Кіріспе

Норвегиялық футболшы және менеджер (1968 жылы туған)

Стале Солбаккен (1968 жылдың 27 ақпанында туған) – норвегиялық кәсіби футбол менеджері және бұрынғы ойыншы, қазір Норвегия ұлттық құрамасының бас бапкері. Ойыншылық мансабында Солбаккен 1995 жылы Норвегияның үздік жартылай қорғаушысы атанды және Дания Суперлигасында «Аалборг БК» және «Копенгаген» командаларымен (1999 және 2001 жылдары сәйкесінше) чемпион атанды. Ол 1990-жылдардың соңында Норвегия ұлттық футбол құрамасы сапында 58 матч өткізіп, 9 гол соқты. Сондай-ақ, 1998 жылғы әлем чемпионатына және 2000 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. 2001 жылдың наурыз айында жүрек талмасынан кейін ойыншылық карьерасын аяқтады. Менеджер ретінде ол 2004 жылы Норвегияның жыл менеджері атанды және «Копенгагенмен» сегіз Суперлига чемпионы болды. Солбаккен сонымен қатар 2011–12 маусымында неміс клубы «1. FC Köln» және кейін алты айлық мерзімде ағылшын клубы «Вулверхэмптон Уондерерс» командаларына бас бапкер болды.

Алғашқы клубтар

Орта қорғаушы Солбаккен өзінің мансабын Норвегияда бастады, жергілікті төменгі лигадағы "Гру" командасында ойнады. Бес маусым "Гру" клубында ойнағаннан кейін, 1989 жылы екінші дивизиондағы "Хамкам" клубына өтті. 1990 жылғы маусымда ол клубтың үздік гол соққан ойыншысы атанды, тоғыз гол соқты. Келесі маусымда ол 14 гол соғып, клубтың Норвегияның жоғары лигасына жол ашуына көмектесті. Жоғары лигадағы алғашқы маусымында құлдыраудан қиындықпен сақталғаннан кейін, Солбаккен 1993 жылы 5-орынға иеленген "Хамкам" командасының құрамында болды – олар осыдан кейін бұл көрсеткішті жақсарта алмады.

Лиллестрём

1994 жылы ол премьер-лигадағы қарсыластары «Лиллестрём» клубына ауысты, және алғашқы маусымында лигада екінші орынды иеленді. Клуб келесі маусымда төртінші орынға таяу болса да, Солбаккеннің ойыны оған «Норвегияның маусымның жартылай қорғаушысы» аталымын және «Книксен» сыйлығын жеңіп алды. Ол «Лиллестрём» клубының капитаны болып тағайындалды және 1996 жылы командаға тағы да күміс жүлде жеңуге көмектесті, ал 1997 жылы «Канарлықтар» сапында соңғы маусымын өткізді. Барлығында ол клуб үшін 99 лига матчында ойнап, 34 гол соқты.

Шетелге көшіп кетеді

1997 жылдың қазан айында Солбаккен 250 000 фунт стерлингке ағылшын Премьер-лигасының «Уимблдон» клубына қосылды. «Уимблдон» сапында өткізген алты лига ойынында Солбаккен «Вест Хэм Юнайтед» клубына қарсы бір гол соқты және екі рет «матчтың үздік ойыншысы» деп танылды, бірақ команданың бас жаттықтырушысы Джо Киннермен арасы суықтанып, көп ұзамай клубтың жаттығуларына қатысуына тыйым салынды. 1998 жылдың наурыз айында ол даттық «Аалборг БК» клубына сатылды. Солбаккен «Аалборг БК» клубының капитаны болды және клубты 1998–99 жылғы Дания Суперлигасының чемпионы атандырды, сондай-ақ 1998–99 жылғы Дания кубогының финалына шықты. 2000 жылы Дания футбол федерациясының «Жылдың үздік футболшысы» сыйлығын жеңіп алды. Барлығында ол Дания Суперлигасында AaB үшін 79 ойын өткізіп, 13 гол соқты. 2000 жылдың тамызында ол даттық «Копенгаген» клубына ауысты. Солбаккен тез арада команданың негізгі ойыншысы болды және оларды турнир кестесінде көтерілуіне көмектесті, бірақ 2001 жылдың наурыз айында жүрек талмасынан кейін маусымды аяқтау мүмкін болмады. Клуб 2001 жылғы Суперлига чемпионы атағын жеңіп алды және Солбаккенге ойыншы ретінде екінші чемпиондық медалін сыйлады.

Денсаулыққа қатысты проблемалар

2001 жылы 13 наурызда жаттығу барысында Солбаккенге жүрек ұстамасы келді. Оны клубтың дәрігері Франк Одгаард дереу қарап тексерді, ол Солбаккеннің жүрегі тоқтағанын анықтады. Одгаард ойыншыдан жедел жәрдем шақыруды және жағдайдың өте ауыр екенін жеткізуді сұрады, ал ол жүрекке массаж жасауды жалғастырды. Жедел жәрдем келген кезде, Солбаккен оқиға орнында клиникалық өлімге ұшыраған деп жарияланды. Ауруханаға апарар жолда, шамамен жеті минуттан кейін ол қайта тірілді. Ол бұл жағдайдан аман қалды және қазірде кардиостимулятор орнатылған. Жүрек ұстамасы бұрын анықталмаған жүрек кемістігінің нәтижесі болды. Келесі маусымда Солбаккен «ХэмКам» командасын 2004 жылғы «Типпелигаен» турнирінде бесінші орынға жеткізді және 2004 жылғы «Норвегияның жыл жаттықтырушысы» атанды, соның нәтижесінде «Книксен» сыйлығын жеңіп алды. 2005 жылдың соңында Солбаккен өзінің бұрынғы клубтарының бірі – «Копенгагеннің» жаңа жаттықтырушысы болып тағайындалды.

Копенгаген

Солбаккен клубтағы алғашқы жылдары Копенгагенді 2006 және 2007 жылдарғы Дания Суперлигасының чемпионы атандырды, сондай-ақ 2006 жылғы Корольдік лиганың кубогын жеңіп алды. Ол 2006 жылғы 23 тамыздағы соңғы іріктеу кезеңінде «Аякс» клубын жеңгеннен кейін Копенгагенді 2006–07 УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңіне жеткізді. Копенгаген өз тобында соңғы орынға ие болды, бірақ кейін жартылай финалға шыққан «Манчестер Юнайтед» клубын 1:0 есебімен жеңіп, құрметті жеңіске қол жеткізді. 2009 жылдың мамырында Солбаккен Копенгагенді 2009 жылғы Дания кубогы мен 2009 жылғы Суперлиганың екі бірдей жеңімпазы етіп, клуб тарихындағы жетінші чемпионатын жеңіп алды. 2009 жылдың 3 қарашасында оның 2011 жылдың 30 маусымында аяқталатын келісімшартын жаңартпайтыны жарияланды. Оның орнына, Норвегия құрамасының бас жаттықтырылуына 2012 жылдың қаңтарында немесе Еуро-2012 турнирінен кейін келісім жасасуға ниет білдірді, егер Норвегия іліксе. Алайда, бұл келісім күшіне енбеді.

1. ФК Кёльн

2011 жылдың 15 мамырында Солбаккеннің Германия Бундеслигасының «1. FC Köln» клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалғаны жарияланды. Бұл қызметке дейін спорт директоры Волкер Финке маусым ортасында Франк Шефер кеткеннен кейін уақытша бас жаттықтырушы болып жұмыс істеген еді. Солбаккен 2012 жылдың қаңтарында Норвегия құрамасын басқаруға дайын тұрған, бірақ «Кёльн» клубы оның шартын шамамен 400,000 евроға сатып алды. Кейіннен Солбаккен: «Осы жылы сол клубта Иса мен Жозе Моуриньюдың екеуі де қиындыққа тап болар еді» деген әзіл айтты. 2012 жылдың 12 сәуірінде «Кёльн» «Майнц» клубынан 0:4 есебімен жеңілгеннен кейін Солбаккен қызметтен босатылды, сол кезде команда турнир кестесінде 16-шы орында тұрды. Оның орнына бұрынғы бас жаттықтырушы Фрэнк Шефер келді, ол маусымның соңғы төрт ойынын өткізді, осы кезеңде клуб 17-шы орынға түсіп, бірінші лигадан шығып қалды.

Вулвергемптон Вондерерс

2012 жылдың 11 мамырында ағылшын клубы «Вулверхэмптон Уондерерс» Солбаккеннің жаңа бапкер болары туралы хабарлады. Ол 2012 жылдың 1 шілдесінде міндетін атқарушы бапкер Терри Коннордан ресми түрде қызметті қабылдады. Солбаккен «Вулфс» клубындағы мансабын Футбол лигасының Чемпионатында бастады, себебі клуб 2011–12 маусымының соңында Англия Премьер-лигасынан төмендеп кеткен еді. Оның басқару астындағы алғашқы ресми ойыны – Лига кубогының «Алдершот Таун» клубына қарсы матчы болды, оны оның командасы пенальтилер сериясында жеңіп алды. Солбаккен клубтың құлдырауын тоқтатуға қол жеткізе алмады, тіпті бір кезде клубты үшінші орынға көтергенімен, жыл соңына қарай 18-орынға дейін түсіп кетті. 2013 жылдың 5 қаңтарында ФА кубогында сол кездегі непрофессионал «Льютон Таун» клубынан жеңілгеннен кейін қызметтен босатылды, бұл оның қатарынан төртінші жеңілісі болды.

Копенгагенге қайта оралу

2013 жылдың 21 тамызында Солбаккен екі жылдық үзілістен кейін Копенгагеннің бас бапкері лауазымына қайта келді. Солбаккен Копенгагенді жеті жыл бойы басқарды, осы кезеңде 2016, 2017 және 2019 жылдары үш чемпионатты жеңіп алды. Дегенмен, 2020–21 жылғы Дания Суперлигасын нашар бастауы, 2020 жылғы ішкі жарыстардағы нәтижесіздігі және 2020–21 жылғы УЕФА Еуропа лигасының топтық кезеңіне ілікпеуі салдарынан Солбаккен 2020 жылдың 10 қазанында қызметтен босатылды. Копенгагендегі екі мерзімі үшін Солбаккен Дания Суперлигасы бойынша 38 сарапшыдан тұратын қазылар алқасы тарапынан, оның ішінде Данияның бұрынғы бас жаттықтырушысы Мортен Олсен және 452 ойынмен бүгінгі күнге дейін Суперлигада ең көп ойын өткізген футболшы Расмус Вюрц, "Суперлига тарихындағы ең табысты бапкер" атағымен марапатталды.

Норвегия ұлттық құрамасы

2020 жылдың 3 желтоқсанында Ларс Лагербектің отставкасынан кейін Солбаккен төрт жылдық келісімшарт бойынша Норвегия құрамасының бас жаттықтырылушысы болды. Алғашқы ойынында 24 наурызда 2022 жылғы әлем чемпионатына іріктеу турнирінде Гибралтарды сырт алаңда 3:0 есебімен жеңді. Норвегия іріктеуден өтпеді, ал Солбаккен адам құқықтары мәселелері және дауыс беру процесіне байланысты Катарда турнир өткізу туралы шешімді сынады; Норвегия футбол федерациясы команданың келесі қарсыласы – Испанияны бақылау үшін бір ғана өкіл, сарапшыны жіберді.