Кіріспе

Вильгельм Рукс (9 маусым 1850 – 15 қыркүйек 1924) – неміс зоологы және тәжірибелік эмбриологияның негізін қалаушы.

Ерте өмір

Ру Германияның Йена қаласында туып, білім алған. Ол университетте оқып, Эрнст Геккельдің басшылығымен тәлім алды. Сонымен қатар, Берлин және Страсбург университеттерінде Густав Швальбе, Фридрих Даниэль фон Реклингаузен және Рудольф Вирховтан дәріс алды. Ол клиникалық дәрігер ретінде дайындалғанмен, өмірін тәжірибелік биологияға арнады. Оның қан тамырларының эмбриологиялық дамуы жөніндегі докторлық диссертациясы биофизикалық модельдеудегі маңызды алғашқы зерттеме болды және жүрек-қан тамырлар жүйесін зерттеудегі маңызды қадамға айналды.

Мансап және зерттеу

Он жыл бойы Ру Бреслауда (қазіргі Вроцлав) жұмыс істеді, 1879 жылы өзінің Эмбриология институтының директоры болды. Ол 1889–1895 жылдары Австрияның Инсбрук қаласында профессор болды, содан кейін Галле университетінің Анатомия институтында профессорлық қызметке тағайындалды және 1921 жылға дейін осы лауазымда қалды. Рудың зерттеулері Entwicklungsmechanik, яғни даму механикасы тұжырымына негізделген: ол сүйектердің, шеміршектердің және сіңірлердің ақаулар мен ауруларға бейімделу механизмдерін зерттеді. Оның әдісі дамитын эмбриондарға араласып, оның нәтижесін бақылаудан тұрды. Рудың зерттеулері негізінен бақа жұмыртқаларында амфибиялардың дамуының ең алғашқы құрылымдарын зерттеу үшін жүргізілді. Оның мақсаты – Дарвин процестерін жасушалық деңгейде көрсету болатын. Грегор Мендельдің 1866 жылғы бұршақ өсімдігіндегі мұрагерлік элементтер туралы мақаласының қайта жариялануымен байланысты, бұл нәтижелер хромосомалардың мұрагерлік материалды тасымалдаудағы орталық ролін көрсетті. Жасуша бөліну кезінде жасуша екі бөлікке тең мөлшерде хромосомалармен бөлінеді, олар ата-ана жасушасына ұқсас және диплоидты болып табылады. 1885 жылы Ру эмбриондық тауықтың ми тақтасының бір бөлігін алып тастап, оны 13 күн бойы жылы физиологиялық сұйықтықта ұстады, бұл кейіннен Росс Гранвилл Харрисон мен Пол Альфред Вайс қолға алатын тіндер культурасының принципін қалыптастырды. 1888 жылы Ру 2 және 4 жасушалы бақа эмбриондарын алып, әр эмбриондағы жасушалардың жартысын қыздырылған инемен өлтірді. Ол олардың жартылай эмбриондарға айналып өскенін және екі жасушаның әрқайсысының функциясы бұрыннан анықталғанын хабарлады. Бұл оны эпигенездің «Мозаикалық» теориясын ұсынуға итермеледі: бірнеше жасушалық бөлінуден кейін эмбрион мозаикаға ұқсайды, әрбір жасуша бүкіл жобада өзінің бірегей рөлін ойнайды. Бірнеше жылдан кейін Рудың теориясы оның әріптесі Ханс Дриештің зерттеулерімен жоққа шығарылды, ал кейіннен Ханс Шпеман Дриештің қорытындылары дұрыс екенін, бірақ Ру сияқты нәтижелерге белгілі бір жазықтықта араласу арқылы қол жеткізілуі мүмкін екенін көрсетті. Бұл ерте редукционизм қателігіне түсуіне қарамастан, Рудың новаторлық механикалық әдістемесі 20 ғасыр биологиясында өте жемісті болып шықты.