Кіріспе
Тушети (; Bats: თუშითა, romanized: tushita) - Грузияның солтүстік-шығысындағы тарихи аймақ. Таулы аймақта Тушети ұлттық паркі орналасқан.
География
Үлкен Кавказ тауларының солтүстік беткейлерінде орналасқан Тушети солтүстік пен шығыста Чечня мен Дагестан Ресей республикаларымен, оңтүстік пен батыста Кахетия және Пшав-Хевсурети Грузияның тарихи провинцияларымен шектеседі. Тарихи тұрғыдан алғанда, Тушети төрт таулы қауымнан тұрады: Цова (Цова шатқалында өмір сүреді), Гомецари (Тушетис Алазани өзенінің жағалауында өмір сүреді), Пирикити (Пирикитис Алазани өзенінің жағалауында өмір сүреді) және Чагма (екі өзеннің қосылуына жақын жерде өмір сүреді). Әкімшілік тұрғыдан алғанда, Тушети қазір Ахмета районының бөлігі, ол Грузияның шығыс Кахетия аймағының бөлігі. Тушетидегі ең үлкен ауыл - Омало.
Historically, Tusheti comprised four mountain communities: the Tsova (living in the Tsova Gorge), the Gometsari (living along the banks of the Tushetis Alazani River), the Pirikiti (living along the banks of the Pirikitis Alazani River), and the Chaghma (living close to the confluence of the two rivers). Administratively speaking, Tusheti is now part of the raioni of Akhmeta, itself part of Georgia's eastern region of Kakheti. The largest village in Tusheti is Omalo.
Мәдениет
Кавказдың экологиялық жағынан ең таза аймақтарының бірі - Тушети - танымал тау-кен басу орны. Туштар дәстүрлі түрде қой бағушылар. Тушетияның Гуда ірімшігі мен жоғары сапалы жүнінің аты кеңінен тараған. Бүгінде де қой мен ірі қара мал өсіру Таулы Түшеті экономикасының басты саласы болып табылады. Жергілікті қойшылар жаз айларын Тушетидің биік жерлерінде өткізеді, бірақ қыста Земо Алвани мен Квемо Алвани деген жазық ауылдарда тұрады. Олардың әдет-ғұрыптары мен салт-дәстүрлері кейбір жергілікті нюанстармен бірге басқа шығыс грузин таулыларымен (Khevsureti қараңыз) ұқсас. Христиандыққа дейінгі дәстүрлерге байланысты шошқа еті жаман сәтті әкеледі деп саналады; асыл тұқымды малшылар шошқа өсірмейді және "кейбір отбасылар шошқа етінен мүлдем аулақ болады".