Юдит Германн: Немец әдебиетінің жаңа үні

Кіріспе

Неміс жазушысы (1970 жылы туған)

Джудит Герман (15 мамыр 1970 жылы туған) – неміс жазушысы. Ол бірнеше әңгімелер жинағын жариялаған, ал тұңғыш романы 2014 жылы жарық көрген. Ол «Фрёйляйнвундер» («қыз ғажайыбы») деп аталатын әйел жазушылар тобының белгілі өкілі.

Өмір

Герман Батыс Берлинде дүниеге келген. Ол Батыс Берлиннің Нойкёльн ауданында өсіп, тоқсанның ортасына дейін сонда тұрды, содан кейін бұрынғы Шығыс Берлиннің Пренцлауэр Берг ауданына көшіп барды. Ол неміс тілі мен философия мамандықтары бойынша магистр дәрежесін алды және журналистерге арналған жоғары іріктеулі кәсіби академия – Берлин журналистер мектебінде оқыды. Оқу барысында ол Нью-Йорктегі Aufbau газетінде тәжірибе жинады. Америкада жүргенде ол өзінің алғашқы әдеби мәтіндерін жазып, қысқа әңгімелердің өзіне ең лайықты жанр екенін түсінді. Сұхбатында ол журналисттік білімінің қысқа да тұжырымды жазуға көмектесетінін, бірақ журналистиканың өзіне қолайлы емес екенін айтты. Берлинге оралғаннан кейін ол қысқа уақыт бойы бос журналист ретінде жұмыс істеді, содан кейін 1997 жылы Берлиннің өнер академиясынан Альфред Дёблин стипендиясын алды. Бұл стипендияны алғандар үштен он екі айға дейін Вевельсфлеттегі Альфред Дёблин үйінде тұрып, жұмыс істеуге қаржыландырылады. 1998 жылы оның қысқа әңгімелер жинағы «Sommerhaus, später» сыншылар тарапынан жоғары бағаланды, олар оның туындыларында «жаңа буынның үнін» (Spiegel 12/1999) тапқандарын мәлімдеді. Герман «жас әйелдердің кереметі» (Fräuleinwunder) деп аталған топтың жетекші тұлғасына айналды. Бұл терминді неміс әдеби сыншысы Волкер Хаге Spiegel журналында қолданды. «Fräulein» сөзінің ескіргендігіне және саяси тұрғыдан дұрыс еместігіне қарамастан, авторлардың өзі де бас тартқанмен, бұл термин маркетингтік құрал ретінде тиімді болды және әдеби сынға енгізілді. Джудит Герман Хьюго Балл сыйлығы мен Бремер әдебиеттік сыйлығын алды. 2001 жылы ол Клейст сыйлығымен марапатталды. Оның екінші әңгімелер жинағы «Nichts als Gespenster» 2003 жылы жарық көрді, бірақ сыншылардың үмітін толыққанды қанағаттандыра алмады. 2009 жылы оның соңғы әңгімелер жинағы «Алиса» жарық көрді. «Алиса» бес ер адамның өлімі туралы бес байланысты әңгімеден тұрады, әр әңгіменің ортақ кейіпкері – Алиса. Германияның Die Zeit апталық газетінің белгілі сыншысы Ирис Радиш Германның кітабына «Das große Männersterben» («Көптеген ер адамдардың өлімі») деген тақырыппен шолу жазды. Меланхолиялық тақырыпқа қарамастан, бұл әңгімелер өлімнен кейінгі өмір туралы да. Осы тұрғыдан алғанда, «Алиса» Германның бұрынғы туындыларынан өзгеше, олардың атмосферасы көбінесе қараңғырақ болған. Германның алғашқы романы «Aller Liebe Anfang» 2014 жылы жарық көрді. Онда басты кейіпкер Стелланың күйеуі мен қызы жұмыста және мектепте болған кезде, күндіз үйінде жалғыз қалғанда көршісі Мистер Пфистерден алақанынан шыққан қорқыныш оқиғасы суреттеледі. Мистер Пфистер бір күні Стелланың есігінің алдына келіп, онымен сөйлескісі келеді, ал одан бас тартқаннан кейін оған қызығушылық танытып, пошта жәшігіне барған сайын жақындап, агрессивті хабарламалар қалдырып, оның тыныш отбасылық өмірін бұзумен қорқытады. Германның романының тілі тыныш болғанымен және аңдып жүру оқиғасы қауіпсіздік және осалдық туралы қазіргі қоғамдық алаңдаушылықтарға сілтеме жасайтынымен, оқырманды қорқытады.

Hermann was born in West Berlin. She grew up in the West Berlin neighborhood of Neukölln and remained there until the mid nineties, when she moved to the district of Prenzlauer Berg in the former East Berlin. She holds a master's degree in German and Philosophy and attended the Berliner Journalistenschule, a highly selective professional academy for journalists. During this training, she did an internship with the German language newspaper Aufbau in New York. While she was in America she worked on some of her first literary texts and realized that short stories were "her" genre. In an interview, she explained that her training as a journalist helped her to write concisely, although she knew that journalism was not suitable for her. After returning to Berlin, she worked briefly as a free lance journalist before she was awarded the Alfred Döblin stipend from the Academy of Arts, Berlin in 1997. Recipients of this stipend are financed for three to twelve months while they live and work in the Alfred Döblin House in Wewelsfleth. In 1998 her first volume of short stories, Sommerhaus, später, was celebrated by critics, who felt they had discovered in her work the "sound of a new generation" (Spiegel 12/1999). Hermann quickly became a leading figure of the Fräuleinwunder ("miracle of the young women"), a term coined by German literary critic Volker Hage of Spiegel that grouped together female authors like Jenny Erpenbeck, Felicitas Hoppe, Zoe Jenny, Juli Zeh and Julia Franck who were gaining success at the time. Although "Fräulein" is an old fashioned term, not politically correct, and rejected by the authors themselves, the term worked well as a marketing tool and has been adopted in Literary Criticism. Judith Hermann received both the Hugo Ball Prize and the Bremer Literatur Förderpreis. In 2001 she was awarded the Kleist Prize. Her second collection of stories, Nichts als Gespenster, followed in 2003, but to some extent was unable to fulfill the high expectations of critics. In 2009, her latest collection of short stories, Alice, was published. Alice comprises five connected stories about the death of five men, each story sharing a common protagonist, Alice. Iris Radisch, a famous critic for the German weekly newspaper Die Zeit titled her review of Hermann's book "Das große Männersterben" (The death of many men). Despite the melancholic subject, these stories are also about life must go on after death. In this respect, Alice is different from Hermann's earlier works, which had a much darker tone. Hermann's first novel Aller Liebe Anfang, was published in 2014. It depicts a stalking scenario, in which the protagonist Stella is terrorized by a neighbor, Mister Pfister, when she is alone in her home during the day while her husband and daughter are at work and school. Mister Pfister appears one day on Stella's doorstep, wishing to speak with her and, after being denied, becomes fixated on her, leaving increasingly encroaching and aggressive messages in her mailbox and threatening to destroy her quiet family life. Hermann's novel is chilling, in part because of the restrained language she employs and in part because the stalking scenario nods to contemporary social fears about security and vulnerability.