Кіріспе
Tiangong бағдарламасы - Қытайдың "Мир" кемесіне ұқсас модульді ғарыш стансасын құруға арналған ғарыш бағдарламасы. Бұл бағдарлама басқа халықаралық ғарыш елдерімен байланысы жоқ және тәуелсіз. Ол үш ғарышкерді ұзақ уақыт өмір сүруге қамтамасыз етеді.
The Tiangong program is China's space program to create a modular space station, comparable to Mir. This program is independent and unconnected to any other international space active countries. It supports three astronauts for long term habitation.
Өмірбаян
Корей соғысы кезінде АҚШ ядролық қаруды қолданумен қорқытқаннан кейін Мао Цзедун өзінің ядролық қорқытуы ғана жаңа құрылған ҚХР-дың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді деп шешті. Осылайша Мао Қытайдың өз стратегиялық қаруын, оның ішінде зымырандарды әзірлеу туралы шешімін жариялады. 1957 жылы 4 қазанда Кеңес Одағының алғашқы жасанды спутнигін, "Спутник 1" ұшырғаннан кейін Мао Қытайды супердержавалармен теңестіруге шешім қабылдады ("我们也要搞人造卫星"), 581 жобасын пайдаланып, 1959 жылы ҚХР құрылғанына 10 жыл толуын мерекелеу үшін жер орбитасына спутник жіберу идеясымен. Алайда бұл мақсат 1970 жылдың 24 сәуірінде ғана жүзеге асты. Мао мен Чжоу Энлай ҚХР-дың экипажмен жүретін ғарыш бағдарламасын 1967 жылдың 14 шілдесінде бастады. Қытайдың алғашқы экипажмен жүретін ғарыш кемесі 1968 жылы қаңтарда "Шугуанг 1" (光一号) деп аталды. 714 жобасы 1971 жылы сәуірде ресми түрде қабылданған, оның мақсаты 1973 жылға қарай екі астронавтты ғарышқа жіберу болды. Астронавттар үшін алғашқы іріктеу процесі 1971 жылдың 15 наурызында аяқталды, 19 астронавт таңдалды. Көп ұзамай саяси ахуалға байланысты бағдарлама тоқтатылды. Келесі ғарышқа ұшу бағдарламасы одан да үлкен мақсатпен 1986 жылдың наурыз айында 863 жоба ретінде ұсынылды. Бұл экипажмен жүретін ғарыш кемесі (жоба 863204), ол ғарышкерлерді ғарыш станциясына (жоба 863205) тасымалдауға арналған. Екі жылдан кейін ғарыш кемесінің бірнеше жобалары қабылданбай, оның орнына қарапайым ғарыш капсуласы таңдалды. Жоба өз мақсаттарына жетпегенмен, ол 1992 жылы "Шенчжоу" бағдарламасын, "Тяньгун" бағдарламасын және Қытай ғарыш станциясын қамтитын 921-жобаға айналды. Қытай Халық Республикасының құрылғанына 50 жыл толғанда, Қытай 1999 жылдың 20 қарашасында Шэньчжоу 1 ғарыш кемесін ұшырып, 21 сағаттық ұшудан кейін қалпына келтірді. 2003 жылы 15 қазанда Шэньчжоу 5 кемесімен Ян Ливэйді 21 сағаттан астам уақытқа ғарышқа жіберген ел - ғарышқа ұшқышпен ұшқыш бағдарламасын сәтті жүзеге асырған үшінші ел болды. Бұл Қытайдың ғарыш бағдарламасының үлкен жетістігі болды.
Ғарыш зертханасы кезеңі
Қытайдың Жердің төмен орбитасы орбиталық станциясының мүмкіндіктерін дамыту жөніндегі күш-жігері ғарыш зертханасының фазасымен, Tiangong-тың үш сынақ аппаратын ұшырумен басталады (кейін екіге дейін қысқартылды). Оның ұзындығы , диаметрі ,
"Тяньгун-2" ғарыш зертханасы
Бастапқыда модульді станциядан бұрын екінші және үшінші сынақ станциясы жоспарланған. Бұл ұзын, диаметрі 500 м, салмағы 500 м-ге дейін және көлемі 500 м-ден аз болады. Станция 2019 жылдың 19 шілдесінде бақыланатын түрде қайта кірді және Оңтүстік Тынық мұхитының үстінде өртенді.
The resulting Tiangong 2 space laboratory was launched on 15 September 2016. The station made a controlled reentry on 19 July 2019 and burned up over the South Pacific Ocean.
Tiangong-3
Үшінші ғарыш станциясы ұсынылды, бірақ кейіннен жаңа үлкен модульдік станцияға көшу үшін тоқтатылды.
Тяньгун ғарыш станциясы
Қытай "Мир" және Халықаралық ғарыш стансасының (ХҒС) артынан әлемдегі үшінші көп модульді ғарыш стансасын салуды жоспарлап отыр. Бұрынғы жеке компоненттер ғарыш станциясы құрамына біріктіріледі. I зертханалық кабина модулі (LCM 1 Вэньцзянь) және II зертханалық кабина модулі (LCM 2 Мэньцзянь) "Тяньгун-2" ғарыш зертханасы негізінде. Әрбір зертханалық модульдің ұзындығы 14,4 метр, оның ең үлкен диаметрі мен ұшыру салмағы негізгі модульге тең. Үлкен станция 2021-2022 жылдары құрастырылатын болады және кем дегенде он жыл жобалық өмір сүреді. Комплекстің салмағы шамамен 3 астронавтты ұзақ уақыт бойы қоныстандыруға мүмкіндік береді.
Халықаралық ынтымақтастық
Қытайдың ғарышқа ұшыру сәттілігінан кейін, Қытайдың ресми өкілі Халықаралық ғарыш станциясы бағдарламасына қосылуға қызығушылық білдірді. 2010 жылы Еуропалық ғарыш агенттігінің бас директоры Жан Жак Дорден өзінің агенттігі басқа төрт серіктеске (CSA, JAXA, NASA және Роскосмос) Қытай, Үндістан және Оңтүстік Кореяны ХҒС серіктестігіне шақыруға дайын екенін мәлімдеді. Қытай басқа елдермен командамен барлау бойынша одан әрі ынтымақтастық орнатуға дайын екенін білдірді.