Кіріспе
Косметика және сұлулық өнімдерін насихаттау
Косметика жарнамасы – косметика индустриясының түрлі бұқаралық ақпарат құралдары арқылы косметика мен сұлулық өнімдерін таныстыруы. Жарнамалық кампаниялар көбінесе сыртқы түрін жақсартуға, әсіресе физикалық тартымдылығын арттыруға және қартаю белгілерін азайтуға тырысатын әйелдерге бағытталған.
Cosmetic advertising is the promotion of cosmetics and beauty products by the cosmetics industry through a variety of media. The advertising campaigns are usually aimed at women wishing to improve their appearance, commonly to increase physical attractiveness and reduce the signs of ageing.
Еліктіру
Әдемілік индустриясы өнімдерді сату үшін түрлі-түрлі көндіру тәсілдерін пайдаланады. Мәшһүр адамдар өнімдерді насихаттау арқылы брендтің танымалдығын арттыруға көмектеседі, себебі тұтынушылар олардың өнімді сол мәшһүр адамның қолданатынына сенеді, бұл тұтынушының шешім қабылдауына әсер ете алады. Осы философия көбінесе макияж, тері және шаш күтім өнімдеріне жарнама жасауға себеп болады. Бұл тұтынушылардың өзіне сәйкес келмейтін немесе тиімсіз өнімдерге артық ақша жұмсауына алып келеді. Әдемілік өнімдеріне жарнама жасауда тұтынушыларға белгілі бір өнімдер оларды жасартып көрсетеді деген уәде беріледі. Әдемілік жарнамасы көбінесе тұтынушыларды өнімнің құндылығына немесе тіпті оның олардың денсаулығы мен өзін-өзі бағалауы үшін қажеттілігіне көндіруге тырысады. Жарнаманың тиімділігі тұтынушыларды өнім олардың сыртқы түрін жақсарта алады деп сендіруге байланысты. Олар адамдарды сатып алуға итермелеу үшін әртүрлі әдістерді қолданады. Бұрынғы тәжірибелермен байланыстыру – қуатты құрал, сондай-ақ жеңілдіктер сияқты ынталандырулар да бар. Көптеген адамдар өз сыртқы түрінің басқалардың оларға қалай қарайтынына маңызды әсер ететінін біледі, сондықтан жарнама осы алаңдаушылықты пайдаланып, мақсатты аудиторияны өнімдерді сатып алуға ынталандыра алады. Әдетте, әдемілік жарнамасы өнімді сатумен емес, сұлулық пен өзіне сенімділік ұғымдарын сатумен айналысады.
Сын
Көптеген науқандар жалған ғылымды қолдануы және шындыққа сай келмейтін мақсаттарды ілгерілетуі себепті сынға ұшырады. Сонымен қатар, көптеген науқандар тамақтану тәртібін бұзуға немесе зиянды пластикалық хирургиялық шараларға итермелейді деп айыпталады. Бұған қоса, косметика жарнамасында модельдердің сыртқы келбетін жақсарту үшін фотоманипуляцияны шамадан тыс пайдалану, өнімнің тиімділігі туралы нақты емес бейне жасау айыпталады. 2008 жылғы YWCA есебіне сәйкес, косметика көптеген әйелдер үшін елеулі шығын болып табылады, ал косметика индустриясы жылына шамамен 7 миллиард доллар табыс табады. Косметика сататын дүкендер жарнама арқылы әйелдердің косметикаға деген көзқарасын өзгертіп, оларды көбірек өнім сатып алуға ынталандырады. Сансыз зерттеулер көрсеткендей, медиада бейнеленген идеалды сұлулыққа жиі ұшырау балалар мен жасөспірімдерде дене бейнесін бұрмалаудан бастап, өзін-өзі бағалауды төмендетуге, тамақтану тәртібін бұзу мен стероидтарды қолдануға дейін зиянды психологиялық әсерлерге әкеледі. Бұл жұқа идеал американдық халықтың 5% - ын ғана құрайды, ал қалған 95% әйелдер үшін қол жеткізуге мүмкін емес сұлулық стандартына сай болу қиын. Оған қоса, бұл стандартқа қол жеткізу ғана емес, жарнамадағы модельдің суреті де көбінесе өңделген болады. Жарнамадағы әйелдің мінсіздігі – визажистер, фотографтар және фоторетушерлер жасаған иллюзия. Сұлулық стандарттары – қоғамда әдемі деп есептелетін нәрсенің нақты идеясын анықтау үшін қолданылатын әлеуметтік нормалар немесе күтулер. Қоғамның сұлулық стандарттарына сәйкес келмеу адамның өзін-өзі бағалауына кері әсер етеді. Зерттеушілер қара терілі әйелдер арасында косметика жарнамасына ұшырау мен дене бейнесіне қанағаттанбау арасында байланыс бар екенін анықтады. Мысалы, косметика компаниялары еуропалық сипаттамаларды басқа физикалық ерекшеліктерге қарағанда жоғары бағалайды, бұл осы белгілерге ие емес адамдарды өте ұялуға итермелейді. Шындығында, бір тәжірибе әйелдердің денесіне қанағаттанбауына байланысты косметикалық операция жасату ықтималдығының артуымен байланысты екенін көрсетті, бұл косметикалық жарнамаға ұшырағаннан кейін байқалды. Нәтижелер депрессия және алаңдаушылық сияқты психикалық денсаулық мәселелері косметикалық операция жасаған әйелдерде, осы процедурадан өтпеген әйелдерге қарағанда жиі кездесетіні туралы гипотезаны растады. Косметика жарнамасы психикалық денсаулыққа ғана емес, сонымен қатар физикалық денсаулыққа да зиян келтіруі мүмкін. Дұрыс емес жарнамаланған жағдайда, адамдарды пайдалы емес, керісінше, теріге зиян келтіретін өнімдерді сатып алуға итермелеуге болады. Көптеген, бірақ барлығы емес, косметикалар құрамындағы улы химиялық заттарға байланысты теріде зиянды реакцияларды тудыруы мүмкін.