Саңчи Стопасы – Үндістанның Мадхья-Прадеш штатындағы ежелгі буддалық кешен. Ашока патша тұсында салынған, Будда реликвиялары сақталған маңызды архитектуралық ескерткіш.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістандағы Мадхья-Прадеш штатындағы буддалық кешен, шикі мұнай танкері.
Buddhist complex in Madhya Pradesh, India
the crude oil tanker
Санчи ступасы – Ұлы ступасымен әйгілі буддалық кешен, Мадхья-Прадеш штатының Райсен ауданындағы Санчи қаласының төбесінде орналасқан. Ол Райсен қаласынан, аудан орталығынан және Мадхья-Прадеш штатының астанасы Бхопалдан солтүстік-шығысқа қарай шамамен 23 километр қашықтықта жатыр. Санчидегі Ұлы ступа – Үндістанның ең көне тас құрылыстарының бірі және үнді сәулетінің маңызды ескерткіші. Оның құрылысы б.з.б. 3 ғасырында Маурия әулетінің императоры Ашока Ұлы бастаған. Ступаның ядросы – Будданың реликвияларының үстіне салынған қарапайым жарты шар пішіндес кірпіштен тұрғызылған құрылыс. Оның үстіне чатра – биік мәртебені білдіретін, қолшатыр тәрізді құрылым орнатылған, ол реликвияларды құрметтеу және қорғау мақсатында салынған. Бұл ступаның алғашқы құрылыс жұмыстарын Ашока қадағалап отырды, оның әйелі Деви жақын орналасқан Видиша қаласындағы саудагердің қызы еді. Санчи – Девидің туған жері және оның Ашокамен үйлену тойы өткен орын. Б.з.б. 1 ғасырда төрт әсем ойылған торана (сәндік қақпалар) және құрылыстың айналасын қоршаған балюстрада салынды. Маурия кезеңінде салынған Санчи ступасы кірпіштен тұрғызылған. Бұл кешен 11 ғасырға дейін гүлденді. Санчи – Санчиден бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан көптеген ступалардың орталығы, олардың ішінде Сатдхара (Санчиден батысқа қарай 9 км, 40 ступа, Сарипутра мен Махамоггаллананың реликвиялары, қазір жаңа вихарада сақталған, осы жерде табылды), Бходжпур (Морель Хурд деп те аталады, 60 ступасы бар бекінілген төбе) және Андхер (Санчиден оңтүстік-шығысқа қарай 11 км және 17 км), сондай-ақ Сонари (Санчиден оңтүстік-батысқа қарай 10 км) бар. Одан оңтүстікке қарай, шамамен 100 км қашықтықта Сару-Мару орналасқан. Бархут солтүстік-шығысқа қарай 300 км жерде. Санчи ступасы үнді мәдени мұрасының маңыздылығын көрсететін 200 рупиялық банкнотаның артқы жағында бейнеленген.
Sanchi Stupa is a Buddhist complex, famous for its Great Stupa, on a hilltop at Sanchi Town in Raisen District of the State of Madhya Pradesh, India. It is located, about 23 kilometers from Raisen town, district headquarter and north east of Bhopal, capital of Madhya Pradesh. The Great Stupa at Sanchi is one of the oldest stone structures in India, and an important monument of Indian Architecture. It was originally commissioned by the Mauryan emperor Ashoka the Great in the 3rd century BCE. Its nucleus was a simple hemispherical brick structure built over the relics of the Buddha. It was crowned by the chatra, a parasol like structure symbolising high rank, which was intended to honour and shelter the relics. The original construction work of this stupa was overseen by Ashoka, whose wife Devi was the daughter of a merchant of nearby Vidisha. Sanchi was also her birthplace as well as the venue of her and Ashoka's wedding. In the 1st century BCE, four elaborately carved toranas (ornamental gateways) and a balustrade encircling the entire structure were added. The Sanchi Stupa built during the Mauryan period was made of bricks. The composite flourished until the 11th century. Sanchi is the center of a region with a number of stupas, all within a few miles of Sanchi, including Satdhara (9 km to the W of Sanchi, 40 stupas, the Relics of Sariputra and Mahamoggallana, now enshrined in the new Vihara, were unearthed there), Bhojpur (also called Morel Khurd, a fortified hilltop with 60 stupas) and Andher (respectively 11 km and 17 km SE of Sanchi), as well as Sonari (10 km SW of Sanchi). Further south, about 100 km away, is Saru Maru. Bharhut is 300 km to the northeast. Sanchi Stupa is depicted on the reverse side of the Indian currency note of 200 to signify its importance to Indian cultural heritage.
Көлік
Ең жақын әуежай – Бхопал, ол осы жерден 55 км қашықтықта. Бхопал мен Рани Камлапатидан Санчи теміржол стансасына дейін пойыздар бар. Бхопал мен Видишадан автобустар қатынайды.
The nearest airport is Bhopal which is 55 km away from it. Trains are available from Bhopal and Rani Kamlapati to Sanchi railway station. Buses are available from Bhopal and Vidisha.
Шолу
Санчидегі ескерткіштер бүгінде Маури империясы кезеңінен (б.з.д. 3-ғасыр) басталып, Гупта империясы кезеңінен (б.з. 5-ғасыр) жалғасып, шамамен 12-ғасырға дейін салынған буддалық ескерткіштер жиынтығын құрайды. Бұл – Үндістандағы буддалық ескерткіштердің ең жақсы сақталған тобы болып саналады. Оның негізінде Будданың қасиетті қалдықтарының үстіне салынған жарты шар пішіндес кірпіштен тұрғызылған құрылыс жатыр. Алғашқы ступаның диаметрі қазіргі ступаның шамамен жартысы болған, бұл Сунгалардың оны кеңейтуінің нәтижесі. Ол қазір көтерілген тастардан айырмашылығы, кірпішпен қапталған еді.
The monuments at Sanchi today comprise a series of Buddhist monuments starting from the Mauryan Empire period (3rd century BCE), continuing with the Gupta Empire period (5th century CE), and ending around the 12th century CE. It is probably the best preserved group of Buddhist monuments in India. Its nucleus was a hemispherical brick structure built over the sacred relics of the Buddha, The original Stupa only had about half the diameter of today's stupa, which is the result of enlargement by the Sungas. It was covered in brick, in contrast to the stones that now cover it.
Ашока бағанасы
Бас қақпаның жанында Ашоканың бағаналарының бірі – мұқият жылтыратылған құмтастан жасалған бағана орнатылды. Бағананың төменгі бөлігі әлі де тұр. Бағананың жоғарғы бөліктері жақын маңдағы Санчи археологиялық мұражайында сақталған. Бағананың жоғарғы бөлігі төрт арыстаннан тұрады, олар, әлдебір дөңгелек Заңды ұстаған болуы мүмкін, бұл туралы Санчи рельефтеріндегі кейінірек суреттерде де айтылады. Бағанада Ашоканың жазуы (Бөлініс туралы жарлық) бар.
A pillar of finely polished sandstone, one of the Pillars of Ashoka, was also erected on the side of the main Torana gateway. The bottom part of the pillar still stands. The upper parts of the pillar are at the nearby Sanchi Archaeological Museum. The capital consists in four lions, which probably supported a Wheel of Law, as also suggested by later illustrations among the Sanchi reliefs. The pillar has an Ashokan inscription (Schism Edict)
Бағана толық болғанда шамамен 42 фут биіктікте болып, дөңгелек және сәл конус тәріздес монолитті шахтадан, қоңырау пішіндес бас қалашығынан және бір-біріне қарама-қарсы орналасқан төрт арыстаннан тұратын тәждік оюдан тұрған. Бүкіл бағана жоғарыдан төменге дейін керемет жылтырлықпен өңделген. Абакустың беті төрт жалынды пальметта мүсіндерімен әсемделген, олар қаздар жұптарымен бөлінген, бұл Будданың шәкірттерінің тобын бейнелейді. Бағананың жоғарғы бөлігіндегі арыстандардың мүсіндері қазір бұзылған болса да, мүсіншілердің шеберлігін көрсетеді. Бағана үшін құмтас Чунар карьерінен алынған, ол бірнеше жүз шақырым қашықтықта орналасқан. Бұл құрылысшылар 40 футтан астам ұзындығы және сол шамадағы салмағы бар тас блогын осы қашықтыққа тасымалдауға қабілетті болғандығын көрсетеді. Олар, әдетте, су көлігін пайдаланған, жаңбырлы маусымда салдарды қолданып, Ганг, Джумна және Бетва өзендерімен тасымал жасаған. 40-шы ғибадатханада үш түрлі кезеңнің қалдықтары бар, ең ертегісі Маурья дәуіріне жатады, бұл оны Ұлы ступаның салынуымен бірге жасалған деп есептеуге мүмкіндік береді. Бір жазуда оның негізін Ашоканың әкесі Биндусара салған болуы мүмкін екені айтылады. Б.з.д. 3 ғасырдағы түпнұсқа ғибадатхана 26,52 × 14 × 3,35 метрлік тікбұрышты тас платформаға салынған, ал шығыс және батыс жақтарына екі қадамдық баспалдақтар қойылған. Бұл ағаштан жасалған апсидалы зал болған. Б.з.д. 2 ғасырдың бірінші жартысында ғибадатхана өртенген. Кейіннен платформа 41,76 × 27,74 метрге дейін кеңейтілді және елу бағаналы (5 × 10) зал салу үшін пайдаланылды, олардың қалдықтары әлі де көрініп тұр. Осы бағаналардың кейбіреулерінде б.з.д. 2 ғасырға жататын жазулар бар. 7-ші немесе 8-ші ғасырда платформаның бір бұрышында кішкентай ғибадатхана салынды, ол кейбір бағаналарды қайта пайдаланып, оларды қазіргі орнына қойды. Түпнұсқа кірпіштен салынған ступа Шунга дәуірінде таспен қапталған. Шунга мемлекетінің орталықтандырылмаған және бөлшектік сипаты, көптеген қалалардың өз монеталарын шығаруы және Шунгалардың буддизмге деген теріс көзқарасы ескерілгенде, кейбір авторлар Санчидегі сол кезеңдегі құрылыстарды "Шунга" деп атаудың қажеті жоқ деп санайды. Олар Маурьялар тұсында болғандай, патшалық демеушілік нәтижесі емес, жеке немесе ұжымдық бағыштаулардың нәтижесі болды. Санчидегі Шунга дәуірінің безендіру стилі Бхархут пен Бодх-Гаядағы Махабодхи ғибадатханасының шеткі балюстрадаларымен ұқсас.
The pillar, when intact, was about 42 feet in height and consisted of round and slightly tapering monolithic shaft, with bell shaped capital surmounted by an abacus and a crowning ornament of four lions, set back to back, the whole finely finished and polished to a remarkable luster from top to bottom. The abacus is adorned with four flame palmette designs separated one from the other by pairs of geese, symbolical perhaps of the flock of the Buddha's disciples. The lions from the summit, though now quite disfigured, still testify to the skills of the sculptors. The sandstone out of which the pillar is carved came from the quarries of Chunar several hundred miles away, implying that the builders were able to transport a block of stone over forty feet in length and weighing almost as many tons over such a distance. They probably used water transport, using rafts during the rainy season up until the Ganges, Jumna and Betwa rivers. Temple 40 has remains of three different periods, the earliest period dating to the Maurya age, which probably makes it contemporary to the creation of the Great Stupa. An inscription even suggests it might have been established by Bindusara, the father of Ashoka. The original 3rd century BCE temple was built on a high rectangular stone platform, 26.52×14×3.35 metres, with two flights of stairs to the east and the west. It was an apsidal hall, probably made of timber. It was burnt down sometime in the 2nd century BCE. Later, the platform was enlarged to 41.76×27.74 metres and re used to erect a pillared hall with fifty columns (5×10) of which stumps remain. Some of these pillars have inscriptions of the 2nd century BCE. In the 7th or 8th century a small shrine was established in one corner of the platform, re using some of the pillars and putting them in their present position. The original brick stupa was covered with stone during the Shunga period. Given the rather decentralized and fragmentary nature of the Shunga state, with many cities actually issuing their own coinage, as well as the relative dislike of the Shungas for Buddhism, some authors argue that the constructions of that period in Sanchi cannot really be called "Shunga". They were not the result of royal sponsorship, in contrast with what happened during the Mauryas, and the dedications at Sanchi were private or collective, rather than the result of royal patronage. The style of the Shunga period decorations at Sanchi bear a close similarity to those of Bharhut, as well as the peripheral balustrades at the Mahabodhi Temple in Bodh Gaya.
Архитектура: жүк көтергіш бағана капиталының дамуы
Солтүстік Үндістанның әртүрлі аймақтарындағы астаналардың дизайнында Ашока дәуірінен Санчидегі Сатаваханалар дәуіріне дейін ұқсастықтар анықталды: атап айтқанда, Маури империясының астанасы Паталипутрадағы Паталипутра астанасы (б.з.д. 3 ғасыр), Бхархуттың Сунга империясының буддалық кешеніндегі тірек астаналары (б.з.д. 2 ғасыр) және Санчидегі Сатаваханалардың тірек астаналары (б.з.д. 1 ғасыр / б.з.). Грек және парсы Ахеменидтерінің ықпалы болғаны жөнінде болжамдар бар. Сарнат астанасы – Сарнаттың ежелгі буддалық орнындағы археологиялық қазбалар кезінде табылған тірек астанасы. Тіректе иониялық бұрыштар мен палметтер бейнеленген. Ол Маури империясы кезеңіндегі б.з.д. 3 ғасырмен даталанған, көптеген розеткалар, моншақтар және доңғалақтармен әсемделген орталық анта капиталымен, сондай-ақ орталық палметтік суретпен. Ең маңыздысы, Ашока тіректерінің стилінде жатқан жануарлар (арыстандар, буддизмнің символдары) қосылған. Санчи тірегінің бас қақпағы бір ғасыр бұрынғы Бхархуттағы жалпы дизайнын сақтайды – орталық шаршы бөлімді тіректің айналасына топталған жатқан арыстандар, ал орталық дизайны Паталипутра астанасынан бастау алған жалынды палметтен тұрады. Дегенмен, орталық тіректің дизайны енді қарапайым, жалынды палмет барлық кеңістікті алып жатыр. Кейіннен пілдер тірек астаналарын безендіру үшін қолданылды (әлі де орталық палметтік суретпен), соңында Якшалар (мұнда палметтік сурет жоғалады).
Similarities have been found in the designs of the capitals of various areas of northern India from the time of Ashoka to the time of the Satavahanas at Sanchi: particularly between the Pataliputra capital at the Mauryan Empire capital of Pataliputra (3rd century BCE), the pillar capitals at the Sunga Empire Buddhist complex of Bharhut (2nd century BCE), and the pillar capitals of the Satavahanas at Sanchi (1st centuries BCE/CE). Greek influence, as well as Persian Achaemenid influence have been suggested. The Sarnath capital is a pillar capital discovered in the archaeological excavations at the ancient Buddhist site of Sarnath. The pillar displays Ionic volutes and palmettes. It has been variously dated from the 3rd century BCE during the Mauryan Empire period, with a central anta capital with many rosettes, beads and reels, as well as a central palmette design. Importantly, recumbent animals (lions, symbols of Buddhism) were added, in the style of the Pillars of Ashoka. The Sanchi pillar capital is keeping the general design, seen at Bharhut a century earlier, of recumbent lions grouped around a central square section post, with the central design of a flame palmette, which started with the Pataliputra capital. However the design of the central post is now simpler, with the flame palmette taking all the available room. Elephants were later used to adorn the pillar capitals (still with the central palmette design), and lastly, Yakshas (here the palmette design disappears).
Жатактар
Әр түрлі жатакалар бейнеленген. Бұл Будда бодхисаттва болған кезіндегі, өткен өмірінен алынған, нұсқаулық оқиғаларды қамтитын буддалық нұсқаулық әңгімелер. Бейнеленген жатакалардың ішінде Сыма жатакасы, Вессантара жатакасы және Махакапи жатакасы бар.
Various Jatakas are illustrated. These are Buddhist moral tales relating edifying events of the former lives of the Buddha as he was still a Bodhisattva. Among the Jatakas being depicted are the Syama Jataka, the Vessantara Jataka and the Mahakapi Jataka.
Кереметтер
Будда жасаған көптеген кереметтер жазылған. Олардың арасында: Будданың судың үстімен жүру кереметі.
Numerous miracles made by the Buddha are recorded. Among them:
The miracle of the Buddha walking on water.
Ашоканың монументтерді алып кетуі
Буддалық аңыз бойынша, бірнеше ғасырдан кейін Ашока патша сегіз қорғаушы мемлекеттен реліквияларды алып, 84 мың ступаға орналастырды. Ашока жеті мемлекеттен күлін алды, бірақ Рамаграмадағы Нагалардан күлді ала алмады, себебі олар тым күшті болды және оларды сақтап қалды. Бұл көрініс Санчидегі №1 ступаның оңтүстік қақпасының бір бөлігінде бейнеленген. Ашока оң жақта өз күймесімен және әскерімен, ал ступа реликвиялармен ортада, ал ағаштардың астындағы сол жақта жылан бас киген Нага патшалары көрсетілген.
According to Buddhist legend, a few centuries later, the relics would be removed from the eight guardian kingdoms by King Ashoka, and enshrined into 84,000 stupas. Ashoka obtained the ashes from seven of the guardian kingdoms, but failed to take the ashes from the Nagas at Ramagrama who were too powerful, and were able to keep them. This scene is depicted in one of the transversal portions of the southern gateway of Stupa No1 at Sanchi. Ashoka is shown on the right in his chariot and his army, the stupa with the relics is in the center, and the Naga kings with their serpent hoods at the extreme left under the trees.
Аникониялық
Бұл көріністердің бәрінде Будда ешқашан бейнеленбейді, тіпті оның өміріндегі орталық рөл атқаратын көріністерде де мүлдем жоқ: Наиранжана өзенінде Будданың жасаған кереметі тек судағы ізбен ғана көрсетілген; Капилавастудан келген патша Суддходананың салтанатты шеруі кезінде ол шерудің соңында ауада жүреді, бірақ оның қатысуы тек адамдардың жолының символына қарай басын көтеріп қарауы арқылы білдіріледі. Осыған ұқсас көріністер кейінірек Гандхараның грек-буддалық өнерінде де пайда болды, бірақ бұл жолы Будданың бейнесімен. Джон Маршалл өзінің "Санчиге арналған нұсқаулық" атты маңызды еңбегінде әрбір панельді толыққанды сипаттады. Будданың бейнесін көрсетуге қатысты осы аноконизм, Будданың өзін адам бейнесінде бейнелеуге қарсы ежелгі буддалық тыйымға сәйкес болуы мүмкін, бұл тыйым Сарвастивада винаясынан (Сарвастиваданың ерте буддалық мектебінің ережелері) белгілі: «Будданың денесін бейнелеуге рұқсат болмағандықтан, Будданың көмекшісі Бодхисаттваның бейнесін жасауға рұқсат беруін тілеймін. Бұл қабылданса ма?» Будда: «Бодхисаттваның бейнесін жасай беріңдер» деп жауап берді.
In all these scenes, the Buddha is never represented, being absent altogether even from scenes of his life where he is playing a central role: in the Miracle of the Buddha walking on the river Nairanjana he is just represented by his path on the water; in the Procession of king Suddhodana from Kapilavastu, he walks in the air at the end of the procession, but his presence is only suggested by people turning their heads upward toward the symbol of his path. Similar scenes would later appear in the Greco Buddhist art of Gandhara, but this time with representations of the Buddha. John Marshall detailed every panel in his seminal work "A Guide to Sanchi". This anoconism is relation to the image of the Buddha could be in conformity with an ancient Buddhist prohibition against showing the Buddha himself in human form, known from the Sarvastivada vinaya (rules of the early Buddhist school of the Sarvastivada): ""Since it is not permitted to make an image of the Buddha's body, I pray that the Buddha will grant that I can make an image of the attendant Bodhisattva. Is that acceptable?" The Buddha answered: "You may make an image of the Bodhisattava"".
Қақпалар немесе Тораналар
Қақпаларда Будданың өмірінен әртүрлі сахналар, сондай-ақ оның қайтысынан кейінгі оқиғалар, әсіресе Реликвиялар соғысы және император Ашоканың будда дінін таратуға жасаған тыраны бейнеленген.
The gateways depict various scenes of the life of the Buddha, as well as events after his death, in particular the War of the Relics and the efforts of emperor Ashoka to spread the Buddhist faith.
Санчи және Гандхараның грек-буддистік өнері
Санчидегі тас мүсіндерін жасаған алғашқы шеберлер Гандхарадан келген сияқты, ал бірінші мүсіндер шамамен б.з.д. 115 жылы Санчи ступасы №2-де жасалған. Бұл, Бхархутпен бірге, ең ежелгісі болып табылады. Гандхара буддалық бедерлерді қабылдаған кезде, мазмұны Махаяна буддизмінің пайда болуымен, буддизмнің теистік түсінігімен бірге дамыды. Біріншіден, көптеген көркем тақырыптар (мысалы, Майяның түсі, Ұлы Кету, Мараның шабуылдары) сақталғанмен, Будданың бұрынғы өмірлері туралы әңгімелер Махаяна пантеонының Бодхисаттвалары туралы одан да көп әңгімелермен ауыстырылды. Гандхара өнерінде Будда грек стиліндегі киім киген адам ретінде бейнеленді, бұл оның дидактикалық бедерлерінде маңызды рөл атқарды. Санчиде немесе оның жанында гректердің болғаны белгілі (б.з.д. 100 жылы Видишада инду-грек елшісі Гелиодор, Санчидегі Ұлы ступаға табынған грек сияқты шетелдіктер немесе Санчиде арнау жазулары бар грек "Явана" жақтастары). 1881 жылға дейін қазба жұмыстары мен қарақшылар орынды қиратты. 1912-1919 жылдар аралығында құрылыстар Сэр Джон Маршаллдың жетекшілігімен қазіргі күйіне келтірілді. 19 ғасырдағы еуропалықтар Ашока салған ступаға қызығушылық танытты. Француздар Францияға шығыс қақпаны алып кетуге рұқсат сұрады. Үндістанда саяси күш ретінде орныққан ағылшыздар оны Англияға мұражайға апаруға ниеттенді. Олар мұқият дайындалған гипстен жасалған көшірмелерге разы болды, ал түпнұсқа Бхопал мемлекетінің бір бөлігінде қалды. Бхопал билеушісі Шахжехан Бегум және оның мұрагері Сұлтан Джехан Бегум ежелгі орынды сақтау үшін қаржы бөлді. 1902-1928 жылдар аралығында Үндістан археологиялық зерттеулер басқармасының бас директоры Джон Маршалл оның үлесін мойындап, Санчи туралы маңызды еңбектерін Сұлтан Джеханға арнады. Ол мұнда салынған мұражайды қаржыландырды. Бұл буддизмнің ең ерте және маңызды архитектуралық және мәдени ескерткіштерінің бірі. Қазір ол Үндістан археологиялық зерттеулер департаменті мұқият сақтап қалған археологиялық орынның керемет үлгісі. Санчи ступасының үнді тарихы мен мәдениетіндегі орны 2017 жылы Үндістанның Резерв банкі Санчи ступасының суреті бар жаңа 200 рупийлік банкноталарды енгізгенінен көрінеді. Санчи көбінесе зақымданбағандықтан, Санчи артефактілерінің аз ғана бөлігін Батыс мұражайларында табуға болады: мысалы, Падмапанидің Гупта мүсіні Лондондағы Виктория және Альберт мұражайында, ал Яшинилердің бірі Британ мұражайында сақталады. Бүгінде Санчи төбесінде үш негізгі ступа мен бірнеше ғибадатхананы қоса алғанда, елуге жуық ескерткіш бар. Ескерткіштер 1989 жылдан бері ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген. Санчидің бедерлері, әсіресе үнді қалаларын бейнелейтіндері, ежелгі үнді қалаларының қалай болғанын елестетуге көмектеседі. Көптеген қазіргі заманғы симуляциялар Санчидің қалалық суреттеріне негізделген.
Although the initial craftsmen for stone reliefs in Sanchi seem to have come from Gandhara, with the first reliefs being carved at Sanchi Stupa No.2 circa 115 BCE, It is also, with Bharhut, the oldest. As didactic Buddhist reliefs were adopted by Gandhara, the content evolved somewhat together with the emergence of Mahayana Buddhism, a more theistic understanding of Buddhism. First, although many of the artistic themes remained the same (such as Maya's dream, The Great Departure, Mara's attacks ), many of the stories of the previous lives of the Buddha were replaced by the even more numerous stories about the Bodhisattvas of the Mahayana pantheon. the art of Gandhara added illustrations of the Buddha as a man wearing Greek style clothing to play a central role in its didactic reliefs. The presence of Greeks at or near Sanchi at the time is known (Indo Greek ambassador Heliodorus at Vidisha c. 100 BCE, the Greek like foreigners illustrated at Sanchi worshiping the Great Stupa, or the Greek "Yavana" devotees who had dedicatory inscriptions made at Sanchi Amateur archaeologists and treasure hunters ravaged the site until 1881, when proper restoration work was initiated. Between 1912 and 1919 the structures were restored to their present condition under the supervision of Sir John Marshall. 19th Century Europeans were very much interested in the Stupa which was originally built by Ashoka. French sought the permission to take away the eastern gateway to France. English, who had established themselves in India, majorly as a political force, were interested too in carrying it to England for a museum. They were satisfied with plaster cast copies which were carefully prepared and the original remained at the site, part of Bhopal state. The rule of Bhopal, Shahjehan Begum and her successor Sultan Jehan Begum, provided money for the preservation of the ancient site. John Marshall, Director General of the Archaeological Survey of India from 1902 to 1928, acknowledged her contribution by dedicating his important volumes on Sanchi to Sultan Jehan. She had funded the museum that was built there. As one of the earliest and most important Buddhist architectural and cultural pieces, it has drastically transformed the understanding of early India with respect to Buddhism. It is now a marvellous example of the carefully preserved archaeological site by the Archeological Survey of India. The place of Sanchi Stupa in Indian history and culture can be gauged from the fact that Reserve Bank of India introduced new 200 Indian Rupees notes with Sanchi Stupa in 2017. Since Sanchi remained mostly intact, few artefacts of Sanchi can be found in Western Museums: for example, the Gupta statue of Padmapani is at the Victoria and Albert Museum in London, and one of the Yashinis can be seen at the British Museum. Today, around fifty monuments remain on the hill of Sanchi, including three main stupas and several temples. The monuments have been listed among other famous monuments in the UNESCO World Heritage Sites since 1989. The reliefs of Sanchi, especially those depicting Indian cities, have been important in trying to imagine what ancient Indian cities look like. Many modern simulations are based on the urban illustrations of Sanchi.
Шетиягири вихарасы және қасиетті монументтер
Буддистік ұстаздардың сүйек қалдықтары (асти авашеш) және Мэйси мен Каннингхэм алған сақтаушы ыдыстар бөлініп, жеке трофей ретінде Англияға әкетілді. Мэйси отбасы бұл заттарды Виктория және Альберт мұражайына сатты, онда олар ұзақ уақыт сақталды. Англия, Шри-Ланка және Үндістан буддистері, Махабодхи қоғамы жетекшілігімен, оларды қайтаруды талап етті. Сарипутта мен Моггаллананың кейбір қалдықтары 1947 жылы Шри-Ланкаға қайтарылып, көпшілікке қойылды. Бұл Шри-Ланка халқының барлығының келген зор шара болды. Бірақ, кейін олар Үндістанға қайтарылды. Алайда, 1952 жылы бұл қалдықтарды сақтау үшін жаңа Четиагири Вихара ғибадатханасы салынды. Ұлттық тұрғыдан алғанда, бұл Үндістанда будда дәстүрінің ресми түрде қайта орнатылуын білдірді. Ал кейбір қалдықтар Мьянмаға жетті.
The bone relics (asthi avashesh) of Buddhist Masters along with the reliquaries, obtained by Maisey and Cunningham were divided and taken by them to England as personal trophies. Maisey's family sold the objects to Victoria and Albert Museum where they stayed for a long time. The Buddhists in England, Sri Lanka and India, led by the Mahabodhi Society demanded that they be returned. Some of the relics of Sariputta and Moggallana were sent back to Sri Lanka, where they were publicly displayed in 1947. It was such a grand event where the entire population of Sri Lanka came to visit them. However, they were later returned to India. But a new temple Chetiyagiri Vihara was constructed to house the relics, in 1952. In a nationalistic sense, this marked the formal reestablishment of the Buddhist tradition in India. Some of the relics were obtained by Burma.
Жазулар
Санчиде, әсіресе 1-ші ступада, көптеген брахми жазулары кездеседі. Олардың көпшілігі кішкентай және сыйлықтарды көрсетеді, бірақ олардың зор тарихи маңызы бар. 1837 жылы Джеймс Принсеп олардың көп бөлігінің бірдей екі брахми таңбасымен аяқталатынын байқады. Принсеп оларды "данам" (сыйлық) деп түсіндірді, бұл брахми жазуын түсінуге көмектесті. Сыйлықтар туралы жазбаларды талдау көрсеткендей, донорлардың көп бөлігі жергілікті (қаласы көрсетілмеген), бірақ олардың бір бөлігі Уджайн, Видиша, Курара, Надингар, Махисати, Кургара, Бхогавадхан және Камдагигам қалаларынан келген. Санчидегі яван (үнді-грек) донорларынан үш жазу белгілі, олардың ең анығы "Сэтапатияса Йонаса данам" ("Сэтапатталық Йонаның сыйы") деп жазылған, ал Сэтапатта – белгісіз қала.
Sanchi, especially Stupa 1, has a large number of Brahmi inscriptions. Although most of them are small and mention donations, they are of great historical significance. James Prinsep in 1837, noted that most of them ended with the same two Brahmi characters. Princep took them as "danam" (donation), which permitted the decipherment of the Brahmi script. An analysis of the donation records shows that while a large fraction of the donors were local (with no town specified), a number of them were from Ujjain, Vidisha, Kurara, Nadinagar, Mahisati, Kurghara, Bhogavadhan and Kamdagigam. Three inscriptions are known from Yavana (Indo Greek) donors at Sanchi, the clearest of which reads "Setapathiyasa Yonasa danam" ("Gift of the Yona of Setapatha"), Setapatha being an uncertain city.