферадағы ақпарат пен көбейгіштердің схемалық уақыт жобасы: ақпаратты өңдеудегі маңызды эволюциялық өткелдер. Осы тұрғыдан алғанда, көміртекті негіздегі биосфера технологияны құруға қабілетті (адамдар) когнитивтік жүйенің пайда болғанын айтуға болады, бұл салыстырарлық эволюциялық өткелге әкеледі. "Цифрлық ақпарат биосферадағы ақпаратпен салыстырылатын деңгейге жетті. Бұрынғы эволюциялық өткелдер сияқты, биологиялық және цифрлық ақпарат арасындағы ықтимал симбиоз осы кодтардың табиғи іріктеу арқылы бәсекелесе алатын шешімді нүктеге жетеді. Балама ретінде, бұл бірігу ақпараттық міндеттерді орындауда төменгі қақтығыс еңбек бөлінісін қолданатын жоғары деңгейдегі суперорганизмді құруы мүмкін. Адамдар қазірдің өзінде биология мен технологияның бірігуін қабылдап жүр. Біз ояу уақытымыздың көп бөлігін цифрлық делдал арналар арқылы байланысқа жұмсаймыз, қор нарығындағы транзакциялардың көп бөлігі автоматтандырылған сауда алгоритмдерімен орындалады, ал біздің электр желілеріміз жасанды интеллекттің бақылауында. Америкадағы үш некенің бірі онлайн басталады, сондықтан цифрлық алгоритмдер адамдардың жұптасуы мен көбеюіне де үлес қосады".
[[File:Major Evolutionary Transitions digital. jpg|thumb|340px|Schematic timeline of information and replicators in the biosphere: major evolutionary transitions in information processing In this sense it can be argued that the carbon based biosphere has generated a cognitive system (humans) capable of creating technology that will result in a comparable evolutionary transition. "Digital information has reached a similar magnitude to information in the biosphere Like previous evolutionary transitions, the potential symbiosis between biological and digital information will reach a critical point where these codes could compete via natural selection. Alternatively, this fusion could create a higher level superorganism employing a low conflict division of labor in performing informational tasks humans already embrace fusions of biology and technology. We spend most of our waking time communicating through digitally mediated channels, most transactions on the stock market are executed by automated trading algorithms, and our electric grids are in the hands of artificial intelligence. With one in three marriages in America beginning online, digital algorithms are also taking a role in human pair bonding and reproduction".