Кіріспе

Агам Куан («тереңдігі өлшенбейтін құдық») – Үндістанның Патна қаласындағы ежелгі құдық және археологиялық орын. Оның Маури империясының императоры Ашока дәуіріне (б.з.д. 304–232 жж.) дейін салынғаны айтылады. Ол жоғары жағы кирпишпен, ал қалған бөлігі ағаш сақиналармен қапталған дөңгелек пішіндес.

Агам Куан Үндістан археологиялық зерттеулер басқармасы анықтаған археологиялық орынның ішінде орналасқан, сонымен қатар жанындағы Шитала Деви храмы да бар, онда Шакти құдайы Шитала Девиге табынады. Бұл храмның ішінде Саптаматриканың (жеті ана құдайдың) пиндаларына құлшылық етеді. Храмға шешек пен қызылшаны емдеуге сенетіндіктен кеңінен құрмет көрсетіледі.

Аңыз бойынша

1890 жылдары британдық зерттеуші Лоренс Уодделл Паталипутра қираған жерлерін зерттеу барысында Агам Куанды буддизмді қабылдаудан бұрын Ашоканың азаптау мақсатымен салған, аңызға толы құдық деп атады, ол Ашоканың тозақ камераларының бір бөлігі болған. Бұл азаптау практикасы туралы 5 және 7 ғасырлардағы қытай саяхатшылары (вероятно, Фа Хьен) да хабарлаған. Құдықтан шығатын отқа тастап, сотталғандарды азаптау үшін осы құдық қолданылған деседі. Ашоканың VIII жарлығында осы құдықтан айтылады, ол сондай-ақ "отты құдық" немесе "жер бетіндегі тозақ" деп те белгілі болған. Тағы бір кең таралған аңыз бойынша, Ашока өзінің үлкен інісінің 99 басын осы құдыққа лақтырып, Маурья империясының тағына ие болған.

Негіздер

Агам Куаннан басқа, археологиялық орында ғибадатхана және бірнеше ежелгі мен орта ғасырлық мүсіндер де бар. Шитала Деви ғибадатханасы құдыққа жақын орналасқан және Шитала Девиге арналған, онда Саптаматрикалардың (жеті ана құдайдың) пиндалары сақталған. Бұл ғибадатханаға шешек пен қызылшаны емдеуге сеніп, сондай-ақ тілектерінің орындалуы үшін көптеген адамдар келеді. Бұл заттың қазіргі кезде таба алмайсыз.