Кіріспе

Residencia de Estudiantes, сөзбе-сөз "Студент резиденциясы" – Мадридтегі испан мәдени өмірінің орталығы. Резиденция студенттерге Болонья, Саламанка, Кембридж немесе Оксфордтағы классикалық колледждер сияқты жатақхана ұсыну үшін құрылған. Ол Испанияның ең дарынды жас ойшылдары, жазушылары мен суретшілерінің зияткерлік ортасын дамытуға және қалыптастыруға көмектескен мәдени мекеме ретінде танылды. Онда Сальвадор Дали, Луис Бунуэль және Федерико Гарсия Лорка сияқты студенттер оқыды. Мари Кюри, Альберт Эйнштейн, Хуан Рамон Хименес және Рафаэль Альберти сияқты көрнекті қонақтар мен лекторылар да болды. Бұл екі дүниежүзілік соғыс аралығындағы Еуропаның ең жарқын және табысты ғылыми және көркемдік өркендеу орталықтарының бірі болды. Испания Азамат соғысы кезінде оның қызметі тоқтатылды. Соғыстан кейін Франконың Испаниядағы академиялық саясаты Residencia de Estudiantes төңірегінде Испания Ұлттық зерттеулер кеңесін құрды, ол қонақ үй ретінде осы кеңес құрамына енді. Испания демократияға көшкеннен бері осы мекемені қайта жандандыруға күш-жігер жұмсалып келеді.

Тарих

Residencia de Estudiantes 1910 жылы Мадридте Junta para Ampliación de Estudios (Оқуды кеңейту жөніндегі кеңес) тарапынан құрылды. Ол Испанияның алғашқы мәдени орталығы болды және 1936 жылға дейін Резиденция Еуропадағы ғылыми және көркемдік жұмыс пен алмасудың өркенді, жемісті орталығы болып қала берді. 1915 жылы ол Хуан Рамон Хименес бейресми түрде "Толқын ағаштары төбесі" деп атаған тұрақты орнына көшірілді. Оның директоры Альберто Хименес Фрауд Резиденцияны шығармашылыққа, интеллектуалдық және пәнаралық диалогқа ашық кездесу орны ретінде басқарды. Резиденция мен Оқуды кеңейту жөніндегі кеңес 1876 жылы Франсиско Гиннер де лос Риос құрған Institución Libre de Enseñanza институтының инновациялық идеяларының нәтижесі болды. Резиденцияның миссиясы студенттер үшін шабыттандыратын интеллектуалдық және тұрмыс жағдайын қалыптастыру арқылы университет білімін толықтырудан тұрды. Ол ғылым мен өнер арасындағы үнемі диалогты ынталандырды, шетелден келген авангардтық идеяларды қабылдады және Испаниядағы жаңашылдықты таратудың орталық нүктесіне айналды. Оның тұрғындарының арасында ХХ ғасыр испан мәдениетінің көрнекті тұлғалары болды, мысалы, ақын Федерико Гарсия Лорка, суретші Сальвадор Дали, кинорежиссер Луис Бунуэль және Нобель сыйлығының лауреаты, ғалым Северо Очоа. Мигель де Унамуно, Альфонсо Рейес, Мануэль де Фалла, Хуан Рамон Хименес, Хосе Ортега и Гассет, Педро Салинас, Хуан Казадор, Блас Кабрера, Эухенио д’Орс және Рафаэль Альберти сияқты жазушылар мен суретшілер Резиденцияға жиі келіп, Мадридте болғанда онда тұрып жатқан.

Құрметті қонақтар

Резиденция Еуропадағы интеллектуалды идеяларды талқылау және тарату орталығы болды. Альберт Эйнштейн сияқты көптеген көрнекті тұлғалар осы мақсатта Резиденцияға келді.

Бүгін

Қазіргі уақытта Residencia de Estudiantes Мадрид қаласындағы ең көрнекті мәдени орталықтардың бірі болып табылады. Онда концерттер, конференциялар мен көрмелер өткізіледі. 2015 жылы Residencia de Estudiantes Еуропалық Одақтың Еуропалық мұра белгісімен марапатталды, себебі ол Еуропаның тарихы мен мәдениетінде маңызды рөл атқарды. Residencia de Estudiantes-та шамамен 20 жас, ерекше дарынды суретшілер мен зерттеушілер тұрады, олар осы орынның тарихи мұрасын сақтап, жаңғыртады. Осы беделді жаратылыстанушылардың кейбірі – Мерседес Себриан, Дэвид Майор, Мигель Альварес Фернандес, Хоакин Перес Азаустре және Ева Мендоса. Бүгінде Резиденция Испанияның мәдени өміріндегі бірегей орталыққа айналды. Испания мемлекеті тәуелсіз қор арқылы Residencia-ны басқарады және оған иелік етеді, ол Испания Ұлттық ғылыми-зерттеу кеңесінің (CSIC) серіктес зерттеу ұйымдарының бірі болып табылады. Резиденцияның қамқоршылары мемлекеттік, аймақтық және жергілікті деңгейдегі мемлекеттік қызметкерлерді, сондай-ақ белгілі жеке демеушілерді қамтиды. Резиденцияның құрметті президенті – Астурия принці. Жыл бойы Резиденция өнер мен ғылымның жетекші тұлғаларының қатысуымен көптеген қоғамдық шараларды ұйымдастырады, мысалы, Марио Варгас Льоса, Пьер Булез, Мартинус Велтман, Рамон Маргалеф, Жак Деррида, Бланка Варела және Массимо Каччари сияқты тұлғалар. Конференциялар, семинарлар, дөңгелек үстелдер, концерттер, поэзия оқулары, көрмелер және т.б. Резиденцияны ашық пікірталас, сыншыл ойлау және қазіргі заманның тенденцияларына негізделген шығармашылық үшін бірегей орынға айналдырады. Жыл сайын әлемнің түкпір-түкпірінен келген 3000-нан астам ғалымдар, суретшілер және басқа да мамандар Резиденцияда қысқа мерзімге тұрады. Документация орталығы (кітапхана және мұрағат) ХХ ғасырдың бірінші үштен біріндегі Испанияның зияткерлік және ғылыми тарихына ерекше назар аудара отырып, бірегей құжаттар мен кітаптар жинағын қамтиды. Бұл құжаттарға Федерико Гарсия Лорка, Луис Сернуда, Хесус дель Баль и Гей, Фернандо де лос Риос және Леон Санчес Куэстаның жеке архивтері кіреді. Мұнда сонымен қатар Junta para la Ampliación de Estudios және Museo Pedagógico Nacional мұрағаттары да сақталады. Бұл құжаттардың сипаттамалары, кітапхана және цифрланған материалдар Red de Centros and Archivo Virtual de la Edad de Plata de la cultura española (1868–1936) желісінде қолжетімді, бұл жобаны Марселино Ботин қоры қаржылық қолдауымен Резиденция басқарады. Резиденция қазіргі уақытта екі негізгі салаға бағытталған бірнеше зерттеу жобаларын жүзеге асыруда: мұрағаттарды зерттеу және тарату, сондай-ақ қазіргі интеллектуалды үрдістерді талдау, мәдениетіміздің қалай дамып жатқанын және қайда бет бұратынын зерттеу. 1990 жылы Резиденция өзінің баспасын қайта құрды, ол зерттеу жұмыстарын, оның мұрағатында сақталған тарихи мәтіндердің сындық басылымдарын, поэзия оқуларын, Резиденцияда өткізілетін лекциялар мен семинарларды жариялайды. «Архиво де ла Палабра» және «Residencia» журналы сияқты ерекше куәліктер оның басылымдарының арасында.

БАҚ қызығушылығы

Little Ashes (2009) фильмі 1920-жылдардағы Резиденцияны және сол кезде онда болған Лорка, Дали және Бунюэльдің арақатынастарын көрсетеді.