Кіріспе

Американдық кітапханашы (1860–1938)

Мэри Айлин Ахерн (1 қазан 1860 – 22 мамыр 1938) – американдық кітапханашы, заманауи кітапхана қозғалысының көшбасшысы және Америка Құрама Штаттарында кітапханаларды ұйымдастырудың алғашқыларын жасаушы. Өмірі бойы штат кітапханашысы, журнал редакторы, публицист және ұйымдастырушы ретінде Ахерн халықты білім берудегі қоғамдық кітапханалардың маңыздылығы үшін күресті. 1951 жылы Ахерн Кітапханалар Даңқына енгізілді, ал 1999 жылы «Америка кітапханалары» журналы оны «20 ғасырдағы ең маңызды 100 көшбасшының» бірі деп атады.

Ерте өмір

Мэри Айлин Ахерн 1860 жылдың 1 қазанында Индиана штатының Марион округінде Мэри (О'Нил) мен Уильям Ахерн отбасында дүниеге келді. Оның екі ата-анасы да ирланд иммигранттары болған. Үш баланың екіншісі Мэри Айлин он жасында отбасымен бірге Индиана штатының Спенсер қаласына көшіп барды. Ол 1878 жылы Спенсер орта мектебін бітіріп, 1881 жылы Индиана штатының Денвилл қаласындағы Орталық Нормаль колледжін бітірді.

Мемлекеттік кітапханашы

Колледжді бітіргеннен кейін Ахерн 1889 жылға дейін Индиана штатының мемлекеттік мектебінде мұғалім болып жұмыс істеді, содан кейін Индиана штатының кітапханашысының көмекшісі болып тағайындалды. Ахерннің штаттық кітапханадағы алғашқы жұмыстары кітап қорын каталогтауды қамтыды. 1893 жылы штаттық заң шығарушы орган Ахернді Индиана штатының бас кітапханашысы етіп тағайындады, ол 1895 жылға дейін осы саяси лауазымды сақтап тұрды.

Журнал редакторы

Чикагода кітапханалық білімін аяқтағаннан кейін Ахерн «Public Libraries» (кейіннен «Libraries» деп қысқартылған) жаңа журналының алғашқы редакторы лауазымына қабылданды. Ол Чикагодағы кеңсесінен отыз алты жыл бойы журналды басқарды. Көру қабілетінің нашарлауына байланысты 1931 жылы редакторлық қызметтен бас тартуға мәжбүр болды. Ол қоғамдық кітапхананың осы білім берудің ең жақсы көзі болуы мүмкін екенін айтты, себебі ол «білім берушілердің ең кең саласы, дерлік жалғыз тегін білім беруші. Ол мектептердің ең либералдысы, ол – халыққа арналған нағыз колледж». Ахерн жазбалары мен қоғамдық сөздері арқылы кітапханаларға қатысты қоғамдық саясат мәселелерінде беделді фигураға айналды. Ол қоғамдық кітапханалар туралы өз визиясын ұсынды, сонымен қатар кітапханаларға кәсіби дамудың практикалық ресурстарын ұсынып, АҚШ-тың барлық аймағындағы кітапханашылар мен кітапхана практикасына әсер етті. Ахерн федералды үкіметте де, Ұлттық білім беру қауымдастығының кітапхана бөлімінің хатшысы ретінде де қызмет етті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1919 жылдың қаңтар-шілде айларында Франциядағы АҚШ әскері үшін жарнама жасап, кітаптар таратты. Ахерн кітапхана саясатындағы өзгерістерді оқуын және қолдауын жалғастырды. 1927 жылы Франция мен Англияның кітапхана жүйелерін зерттеу үшін Еуропаға оралды. Ахерн АҚШ-та кітапханалар мен мектептер арасындағы байланыстарды құру және нығайтудағы зор ықпалымен танымал. Ол сондай-ақ кәсіпте әйелдердің мүдделерін қорғады және кітапханалардың халыққа өмір бойы білім алу мүмкіндігін ұсынуына сенді.

Құрметтер мен сыйлықтар

1951 жылы Кітапханалар мерейлі залына енгізілді. 1999 жылы «Америка кітапханалары» журналы оны «XX ғасырдағы ең маңызды 100 жетекші тұлға» деп атады.