Глен/Гленда: Көңілді киімдер мен қабылдау туралы фильм
Glen or Glenda
1953 ж. түсірілген «Глен немесе Гленда» фильмі – Э.Вудтың трансвестизм туралы, өзін-өзің түсінуге шақыратын, әрі әйгілі «нағыз нашар» фильмдердің бірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1953 жылғы фильм
1953 film
«Глен немесе Гленда» – 1953 жылғы американдық тәуелсіз эксплоатациялық фильм. Режиссері, сценарийін жазған және басты рөлді ойнаған – Эд Вуд (басты рөлінде «Дэниел Дэвис» деп көрсетілген), сондай-ақ Вудтың сол кездегі әйелі Долорес Фуллер мен Бела Лугози қатысқан. Оны сол жылы «Пробиркадағы балалар» эксплоатациялық фильмін түсірген Джордж Вайс өндірген. Фильм – киім ауыстыру және трансвестизм туралы деректі драма, және жартылай автобиографиялық сипатта. Вудтың өзі киім ауыстырумен айналысқан, ал фильм – төзімділікке шақыру. Бұл фильм шыққан кездегі ең нашар фильмдердің бірі деп есептелді. Алайда, кейіннен қайта қаралып, төмен бюджеттік өндіріс деңгейі, ерекше стилі және трансгендерлерді қабылдаудың алғашқы кинотақырыптарының арқасында культты фильмге айналды.
Glen or Glenda is a 1953 American independent exploitation film directed, written by and starring Ed Wood (credited in his starring role as "Daniel Davis"), and featuring Wood's then girlfriend Dolores Fuller and Bela Lugosi. It was produced by George Weiss who also made the exploitation film Test Tube Babies that same year. The film is a docudrama about cross dressing and transvestism, and is semi autobiographical in nature. Wood himself was a cross dresser, and the film is a plea for tolerance. It was widely considered one of the worst films ever made upon release. However, it has since been reevaluated and has become a cult film due to its low budget production values, idiosyncratic style, and early cinematic themes of transgender acceptance.
Сюжет
Патрик/Патрисия есімді трансвеститтің өзін-өзі өлтіруін тергейтін полиция инспекторы доктор Алтонның ақыл-кеңесін сұрайды, ол Глен/Гленданың оқиғасын айтады. Глен ең алдымен апасының киімін киіп, Хэллоуин кешінде қатысуды сұрады. Тақырыбында Глен трансвестит, бірақ гомосексуалист емес екені айтылады. Ол өзінің қиялы Барбарадан өзінің қиылысуын жасырады, өйткені ол оны қабылдамайды деп қорқады. Ол оның өмірінде басқа әйел бар екеніне күмәнданады, бұл әйел оның әйелдік alter ego, Гленда екенін білмейді. Алтон Гленнің Барбарамен некеге тұрмас бұрын шыншыл болуды немесе оны тойдан кейін күтуді таңдамай жүргенін айтады. Глен трансвестит досы Джонға сенім білдіреді, оның әйелі оны киімін киіп ұстағаннан кейін тастап кетті. Глен/Гленда дауылға ұшырады. Ол қатты дауысқа түсіп, жерге құлап түседі. Гленнің жыныстық қатынаспен күресін бейнелейтін бірнеше виньеткаларды қамтитын ұзақ арман тізбегі басталады. Глен/Гленда оянып, Барбараға шындықты айтуды шешеді. Бастапқыда ол күйзеліске ұшырайды, бірақ ақыр соңында онымен бірге болуды шешеді. Ол оған ангора свитерін сыйға тартуға дайын. Ол екінші дүниежүзілік соғыста соғысқан Алан есімді ардагерге қатысты тағы бір оқиғаны айтып береді.
A police inspector investigating the suicide of a transvestite named Patrick/Patricia seeks the advice of Dr. Alton, who narrates for him the story of Glen/Glenda. Glen started out by asking to wear his sister's dress for a Halloween party. The narrative explains that Glen is a transvestite, but not a homosexual. He hides his cross dressing from his fiancée, Barbara, fearing that she will reject him. She voices her suspicion that there is another woman in his life, unaware that the woman is his feminine alter ego, Glenda. Alton narrates that Glen is torn between the idea of being honest with Barbara before their wedding or waiting until after. Glen confides in a transvestite friend of his, John, whose wife left him after catching him wearing her clothes. Glen/Glenda is caught in a storm. The sound of thunder drives him to collapse to the floor. An extended dream sequence begins, containing several vignettes symbolically depicting Glen's struggle with his sexuality. Glen/Glenda wakes and decides to tell Barbara the truth. She initially reacts with distress, but ultimately decides to stay with him. She offers him an angora sweater as a sign of acceptance. Back in Dr. Alton's office, he relates another narrative, this one concerning a World War II veteran named Alan who underwent sex reassignment surgery to become "a lovely young woman" named Anne.
Өндіріс
Төрт күнде түсірілген фильм 1952 жылы АҚШ-та ұлттық жаңалыққа айналған Кристин Йоргенсеннің жынысын өзгерту операциясынан шабыттанды. Голливудтың төмен бюджетті фильмдердің продюсері Джордж Вайс осы оқиғаны пайдаланып фильм түсіруді тапсырды. Бастапқыда Вайс Йоргенсенге фильмде түсуге бірнеше ұсыныс жасады, бірақ ол бас тартты. Вуд Вайсқа өзінің трансвеститі, қарапайым өтіліне қарамастан, оны тамаша режиссер ететінін жеткізді. Вудқа жұмыс берілді, бірақ ол трансвестизм туралы фильм түсірді. Дегенмен, фильмнің плакаттары оның Йоргенсеннің оқиғасына негізделгенін көрсетті. Вуд сол кезде кедей және есірткіге тәуелді болған Лугасині фильмге түсуге көндірді. Лугасидің түсірілімдері Лос-Анджелестегі Джек Майлз студиясында өтті. Рөлі үшін оған 5000 доллар төленген деген ақпарат бар, бірақ кейбір деректерде нақты сома 1000 доллар болғаны айтылады. Оның сол кездегі әйелі Долорес Фуллер Гленнің досы/құдайы Барбара рөлін ойнады. Кейін Вуд Глен немесе Глендаға "Киллер ин драг" (1963) бульварлық романында оралды. Сюжетте Глен есімді трансвестит және оның екінші жағы Гленда бар. Ол Гленда кейпінде электр орындығына отыру құқығы үшін күрескеннен кейін "Трансвеститтің өлімі" (1967) жалғасында өлімге кесіледі. Эротикалық тақырыптағы стриптиз/байлау сахналарын Вуд түспеген. Олар продюсер Джордж Вайс қосты. Ол фильмнің тым қысқа болғанын ойлап, қосымша сахналар қажет деп санады. Бұл сахналар сюжеттің ажырамас бөлігі болмаса да, гендерлік динамика туралы өз әңгімелерін айтады және фильмнің жалпы тақырыбына сәйкес келеді. Фильмнің екінші бөлімі, "Алан немесе Энн" деп аталады, әлдеқайда қысқа, көбінесе қолданбалы кадрлар арқылы айтылады және дистрибьютордың жыныс өзгерту туралы фильмге деген талабын қанағаттандыру үшін жасалды. Алан – Екінші дүниежүзілік соғыста әйелдердің іш киімін киіп соғысқан псевдо-гермафродит. Ол елге оралғаннан кейін әйел болу үшін операция жасатады.
Shot in four days, the film was loosely inspired by the sex reassignment surgery of Christine Jorgensen, which made national headlines in the U. S. in 1952. George Weiss, a Hollywood producer of low budget films, commissioned a movie to exploit the case. Originally Weiss made Jorgensen several offers to appear in the film, but these were turned down. Wood convinced Weiss that his own transvestism made him the perfect director despite his modest resume. Wood was given the job, but instead made a movie about transvestism. Nonetheless, posters for the film still claimed it was based on Jorgensen's case. Wood persuaded Lugosi, at the time poor and drug addicted, to appear in the movie. Lugosi's scenes were shot at the Jack Miles Studios in Los Angeles. He was reportedly paid $5000 for the role, although some stories state the actual amount was only $1000. His then girlfriend, Dolores Fuller, played Glen's girlfriend/fiancée Barbara. Wood later returned to Glen or Glenda in his pulp novel Killer in Drag (1963). The plot features a transvestite called Glen whose alter ego is called Glenda. He is executed in the sequel Death of a Transvestite (1967) after a struggle for the right to go to the electric chair dressed as Glenda. The erotic themed striptease/bondage vignettes were not created by Wood. They were reportedly added by producer George Weiss. He needed extra scenes to add to what he felt was an overly short film. While not organic parts of the narrative, they seem to tell their own tales of gender dynamics and so fit in with the general themes of the film. The second part of the film, titled Alan or Anne, is much shorter, told largely through stock footage, and was made to meet the distributor's demand for a sex change film. Alan is a pseudo hermaphrodite who fights in World War II wearing women's underwear. After returning, Alan undergoes surgery to become a woman.
Шығару
Ішкі нарықта фильмнің көрсетілімі шектеулі болды, ол кейбір кинотеатрларға алдын ала сатылды («I Led Two Lives», «He or She?» және «Мен жынысымды өзгерттім» сияқты басқа атаулармен). Халықаралық деңгейде де фильмнің көрсетілімі шектеулі болды, Франция мен Бельгияда атау «Луи немесе Луиза» деп аударылды, ал Аргентинада «Yo Cambié Mi Sexo» («Мен жынысымды өзгерттім») деп аударылды; фильм Қытай Республикасында қысқа мерзімге көрсетілді. 1958 жылғы 26 ақпанда Британдық кино классификациялық кеңесі (British Board of Film Classification) фильмді классификациялаудан бас тартты. 2000 жылғы Image DVD нұсқасы цензураланған түптемеден жасалған және бірнеше ұяң көріністері жоқ. 2009 жылы «Глен немесе Гленда» фильмі Legend Films компаниясымен толығымен қалпына келтіріліп, түсті түріне айналдырылды және кейін DVD форматында жарық көрді.
Domestically, the film was limited in release, having been pre sold to some theaters (under alternative titles such as I Led Two Lives, He or She? and I Changed My Sex). Internationally, the film was also limited, and in France and Belgium, the title was translated as Louis ou Louise and in Argentina as Yo Cambié Mi Sexo (I changed my sex); the film had a brief screening in the Republic of China. It was denied classification by the British Board of Film Classification upon submission on February 26, 1958. The Image DVD release from 2000 was mastered from a censored print and is missing several salacious bits. In 2009, Glen or Glenda became the final film to be restored and colorized by Legend Films, who subsequently released it on DVD.
Сыни қабылдау
Фильмді "Парамоунт құтқарып алғаннан гөрі, қазбадан шығарған жартылай ескі фильм" деп сипаттаған сыншы Джанет Маслин 1981 жылы The New York Times газетінде "оның қорқыныштылығының өзінде біршама комедиялық тартымдылық бар" деп жазды, Лугоси кейіпкері "жыныс ауысқан құдай сияқты оқиғаға қадағалайды", ол "көңілді [және] ұғымсыз", бірақ "Глен немесе Глендада, оның ерекше уағыздарымен, нашар актерлік шеберлігімен және іш киім туралы жиі әңгімелерімен байқаусыз әзіл көп" деп атап өтті. DVD Talk сайтындағы сыншы Ян Джейн "Вуд Буффалоның түрлі емес кадрларын және Бела Лугосинің қысылысқа түскен фрагменттерін, сондай-ақ байланған әйелдерді қосады" деп жазды, фильм "қарқынды B фильмінің пайдалануынан гөрі артхаусқа жақын", бірақ "толық ұғымсыздығының арқасында көп рет қарауға өте ыңғайлы". AllMovie сайтындағы Андреа Левассердің шолуы фильмді "Вудтың әйгілі нашарлығының көрмесі" деп сипаттады және "екі трансвеститтің жеке басының оқиғалары абсурдты диалогтармен, қорқынышты актерлік шеберлігімен және мағынасыз кадрлармен айтылады. Кейде есірткіге тәуелді Бела Лугоси қызықсыз және мағынасыз әңгімелермен пайда болады". Критик Леонард Мальтин "Глен немесе Гленданы" "мүмкін, ең нашар фильм" деп атайды. Ричард Барриос "Глен немесе Гленда" фильмін "ең күлкілі және ең нашар фильмдердің бірі" деп сипаттайды.
Describing the film as "a half mad old movie Paramount hasn't so much rescued as disinterred," critic Janet Maslin wrote in a 1981 review of the film in The New York Times that "it's dreadful enough to have a certain comic appeal," that the Lugosi character "presides over the action like some sex change deity," that it is "impassioned [and] incoherent," but noted that "there is plenty of inadvertent humor in Glen or Glenda, with its weirdo homilies, rotten acting and frequent talk of underwear." Writing in DVD Talk, critic Ian Jane wrote that "Wood throws in all manner of strange stock footage of Buffalo and bound women alongside clips of Bela Lugosi freaking out," that the film is "so utterly messed up that it borders on arthouse rather than simple b movie exploitation," but that it "holds up immensely for multiple viewings due to its total incoherence." A review by Andrea LeVasseur in AllMovie described the film as a "showcase of Wood's infamous ineptitude," and noted that "the personal stories of two transvestites are spoken with ridiculous dialogue, terrible acting, and interspersed with irrelevant stock footage. Every so often, a drug addicted Bela Lugosi would appear with some strange and pointless narration." The critic Leonard Maltin names Glen or Glenda as "possibly the worst movie ever made". Richard Barrios describes Glen or Glenda as "one of the funniest and worst movies ever made".
Мұра
1980 жылы Вудқа "Алтын Түркия" сыйлығында "Барлық уақыттағы ең нашар режиссер" атағы бұрынғыдан берілді, одан кейін оның туындыларына деген қызығушылық қайта оянды. Бұл 1982 жылы "Глен немесе Гленда" фильмінің қайта шығарылуына себеп болды. Бұл нұсқада алты минуттық қосымша кадрлар бар. Қайта жаңартылған көріністердің бірінде Гленнің бір ер адамның жасаған ұсынысын қабылдамайтыны көрсетілген. Осы кезде фильмді Стив Дженкинс "Monthly Film Bulletin" журналында тереңінен талдап, радикалды туынды ретінде бағалады. Дэнни Пирри өзінің "Культтық фильмдер 3" кітабында бұл фильмнің өте радикалды екенін, тіпті нашар жасалған болса да, көбінесе танымал авторлардың фильмдеріндегідей емес, әлдеқайда жекелеген оқиғаларды көрсететінін айтады. "Child's Play" сериясының бесінші фильмі "Seed of Chucky" фильміндегі Глен мен Гленда кейіпкерлері осы фильмнің атымен аталады. Режиссер Дэвид Линч бұл фильмді өзінің сүйікті фильмдерінің бірі деп атады. "Bell Labs" 9-жоспарының талисманы (оның аты Вудтың "9-жоспары ғарыштан" фильміне сілтеме жасайды) "Гленда" есімді қоян.
In 1980, Wood was posthumously given the accolade of 'Worst Director of All Time' at the Golden Turkey Awards, and a revival of interest in his work followed. This led to Glen or Glenda being reissued in 1982. This cut included six minutes of additional footage. One of the restored scenes features Glen rejecting a pass made to him by a man. At this point, the film was reviewed seriously, and reclaimed as a radical work, by Steve Jenkins in the Monthly Film Bulletin. In his book Cult Movies 3, Danny Peary suggests this is actually a radical, if ineptly made, film that presents a far more personal story than is contained in films by more well respected auteurs. The characters Glen and Glenda in the film Seed of Chucky, the fifth film in the Child's Play series, were named after the film. Director David Lynch has named the film as one of his favorites. The mascot of Plan 9 from Bell Labs (the name of which is also a reference to one of Wood's films, Plan 9 from Outer Space) is a bunny named "Glenda".