Кіріспе
Хоккайдодағы жанартаулық лава күмбезі – Шова Шинзан. Шова Шинзан атауы "Шованың жаңа тауы" дегенді білдіреді, себебі ол император Хирохито билік еткен Шова кезеңінде пайда болды. Шова Шинзан алғаш рет пайда болғанда, жапон билігі оны соғыс уақытындағы жаман ниетті белгі деп қабылдауы мүмкін деп алаңдады, сондықтан оның бар екені құпия сақталды. Осы жылдардағы шыңның қалыптасуы туралы көптеген мәліметтер жергілікті пошта бастығы Масао Миматсудан алынған, ол оның өсуін мұқият өлшеп отырды.
The name Shōwa shinzan means "Shōwa new mountain", as it formed during the reign of Emperor Hirohito, known as the Shōwa period. When Shōwa shinzan first appeared, the Japanese authorities were worried that it might be interpreted as an unlucky wartime omen, and its existence was kept secret. Much of the information about the peak's formation during these years comes from local postmaster Masao Mimatsu, who kept detailed measurements of its progress.
Жанартау белсенділігінің уақыт сызығы
Жалпы, Масао Миматсу жазғандай, Шова Шинзанның жанартаулық активтілігі үш негізгі кезеңге бөлінеді.
1-ші кезең, жарылыс алдындағы кезең (1943 жылдың 28 желтоқсанынан 1944 жылдың 22 маусымына дейін)
1943 жылғы 28 желтоқсанда Усу тауының маңында жиі жер сілкіністері басталып, кейбір күндері күніне 200-ден астам жер сілкінісі тіркелді. Бастапқыда жер сілкінісінің ошағы Тоя көлінің жанында болды. 1944 жылдың басында ошақ Усу тауының шығыс бөлігіне қарай жылжып, нәтижесінде жер бетінен дөңгелек өсінді пайда болды. Көп ұзамай, бұл өсінді солтүстікке қарай таралып, кейбір аймақтарда 50 метрге дейін жетті. Собецу өзенінің арнасы да көтеріле бастады және айналасындағы егістік жерлерде көптеген жарықтар пайда болды. Тіркелген ең ұзын жарық шамамен 600 метрді құрады. 1944 жылғы 22 маусымда бір күніне 250-ге жуық жер сілкінісі болды, осыған байланысты өсінді бір күні ішінде 150 сантиметрге көтерілді.
2-кезең, атылу кезеңі (23 маусым 1944 31 қазан 1944)
1944 жылы 23 маусымда сағат 08.15-те жарықтардан түтін көтеріле бастады, жақын арада зор жарылыс болды, оған күркіреген дауыс ілесіп келді. 1944 жылдың 2 шілдесінде жарылыс одан да күшті болды, сондай-ақ фреатомагматикалық жарылыс орын алды. 1944 жылдың 7 шілдесінде жарылысқа пирокластикалық ағын сүйемелдеді. Ағын Тоя көлінің солтүстік жағалауына жетіп, орман мен үйлерді өртеп тастады. 1944 жылдың қазан айының соңында Масао Миматсу барлығы жеті кратер, он жеті ірі жарылыс және көптеген ұсақ жарылыстарды тіркеді. Бұдан өзге, жарылыстан шыққан жанартау күлінің сантиметрлері жанартаудан бір километрге дейін (0,6 миль) қашықтықта таралды, ал жер бетінің көтерілуі жалғасты. 1944 жылдың шілдесінен тамызына дейін кейбір күндері жер бетінің көтерілуі 2 метрге жетті.
3-кезең, атылудан кейінгі кезең (1 қараша 1944 қыркүйек 1945)
Бұл кезеңде барлық жарылыс белсенділігі толығымен тоқтады және лава күмбезі қалыптаса бастады. Лава күмбезі 1945 жылдың қыркүйегіне дейін қалыптасуын жалғастырды, содан кейін жер сілкінісінің белсенділігі тоқтаған сияқты болды. Шōва-шинзанның пайда болуы толыққанды аяқталды. Дегенмен, жанартау әлі күнге дейін түтін шығарып тұрады.