Кіріспе

Майкл Винсент О'Брайен (9 сәуір 1917 – 1 маусым 2009) – Ирландияның Корк графтығындағы Черчтаун қаласынан шыққан ирландтық жарыс жылқыларын жаттықтырушы. 2003 жылы «Racing Post» газеті ұйымдастырған әлемдік сауалнамада ол жылқы жарыстары тарихындағы ең ықпалды тұлға деп танылды. Алдыңғы «Racing Post» сауалнамаларында ол ұлттық аңшылық және тік жарыс жылқыларын жаттықтырудың ең жақсы маманы деп аталды. Ол Эпсом Дербиінде алты жылқыны жеңіске жеткізді, үш рет қатарынан Гранд Национальді ұтты және Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Британияның жалғыз үш жүлделі жүлдесін жеңіп алған «Нижинский» атты жылқыны жаттықтырды. Ол жазық жарыстарда екі рет Ұлыбританияның чемпион жаттықтырушысы атанды, сондай-ақ ұлттық аңшылық жарыстарында да екі рет чемпион болды; екі ереже бойынша да чемпион атанған тарихтағы жалғыз жаттықтырушы. Оның зейнеткерлікке шығуынан кейін «Бэллидойл» атпен белгілі шаруашылығын Айдан О'Брайен (туыс емес) басқарып алды.

Ұлттық аңшылық жылдары

Оның жаттықтырушылық мансабы 1944 жылы басталды. Сол жылы ол «Драйбоб» (тең нәтиже) және «Good Days» атты жылқыларымен Ирландияның Кембриджшир және Ирландияның Кесаревич жүлделерін бірдей жеңіп алды. Винсент О’Брайен мансабының басында Черчтаун шабыс жолында тікқадам және кедергілерден өтетін жылқыларды жаттықтырды. Ол Ливерпульдегі Grand National жарысын үш жыл қатарынан, үш түрлі жылқымен жеңіп алды: 1953 жылы «Early Mist», 1954 жылы «Royal Tan» және 1955 жылы «Quare Times». Оның жаттықтырған ең таңғажайып тікқадам жылқысы – «Cottage Rake» болды, ол үш жыл қатарынан (1948–1950) «Cheltenham Gold Cup» жүлдесін жеңіп алды. Кейіннен ол «Knock Hard» атты жылқыны жаттықтырып, 1953 жылы «Cheltenham Gold Cup» жүлдесін жеңіп алды. Сонымен қатар, ол «Hatton's Grace» атты жылқысымен үш жыл қатарынан (1949–1951) «Champion Hurdle» жүлдесін жеңіп алды. 1951 жылы ол Типперри округіндегі Кашель қаласының жанындағы әйгілі «Ballydoyle» атпен белгілі шабыс жолын құрып, сонда көшті.

Жалпақ жылдар

Үшінші Гранд Нэшнл жеңісінен кейін ол назарын flat racing-ке бұрды және Кашел қаласына жақын, Типперри округіндегі Баллидойлде өзінің шабыс орталығын құрды. Американдық бизнесмен Джон МакШейнге тиесілі Ballymoss, О'Брайеннің алғашқы жоғары деңгейдегі flat racing жылқысы болды. Бұл тай 1957 жылы Ирландия дербисі мен Англияның Сент-Леджер дербисінде, ал 1958 жылы Францияның Prix de l'Arc de Triomphe-інде жеңіске жетіп, «Еуропаның жылқысы» атанымына ие болды. Ол тағы бір американдық, Алиса дю Понт Миллс үшін 1966 жылы 1,000 Гвинея дербисінде оған жалғыз жеңісін сыйлаған Glad Rags атты биені жаттықтырды. О'Брайеннің алғашқы Эпсом дербисінің жеңімпазы 1962 жылы Larkspur болды. Оның басқа дерби жеңімпаздары: Sir Ivor (1968), Nijinsky (1970), Roberto (1972), The Minstrel (1977) және соңында Golden Fleece (1982). О'Брайен сонымен қатар 1977 және 1978 жылдары жеңіске жеткен Alleged атты екі мәрте Prix de l'Arc de Triomphe жеңімпазын да жаттықтырды. 1970 жылдары ол және иесі Роберт Сангстер, сондай-ақ О'Брайеннің күйеу баласы Джон Магньермен бірге Куулмор синдикатын құрды, ол Типперри округіндегі Куулмор шабыс фермасының негізінде құрылған, кейіннен Кентукки және Австралиядағы шабыс фермаларын қамтыған, өте табысты жарыс және асылдандыру операциясы болды. Винсент О'Брайеннің әлемдік деңгейдегі жылқыларды таңдаудағы керемет қабілеті мен Джон Магньердің бизнес таланты Куулмор шабыс фермасын жарыс әлемінің шыңына көтерді, ол Еуропа, Таяу Шығыс немесе Америкадағы кез келген басқа шабыс фермасынан артық активтерге ие болды. Бұл жетістіктің кілті – Кентукки дербисінде жеңіске жеткен канадалық Northern Dancer атты жылқының тұқымын пайдалану болды. Northern Dancer-дің ұлы – британдық үш мәрте жеңімпаз Nijinsky, О'Брайен жаттырған ең жақсы жылқы болды. Nijinsky 2018 жылы Daily Telegraph құрған сарапшылар тобымен Эпсом дербисінің ең үздік жеңімпазы деп танылды. Ол Эпсомда жеңіске жеткенде Лестер Пигготпен бірге болды, ол 1960-шы және 1970-ші жылдардың соңында Баллидойл шабыс орталығымен тығыз байланысты болды. Винсент О'Брайен жаттырған басқа да керемет flat racing жылқылары: El Gran Senor, Gladness, Valoris, Pieces of Eight, Long Look, Boucher, Thatch, Lisadell, Abergwaun, Home Guard, Apalachee, Artaius, Try My Best, Cloonlara, Godswalk, Be My Guest, Marinsky, Lady Capulet, Solinus, Jaazeiro, Thatching, Monterverdi, Solford, Bluebird, Lomond, Godetia, Storm Bird, Kings Lake, Caerleon, Law Society, El Prado, Woodstream, Capriciossa, Prince of Birds, Dark Lomond және College Chapel. Ол Northern Dancer-дің ұлы Sadler’s Wells-ті Beresford Stakes, Irish 2000 Guineas, Eclipse Stakes және Irish Champion Stakes жарыстарында жеңіске жеткізді. Sadler’s Wells Еуропаның ең үздік тұқымдық атасы және Galileo, Montjeu және El Prado сияқты ұлдары бар, «тұқымдық аталардың» ең үздік атасы атанды. Винсент О'Брайен 1994 жылы жаттығудан зейнеткерлікке шықты, бұл 1990 жылы Нью-Йорктегі Белмонт паркінде Royal Academy-мен Breeders' Cup Mile жарысын жеңіп алғаннан кейін төрт жыл өткен соң болды. Кейін Эйдан О'Брайенді Куулмор Винсент О'Брайеннің жаттығу міндеттерін жалғастыру үшін жұмысқа алды. Винсенттен айырмашылығы, ол жылқыларды таңдаудың, жаттықтырудың және асылдандырудың барлық кезеңдеріне қатысты, Эйданның рөлі Куулмор сатып алған немесе өсірген жылқыларды жаттықтырудан тұрады. Бұл тар бағыт Эйданға Винсенттің жоғары сапалы жылқы тұқымынан көптеген жеңімпаздар шығаруға мүмкіндік берді, бұл Куулмордың әлемдегі жетекші тұқымдық компания ретіндегі мәртебесін сақтады. 1960 жылдың көктемінде Винсент О'Брайен Curragh-те өткен кішігірім жарыста жеңіске жеткен Chamour атты тайдың жүйке жүйесінде амфетаминге ұқсас заттың аздаған мөлшері табылды, осыдан кейін Ирландиялық Turf Club оны 1961 жылдың қарашасына дейін жарыстарға қатысудан шеттетуге мәжбүр болды. Атты Винсенттің ағасы, Фонси жаттықтырғаннан кейін 1960 жылы Ирландия дербисінде жеңіске жетті. О'Брайен 1961 жылдың 27 мамырында толық кешірім сұрап, тыйымды жойды.

Марапаттар

Винсент О'Брайен 20-ғасырдың ең үздік аттарды ұлттық аңшылыққа дайындаушысы деп танылды, содан кейін 20-ғасырдың ең үздік жапсары аттарды дайындаушысы деп танылды. "Рейсинг Пост" газеті ұйымдастырған ат спорты тарихындағы ең ұлы тұлғаны анықтау бойынша өткен дауыс беруде Винсент О'Брайен жалпы дауыстардың 28% алып, бірінші орынға шықты, ал оның көп жылғы жокеюі Лестер Пиггот сарапшылар тобы таңдаған 100 үміткердің ішінде екінші орынды иеленді.