Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Окрика – Нигерияның Риверс штатындағы арал, сол аттас жергілікті басқару ауданының орталығы. Қала Порт-Харкорттың оңтүстігіндегі аралда орналасқан, осылайша ол одан әлдеқайда ірі қаланың шеткі елді мекеніне айналады. Окриканың орташа биіктігі 452 метрді құрайды. Ол Бонни өзенінің солтүстігінде және Окрика аралында, Бонни шығанағынан 56 шақырым жоғары орналасқан. Қалаға 9 метрге дейін суы бар кемелермен жетуге болады. Бұрын Нигер өзенінің шығыс жағалауындағы мангр тоғайларында Ижо (Ижау) халқының балықшылар ауылы болған Окрика, 17 ғасырдың басында Окрика патшалығының астанасы болып, құл саудасымен белсенді айналысты. 1830 жылдары құл саудасы тоқтатылғаннан кейін, қала пальма майын экспорттау порты ретінде пайдаланылды, бірақ Бонни (оңтүстікке қарай 46 шақырым) немесе Опобо (шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай 81 шақырым) сияқты маңызды порттардан кем болды. 1912 жылға қарай Окрика Порт-Харкортқа толығымен бағынышты болды және 1965 жылға дейін сауда орталығы ретінде қайта жандана алмады. Осы жылы жақын орналасқан Порт-Харкорт мұнай өңдеу зауыты салынысымен Окрика материгіне құбырлар тартылды. Қалада мұнай өңдеу зауытын және басқаларын қамтамасыз ететін ірі газ өңдеу орналысы (Алакири газ зауыты) да бар. Мұнай өнімдері Окриканың маңызды экспорт тауарындарының бірі болып табылады. Қалада балық (су және жердің мұнай қалдықтарымен ластануы салдарынан қарқынды түрде азайып барады), пальма майы өнімдері, жергілікті өңделген тұз, маниок, таро, банан және ямс саудасы дамыған. 2006 жылғы халық санауы бойынша Нигерияның Риверс штатындағы Вакирике ауданының халқы 222 026 адамды құрады. Окриканың шамамен 145 000 тумасы әлемнің басқа аймақтарында, көбінесе Ұлыбритания мен АҚШ-та тұрады.
Okrika is an island in Rivers State, Nigeria, capital of the Local Government Area of the same name. The town is situated on an island south of Port Harcourt, making it a suburb of the much larger city. The average elevation of Okrika is 452 metres. It lies on the north of the Bonny River and on Okrika Island, 35 miles (56 km) upstream from the Bight of Bonny. The town can be reached by vessels of a draft of 29 feet (9 metres) or less. Formerly a fishing village of the Ijo (Ijaw) people in the mangrove swamps of the eastern Niger River(Delta), Okrika became the capital of the Okrika kingdom in the early 17th century and actively dealt in slaves. It served as a port for the exportation of palm oil after the abolition of the slave trade in the 1830s, but it was a less significant port facility than either Bonny (18 miles [46 km] south) or Opobo (32 miles [81 km] east southeast). By 1912, Okrika had been completely eclipsed by Port Harcourt, and it was not revived as a commercial town until 1965, when the nearby Port Harcourt refinery was completed and pipelines were built to a jetty on Okrika Mainland. It also has a major gas plant facility (Alakiri gas plant) that supplies to the refinery and others. Refined petroleum products are some of Okrika's significant exports. The town has considerable local trade in fish (which is in rapid decline due to pollution of the waters and land by crude oil activities) oil palm produce, locally processed salt, cassava (manioc), taro, plantains, and yams. The 2006 census determined the population of the Wakirike Local Government Area of the Rivers State of Nigeria was 222,026. An estimated 145,000 Okrika natives live elsewhere around the world, mostly in the United Kingdom and the United States.
Тіл
Окрика халқының тілі – кирикень окейн, ижоид тілдерінің бір түрі.
The language spoken by Okrika people is kirikeni okwein, a type of Ijoid Language.
Үкімет
Окрика жергілікті басқару аймағының бас кеңсесі Окрика қаласында орналасқан. Оның құрамында Калио, Оголома, Окирика және Оган аудандары бар. Басшы – соғыс қайығы үйінің басшысы. Мысалы, Оруфинге соғыс қайығы үйі Нгеме Бириге тиесілі, ал соғыс қайығы үйі Фуролардан (туыстардан/отбасылардан) құралған.
Okrika Local Government Area has its headquarters located in Okrika town with the districts of Kalio, Ogoloma, Okirika and Ogan. A Chief is the head of a War Canoe House; for example, the Orufingbe War Canoe house of a Ngeme Biri and a War Canoe house is made up of Furos (Families).
Экономикалық
Okrika LGA мұнай мен табиғи газ кен орындарына бай, ал мұнай өндіру және қайта өңдеу компанияларының қызметі аймақтың экономикасына зор үлес қосады. Сонымен қатар, балық аулау – Окрика халқының көптеген өзендері мен салаларының болуына байланысты, теңіз өнімдеріне бай аймақтағы танымал экономикалық қызметі. Окрика халқы егіншілікпен де айналысады, олар касава, пальма майы, ямс және банан сияқты бірнеше дақылдарды өсіреді. Мұнай мен газ қызметі басталар алдында, Окрика халқы балық аулау, егіншілік және саудамен аты шықты, және осы экономикалық қызметтер олардың күнкөрісін қамтамасыз етеді.
Okrika LGA is rich in deposits of crude oil and natural gas with the activities of oil mining and refining companies contributing immensely to the economy of the area. Also, Fishing is another popular economic activity engaged in the by the Okrika people as with the area's many rivers and tributaries making them being rich in sea food. Farming is another occupation that the Okrika people are known for with the cultivation of several crops which include cassava, oil palm, yam, and plantain. Before the onset of oil and gas activities, the Okrika people were and are still known for fishing, farming and trading; these economic activities sustain their livelihood.
Қоршаған орта мәселелері
Окрика патшалығы қоршаған ортаның ауыр ластануымен күресіп, Риверс штатының Окрика аудандық әкімшілік аймағында қайталанбас апатқа ұшырауда. Окрика халқының күнделікті шағымдары мен азабы – олар өлімнің қысымында және қысқа өмір сүруге бейім. Порт-Харкорт мұнай өңдеу зауытынан шығатын мұнайға байланысты химиялық заттардың салдарынан олардың тұщы су балықтары, иттіктер мен устрицалар сияқты су тағамдары құрып кетуге айналып барады. Ауаның ластануы да аймақтағы қауіптің бірі, себебі мұнай және газ өңдеу зауытында газды жағу парниктік газдардың көбеюіне, қышқыл жаңбырға және озон қабатының жұқаруына алып келуі мүмкін, сонымен қатар бұл іс-әрекет адамдардың еңбекке қабілетін төмендетуде. Сонымен қатар, Окрика патшалығының су өмірі түрлерінің жоғалу қаупіне тап болып отыр, себебі мұнайдың үнемі төгілуі, көбінесе аймақтағы баңгерлік және құбырларды бүлдірудің нәтижесінде болып жатыр. Бұл аймақтағы тұрғындардың көп бөлігі балықшылар болғандықтан, экономикалық тұрақтылықтың нашарлауына себеп болады. Су өмірі ең алдымен мұнай өңдеу зауытынан шығатын мұнай қалдықтарынан зардап шегеді. Мұнай үнемі өзенге төгіліп жатыр және баңгерлік пен мұнайды бүлдіруден бұрын да ұзақ уақыт бойы төгіліп келген. 2017 жылдың наурыз айынан бастап тұрғындар штабтың барлық жерінде пайда болған заңсыз мұнай өңдеу зауыттарының қирауынан ауадағы қара күйеге шағымданып жатыр.
The Okrika kingdom is faced with a serious threat of Environmental pollution that is causing unmitigated disaster to the land of Okrika local government area of Rivers state. The daily outcry or agony of the Okrika people is that they are in the grip of death and short life span as a result. Their aquatic foods such as freshwater fishes, periwinkles and oysters are going into extinction because of oil related chemicals from the Port – Harcourt Refinery. Air pollution is another hazard in the area as it is caused by the flaring of gas in the oil and gas refinery which could cause large quantity in greenhouse warming of gases that could lead to acidic rain and ozone layer depletion, meanwhile the men production capabilities are weakened by this activity. Also, the Okrika kingdom aquatic life suffers greater threat of species extinction due to the continuous spill of oil mostly caused by bunkering and pipeline vandalism in the region and this results to poor economic sustainability as a large number of residents and indigenes are Fishermen. The aquatic life suffers firstly from the emanation of oil waste product that comes from the refinery. It has been on a continuous spill that goes straight into the river and it has been spilling long before there was any bunkering or oil vandalism. As of March 2017, residents have complained of soot in the air due to the destruction of makeshift illegal refineries that have sprouted all over the state.