Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бірманың 1962-1988 жылдардағы мемлекеттік идеологиясы
State ideology of Burma from 1962 to 1988
Бірманың социализмге жолы, сондай-ақ Бірмалық социализм жолы деп те аталады, 1962-1988 жылдар аралығында Бірма Социалистік Бағдарлама партиясы (БСПП) басқарған Бірма Социалистік Одағының мемлекеттік идеологиясы болды. Бірмадағы социализмге жолды Не Вин және оның Татмадаудағы одақтастары 1962 жылдың 2 наурызындағы төңкеріспен демократиялық жолмен сайланған премьер-министр У Ну үкіметін құлатып жібергеннен кейін құрылған Әскери Кеңес – Революциялық Одақ Кеңесі (РӨК) енгізді. Бұл идеология 1988 жылы демократияны қолдаушы 8888 көтерілісі БСПП лауазымды тұлғаларын отставкаға кетуге және көп партиялық жүйені қабылдауға мәжбүрлеген кезде Бірманың мемлекеттік идеологиясы болмауға жетті. Алайда, Татмадау көп ұзамай төңкеріс жасап, Мемлекеттік Заң мен Тәртіпті Қалпына Келтіру Кеңесі деген жаңа әскери кеңес құрды. Бірманың социализмге жолы елді халықаралық оқшаулыққа алып келді және «апатты» деп сипатталды. Мысалы, қара нарық пен табыс арасындағы айырмашылықтар маңызды мәселелерге айналды. Осыған қарамастан, денсаулық сақтау және білім беру салаларында маңызды жетістіктерге қол жеткізілді. Бұл бағдарлама ішкі тұрақтылықты арттырып, Бірманы басқа Оңтүстік-Шығыс Азия елдерін әсер еткен Суық Соғыс күресіне араластырмауға да мүмкіндік берген болуы мүмкін.
The Burmese Way to Socialism , also known as the Burmese Road to Socialism, was the state ideology of the Socialist Republic of the Union of Burma, the socialist state governed by the Burma Socialist Programme Party (BSPP) from 1962 to 1988. The Burmese Way to Socialism was introduced by the Union Revolutionary Council (URC), the military junta established by Ne Win and his allies in the Tatmadaw (Burmese military) after they overthrew the democratically elected government of Prime Minister U Nu in a coup d'état on 2 March 1962. It ceased to be Burma's state ideology in 1988, when the pro democracy 8888 Uprising pressured BSPP officials to resign and adopt a multi party system. However, the Tatmadaw instigated a coup d'état shortly afterwards and established a new military junta, the State Law and Order Restoration Council. The Burmese Way to Socialism led Burma to international isolation, and has been described as "disastrous". For example, the black market and income disparity became major issues. Despite this, significant gains were made in healthcare and education. The program also may have served to increase domestic stability and keep Burma from being as entangled in the Cold War struggles that affected other Southeast Asian nations.
Өмірбаян
Бирма премьер-министрі У Ну мен АФФФЛ басқарған коалициялық үкімет Одақ Парламентінде солшыл экономикалық және әлеуметтік саясатты жүзеге асырды, бірақ 1950 жылдар бойы экономикалық өсім баяу болды. 1958 жылға қарай Бирма экономикалық жағынан қалпына келе бастады, бірақ биліктегі АФФФЛ-дің екі фракцияға бөлінуіне байланысты саяси тұрақсыздық күшейді: У Ну мен Такин Тин басқарған Таза АФФФЛ (သန့်ရှင်းဖဆပလ) және Ба Суэ мен Кяу Ньен басқарған Тұрақты АФФФЛ (တည်မြဲဖဆပလ). Бұл жағдай У Нудың "Демократия үшін қару" ұсынысын У Сейнданың Аракан, Па О, бірқатар Мон және Шан топтары қабылдауымен, ең бастысы – ПВО-ның қаруларын тапсыруына қарамастан жалғасты. Алайда, Бирмадағы жағдай ұзаққа соқпады, себебі 1948 жылдан 1952 жылға дейін Бирманың бірінші президенті және Ньянг Шве Саофасы болған Сао Шве Тайк бастаған Шан федералистерінің талаптары күшейді. Шан федералистері Бирмада "бос" федерация құруға ұмтылып, 1947 жылғы Конституцияда көзделген 10 жылдан кейін бөліну құқығын Мьянма үкіметі сақтауын талап еткендіктен, сепаратистік қозғалыс ретінде қарастырылды. Не Вин 1959 жылы Шан Саофаларын өмір бойына жайлы зейнетақымен алмастырып, феодалдық биліктен айыруға қол жеткізді, бірақ федерализм және әлеуметтік тәртіп мәселелері шешілмей қалды.
Burma under Prime Minister U Nu and the AFPFL led coalition government in the Union Parliament had implemented left wing economic and welfare policies, although economic growth remained slow throughout the 1950s. By 1958, Burma was largely beginning to recover economically, but was beginning to fall apart politically due to a split in the ruling AFPFL into two factions: the Clean AFPFL (သန့်ရှင်းဖဆပလ) led by U Nu and Thakin Tin, and the Stable AFPFL (တည်မြဲဖဆပလ) led by Ba Swe and Kyaw Nyein. This situation persisted despite the unexpected success of U Nu's "Arms for Democracy" offer taken up by U Seinda in the Arakan, the Pa O, some Mon and Shan groups, but more significantly by the PVO surrendering their arms. However, the situation in Burma did not remain stable for long due to petitions from the Shan federalist movement started by Sao Shwe Thaik, the first President of Burma from 1948 to 1952 and the Saopha of Nyaung Shwe. The Shan federalists were aspiring to create a "loose" federation in Burma, and were seen as a separatist movement for insisting on the Burmese government honouring the right to secession in 10 years provided for by the 1947 Constitution. Ne Win had already succeeded in stripping the Shan Saopha of their feudal powers in exchange for comfortable pensions for life in 1959, but the unresolved issues of federalism and social order continued.
1962 жылғы Мьянма төңкерісі
1962 жылға қарай, Бирма халқы сайланған азаматтық үкіметтің жемқор, елді басқаруға қабілетсіз және құқық тәртібін қалпына келтіре алмайтындығын сезінді, ал Бирма әскері Не Виннің уақытша үкіметі құрған тұрақтылықтан халыққа ұнады. 1962 жылдың 2 наурызында, азаматтық билікке оралғаннан кейін екі жыл өткен соң, Не Вин екінші әскери төңкеріс жасады, бұл жолы У Нудың келісімінсіз. Не Вин Бирманы әскери үкімет басқаратын бір партиялық социалистік мемлекет етіп құрды, Союз Революциялық Кеңесі Союз Парламентінің орнына жоғарғы басқару органы болды. Не Вин Біріккен Революциялық Кеңестің төрағасы және Бирманың Премьер-Министрі, тиісінше мемлекет басшысы және үкімет басшысы ретінде диктатор атанды. Сәуір айында Біріккен Революциялық Кеңестің үкіметі Бирманы басқару үшін ресми саяси және экономикалық идеология ретінде «Бирмалық социализмге жол» қабылдады. Шілде айында Бирманың жалғыз заңды саяси партиясы ретінде Бирманың Социалистік бағдарлама партиясы (БСПП) құрылды. БСПП Не Вин төрағалығымен ресми билік партиясы болды.
By 1962, the Burmese public perceived the elected civilian government as corrupt, inept at ruling the country, and unable to restore law and order, while the Burmese military were popular from stability created by Ne Win's caretaker government. On 2 March 1962, less than two years after returning to civilian rule, Ne Win launched a second military backed coup d'état, this time without U Nu's blessing. Ne Win established Burma as a one party socialist state under a military government with the Union Revolutionary Council replacing the Union Parliament as the supreme governing body. Ne Win became a dictator as both the Chairman of the Union Revolutionary Council and the Prime Minister, the head of state and the head of government in Burma, respectively. In April, the Union Revolutionary Council government adopted "Burmese Way to Socialism" as its official political and economic ideology for governing Burma. In July, the Burma Socialist Programme Party (BSPP) was founded as part of the Burmese Way to Socialism to be Burma's sole legal political party. The BSPP became the official ruling party with Ne Win as its Chairman.
Басқа
Бірма – Құн жоғалтып бара жатқан сыртқы саясат. Назарда, 11 қыркүйек 2007 ж.
Burma—Growing Ever Darker Foreign Policy in Focus, 11 September 2007.