Кіріспе
Механикалық немесе электрлік құрылғылар жүйесін іске қосуға арналған айналмалы құрылғы. Басқару тұтқасы – адам операторы ұстап бұратын кезде механикалық/электрлік жүйеге қолмен енгізілетін баптауларды жүзеге асыруға арналған айналмалы құрылғы. Тұтқаның айналу дәрежесіне қарай, қажетті енгізілетін мәліметтер өзгереді. Басқару тұтқалары – енгізу аппараттарының қарапайым түрі және басқару жүйелеріндегі ең көп қолданылатын компоненттердің бірі. Олар крандардан және газ плиталарынан бастап оптикалық микроскоптарға, потенциометрлерге, радио қабылдағыштарға және цифрлық камераларға дейін, сондай-ақ ұшақтардың пилот кабиналарында да кездеседі.
A control knob is a rotary device used to provide manual input adjustments to a mechanical/electrical system when grasped and turned by a human operator, so that differing extent of knob rotation corresponds to different desired input. Control knobs are a simpler type of input hardware and one of the most common components in control systems, and are found on all sorts of devices from taps and gas stoves to optical microscopes, potentiometers, radio tuners and digital cameras, as well as in aircraft cockpits.
Операция
Басқару тұтқасы нақты кірісті жасаушы компонентке қосылған білікті бұру арқылы жұмыс істейді. Көбінесе қолданылатын басқару компоненттеріне потенциометрлер, өзгермелі конденсаторлар және айналмалы коммутаторлар жатады. Мысалы, көптеген тостерлерде тұтқа электр сигналының өзгеруін тудырмайды, онда қарарту тұтқасы термостатты пісірілген тосты босататын температураны өзгертетіндей етіп жылжытады. Кейбір ұқсас басқару элементтері әртүрлі геометрияны қолдана отырып, ұқсас кіріс береді; мысалы, тұтқаны бұрыш бойынша жылғалатын рычагпен алмастыруға болады. Тағы бір мысал – аудио құрылғыларындағы деңгейді басқару үшін көбінесе тұтқалардың орнына қолданылатын жылжымалы басқару элементтері.
Қайталама
Төңкергіштерді пайдалану – бұл құрылғылардағы пайдаланушы интерфейстерін жобалаудың маңызды аспектісі. Операторға жасалып жатқан түзетулерден түсетін кері байланысқа ерекше назар қажет. Төңкергіштегі көрсеткішті масштабпен бірге қолдану қайталанатын параметрлерді жасауға көмектеседі; ал кейбір жағдайларда, төңкергіштің айналуымен механикалық түрде байланысқан (көптеген ескі радио қабылдағыштардағыдай) немесе басқарылатын мінез-құлықты көрсететін диал немесе басқа индикатор болуы мүмкін.