Кіріспе
Американдық әнші-күйші және композитор Дэвид Ли Шир (3 шілде 1937 жылы туған) – американдық әнші-күйші, сахналық мюзиклдер, кино және теледидар фильмдеріне музыка жазатын композитор. Оның ең танымал туындыларының қатарында "The Big Bus", "The Taking of Pelham One Two Three", "The Conversation", "All the President's Men" фильмдеріне жазылған музыка және "Saturday Night Fever" саундтрегінен "Manhattan Skyline" сияқты бөліктер бар. Оның басқа жұмыстарына 1985 жылғы "Оз еліне қайту" фильмінің музыкасы ("Оз сиқыршысы" фильмінің шартты жалғасы) және "Бала", "Үлкен", "Ең жақын", "Осыдан бастаймыз, қазірден бастаймыз" атты сахналық мюзиклдеріне жазылған партитуралар кіреді. Шир актриса Диди Коннға үйленген.
David Lee Shire (born July 3, 1937) is an American songwriter and composer of stage musicals, film and television scores. Among his best known works are the motion picture soundtracks to The Big Bus, The Taking of Pelham One Two Three, The Conversation, All the President's Men, and parts of the Saturday Night Fever soundtrack such as "Manhattan Skyline". His other work includes the score of the 1985 film Return to Oz (the "sequel in part" of The Wizard of Oz), and the stage musical scores of Baby, Big, Closer Than Ever, and Starting Here, Starting Now. Shire is married to actress Didi Conn.
Білім және ерте мансап
Шир Нью-Йорктің Буффало қаласында Эстер Мириам (туған аты Шейнберг) және Буффало қоғамының оркестр жетекшісі, фортепиано сабақтарын берген Ирвинг Дэниел Ширдің отбасында дүниеге келген. Оның отбасы еврейлер болған. Орта білімін Николс мектебінде алған. Йель университетінде ол ұзақ жылдар серіктестік еткен театр өнерпазы, лирик және режиссер Ричард Малтби, кішімен танысты, олар Йель драмалық қауымдастығы сахнаға қойған "Сирано" және "Гранд Тур" атты екі мюзикл жазды. Шир сонымен қатар Йельдегі "Шир Фог квинтеті" джаз тобының жетекшісі болды, "Фи Бета Каппа" құрметті дипломмен марапатталды және ағылшын тілі мен музыка мамандықтарын бітірді. Ол "Пандитс" және "Элиху" қоғамдарының мүшесі болды және 1959 жылы үздік дипломмен (magna cum laude) бітірді. Брандейс университетінде (онда ол алғашқы Эдди Фишер стипендиаты атанды) бір семестр оқығаннан кейін және Ұлттық гвардияның жаяу әскерінде алты ай қызметтенген соң, Шир Нью-Йорк қаласына қоныстанды. Ол би сабақтарындағы пианист, театрлық репетициялар мен оркестрдегі пианист, сондай-ақ қоғамдық шараларға музыкант ретінде жұмыс істеді, сонымен қатар Малтбимен мюзиклдерді жасаумен айналысты. Олардың алғашқы оф-Бродвей шоуы "Өмірдің күші" 1961 жылы Гринвич-Виллидждегі Шерйдан сквер театрында қойылды. 1963 жылы Боб Голдштейнмен бірлесіп "The Village Stompers" тобының "Вашингтон сквері" әнін жазды.
Фильмдер мен теледидар үшін музыка
Шир 1960-шы жылдары теледидарға музыка жазуды бастады және 1970-ші жылдардың басында толық метражды фильмдерге музыка жазуға көшті. Ол актриса Талия Ширге үйленді, оның ағасы Фрэнсис Форд Коппола үшін 1974 жылы өзінің ең танымал музыкасын – «Сұхбат» (The Conversation) фильміне жазды. Оның басқа да фильмдердегі жұмыстары: «Екі адам», «Пелхэмді алу 1-2-3», «Гинденбург», «Қош бол, сүйікті», «Президенттің барлық адамы», «Үлкен автобус», «2010», «Озға қайта оралу», «Қысқа тізбек», «Макс Дуган қайтып келді» және «Зодиак». Ол «Saturday Night Fever» фильмі үшін түпнұсқа музыка жазды (оны үшін екі «Грэмми» сыйлығына ие болды), сондай-ақ «Night on Disco Mountain» сияқты бірнеше диско-нұсқаларын жасады. 1979 жылы Норман Гимбелмен бірлесіп жазған «Норма Рей» фильміне арналған «It Goes Like It Goes» әні үшін «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ, ол сол жылы «Мен ешқашан қоштаспаймын» әнімен сол санатта «Оскарға» ұсынылды, бұл ән «Уәде» (The Promise) фильмінен алынған, ал оның мәтіні Мэрилин мен Алан Бергманмен бірлесіп жазылған. 1979 жылы Билли Престон мен Сирета орындаған «With You I'm Born Again» әні халықаралық хит-парадтарда топ-5-ке еніп, поп-чарттарда 26 апта бойы тұрды. «Сұхбат» фильміндегі музыка фортепианоға арналған. Кейбір эпизодтарда Шир пианиноның жазылған дыбыстарын алып, оларды түрлендіріп, музыканы толықтыру үшін жаңа дыбыстық текстуралар жасады. Музыканың мақсаты – басты кейіпкер Гарри Коулдың (Джин Хакман) оқшаулануын және паранойясын көрсету. Музыкалық альбом Intrada Records компаниясынан CD форматында шықты. «Пелхэмді алу 1-2-3» фильмінің «Бас титрлері» үшін Шир B-бемоль минорында джаз-фанк ырғағын жасады, ал мелодия мен аккордтарды он екі тондық қатарлардан тұратын, әртүрлі пішіндегі мотивтердің қысқа бөліктерінен құрады. Саундтрек альбомы Film Score Monthly компаниясынан CD форматында шыққан алғашқы альбом болды. Фильмнің соңғы титрлерінде тақырыптың кеңейтілген нұсқасы қолданылды. Ширдің теледидарға жазған музыкасы бес рет «Эмми» сыйлығына ұсынылды. Оның теледидар үшін жазған жүздеген музыкалық туындыларының ішінде: «Улағыш аралар», «Энтеббеге шабуыл», «Массачусетс Кеннедилері», «Үнсіз қызмет ету: Маргарет Каммермейердің оқиғасы», «Кристофер Ривтің артқы терезесі», «Опра Уинфридің Брюстер Плейс әйелдері» және «Хайдидің жылнамасы» бар. Ол сондай-ақ «Алиса» және «МакКлауд» телесериалдары мен 1976-1977 жылдардағы Дэнни Томас комедиясы «Практика» үшін де тақырыптар жазды. Ширдің кино және теледидардағы музыкалық стилі көбінесе оның замандасы және әріптесі Джерри Филдингпен салыстырылады.
Музыкалық театр
Оркестр шұңқырындағы пианист ретінде Шир «The Fantasticks» және «Funny Girl» есімді туындылардың алғашқы қойылымдарында ойнады, соңында бірнеше жыл бойы Барбра Стрейзандтың аккомпаниаторы болды. Ол сонымен қатар оған дирижерлік етіп, әндерге аранжировкалар жасады (әсіресе «Color Me Barbra» және «The Belle of Fourteenth Street» телеарнайы бағдарламалары үшін), және бірнеше жыл ішінде ол оның бес әнін жаздырды. Ширдің музыкалық театр жұмысы, әрқашан лирик Ричард Малтби, Jr.мен бірлесіп, «Starting Here, Starting Now» (ең жақсы актерлік құрам альбомы үшін «Грэмми» сыйлығына ұсынылған) және «Closer Than Ever» (үздік мюзикл үшін «Outer Critics Circle» сыйлығы) екі Бродвей ревюлерін, сондай-ақ «Baby» (үздік мюзикл және үздік музыка үшін «Tony» сыйлығына ұсынылған) және «Big» (үздік музыка үшін «Tony» сыйлығына ұсынылған) екі Бродвей шоуын қамтиды. Бұл шоулардың барлығы әлем бойынша жүздеген аймақтық және кәсіби қойылымдарда көрсетілді. 2007 жылдың шілдесінде Лондондағы «Menier Chocolate Factory» театрында «Take Flight» атты жаңа мюзиклдің премьерасы өтті, ал 2007 жылдың қарашасында Токиода жеке қойылым болды. Бұрын Австралия мен Ресейде концерттік нұсқалары орындалған. Гин Ширдің либреттосымен жазылған «A Stream of Voices» атты бір актілік опера Колорадо балалар хоры үшін 2008 жылдың маусымында Денверде көрсетілді. 2012 жылдың 27 қазанында Лос-Анджелесте Ширдің бірнеше әндері қосылған «Loving the Silent Tears» атты Бродвей стиліндегі мюзиклдің премьерасы өтті.
Әр түрлі
Шир көптеген оркестрлерді дирижерлік етті, олар кино музыкасы үшін немесе поп-концерттер үшін болды, соның ішінде Лондон симфониялық оркестрі, Лос-Анджелес филармониясы, Сан-Франциско опера оркестрі, Буффало филармониясы және Мюнхен симфониясы. Шир өзінің әйелі Диди Конн және комик Джордж Карлин қатысқан PBS балалар телехикаясы «Shining Time Station» үшін көптеген әндер жазды және шығарды. Шир Америка драматургтер гильдиясы кеңесінің мүшесі және Рокленд музыка консерваториясы мен Палисадес (Нью-Йорк) кітапханасының қамқоршылар кеңесіне кіреді. Ол 2006 жылы Баффало музыкалық атақ-даңқ залына енгізілді.
Жеке өмір
1970 жылдан 1980 жылға дейін Шир актриса Талия Ширмен үйленген, олардың бір ұлы – сценарийші Мэтью Шир. 1984 жылдан бері ол актриса Диди Коннмен тұрмыс құрған. Олардың 1992 жылғы қазан айында дүниеге келген Дэниел деген ұлы бар, ол аутизм диагнозын алған. Дэвидтің інісі Санфорд Шир (Сэнди) де дирижер болған, әсіресе комедияшы және пародист Фред Траваленна үшін. Сэнди хореограф Антони Нелленің картиналары туралы кітап жариялаған.