Сьенг Скалкен: Голландтық теннисшінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Голландиялық теннисші Сженг Шалькен (; 1976 жылдың 8 қыркүйегінде туған) – Нидерландының бұрынғы кәсіби теннис ойыншысы.

Ойын стилі

Оң қолды, базалық сызықта ойнайтын және бір қолмен кері соққы беретін Шалькеннің ойыны екі жақтан да тұрақтылықпен және алдыңғы да, артқы да соққылардағы континенталді техникасымен сипатталады. Соңғысы – оның басты қаруы, қарсыласты жеңіске жеткізуге қабілетті, ұзаққа созылатын соққы. Шалькен өсіп келе жатқанда ең көп құрметтеген ойыншысы – Иван Лендл еді. Шалькен кордағы сабырлы мінез-құлқымен белгілі, ол еселеніп қалғанда да, жеңіп бара жатқанда да бірдей реакция көрсетеді. Бірақ жасөспірім шағында және кәсіби ойыншы болып жаңа бастағанда, оның өте жарылғыш мінезі болды, ол көптеген матчтарда оған кедергі келтірді және ойынды дұрыс ойламай, жеңіліске ұшыратты. Тек 1999 жылы ғана ол кордағы эмоцияларын басып, салмақты мінез-құлықты дамыта алды, алайда 2004 жылы Nasdaq 100 Open турнирінен төрешіге сөз тигізгені үшін дисквалификацияланды.

Про тур

Ол 19 жасында Валенсияда Гилберт Шаллерді жеңіп, алғашқы титулын жеңді. Сол жылы, 1995 жылы, және келесі жылы Джакартадағы финалда Юнес Эль Айнауиді жеңіп, екінші титулын жеңген кезде ол турнирдегі ең жас жеңімпаз болды. 1995 жылдан 2003 жылға дейін, 1998 жылды қоспағанда, Шалькен тоғыз жылдың сегізінде кем дегенде бір ATP турниріне ие болды. Шалькен 1999 жылы қаңтарда Оклендте Томми Хаасқа қарсы төртінші титулын жеңіп алды, дәл үш жыл өткен соң оның кіші інісі қатерлі ісікке шалдықты. 1997 жылы Бостонда Марсело Риостан жеңіске жетті. 1990 жылдары Шалькеннің Grand Slam рекорды шамалы болды, 1999 жылдың басына дейін жеңіс/жеңіліс көрсеткіші 4–14-ке жетті. Ол үшінші раундты өту үшін 29-шы турниріне дейін күтті. Уимблдонда ол үш жыл қатарынан финалдық сетте жеңіліске ұшырады, 1998 жылы бесінші сетте Ян Майкл Гэмбиллге 8–6, 1999 жылы бесінші сетте Джим Куриерге 13–11, ал 2000 жылы 5 сағат 5 минуттық марафонда Марк Филиппуссиске 20–18 есебімен жеңілді, сол кездегі Уимблдон ерлер жеке чемпионатының тарихындағы ең ұзақ финалдық сет болды (оның рекорды кейін 2010 жылы Джон Иснер мен Николас Махут бұзып жіберді). Кейін ол: "Менің ойымша, Уимблдон мені төртінші раундқа қабылдағысы келмейді" деді. Екі жылдан кейін дәл осы турнирде Шалькен өзінің Grand Slam жарысын бастады. Ол шөптен жасалған керемет маусымнан кейін Уимблдонға келді, онда ол Куинс-клубта жартылай финалға шықты, ал болашақ чемпион және әлемнің бірінші ракеткасы Лейтон Хьюитттен жеңіліп, келесі аптада Гертогенбошта чемпион атанды, бұл оның туған жерінде алғашқы титулы және шөпте алғашқы жеңісі болды. Жақсы жеребе алғаннан кейін ол жеңіліссіз үлкен сервисшілер Джефф Моррисон мен Ян Вачекті жеңіп, Хьюитпен ширек финалға шықты, онда ол тағы да бес сетте жеңілді. 6–2, 6–2 есебімен жеңілгеннен кейін ол үшінші сетте тай-брейкке шығып, төртінші сетті 6–1 есебімен жеңіп алды және шешуші сеттің басында екі рет брейк жасады, сонымен қатар 5–5 есебімен матчқа сервис беру мүмкіндігіне ие болды, бірақ оның артықшылығы ұзаққа соқпады; Хьюитт бесінші сетте 7–5 есебімен жеңіске жетті. Дегенмен, Шалькен Хьюиттен екі апта бойы сеттер алып тастаған жалғыз ойыншы болды және 12–2 есебімен аяқтады, бұл әлемнің бірінші ракеткасынан (14–0) кем емес. Осы жетістіктен жігер алған ол көп ұзамай АҚШ Ашық чемпионатында ширек финалға жетті, онда ол алғашқы раундта Марк Филиппуссистің жарақат алып зейнеткерлікке шығуынан пайдаланды, австралиялық өзінің қиын тізесін қайта жарақаттады, ол екі сетпен жеңіске жетті. Шалькен екінші аптада Иван Любичич пен Саргис Саргсянды жеңіп, Артур Аш стадионында бұрынғы әлемнің бірінші ракеткасы Густаво Куэртенді 16-ға дейін және Фернандо Гонсалесті ширек финалға жеңді. Екі матч та тай-брейктермен шешілді, Шалькен ақырында тұрақтырақ екенін дәлелдеді; алайда, ол жеңгенімен жеңілді де, бұл оның жартылай финалдағы жеңілісіне себеп болды. 2003 жылы ол ең жақсы 41–24 жеңіс/жеңіліс көрсеткішін жинады және тағы да Уимблдон мен АҚШ Ашық чемпионатында жақсы өнер көрсетті. 2003 жылдың мамыр айының басында ол жекелей турнирде әлемнің 11-ші ракеткасы болды және үздік 10-ға енуге бір керемет нәтиже жетіспеді, бірақ Мюнхенде Евгений Кафельниковқа қарсы ширек финалда жеңілгені оның мүмкіндіктерін жоққа шығарды. Дегенмен, ол тағы да шөпте жақсы өнер көрсетті, Гертогенбоштағы титулын қорғады, финалда француз Арно Клементті жеңіп, өткен жылғы Уимблдондағы ширек финалға жетті. Ол тағы да болашақ чемпионға жеңілді, бірақ бұл жолы нәтижеге күмән болған жоқ, өйткені ол Роджер Федерерге 6–3, 6–4, 6–4 есебімен сол жылы төртінші рет жеңілді. Жазғы қиын маусымнан кейін Шалькен АҚШ Ашық чемпионатына келді және жартылай финалға өткенде басым бөлігін қорғады; бір жылдан аз уақыт ішінде төртінші рет болашақ чемпионға ұтылып, бұл жолы Энди Роддикке төрт сетпен жеңілді. Алайда ол жеңілістен тез арылды; келесі аптада ол Бразилияның Коста-ду-Сауипе қаласындағы турнирге ұшып барды, бұл турнир соңғы рет қатты кортта өткізілді және ол Рейнер Шутлерді 6–2, 6–4 есебімен жеңіп, ол неміспен үшінші рет жеңіске жетті. Осы титулмен Шалькен Андре Агассиден кейін бес континентте турнир жеңіп алған екінші белсенді ойыншы болды. Сол қазанда Шалькен жабық турнирлер сериясында бір ғана жекпе-жекте жеңіске жетті, бірақ оның ойында басқа нәрселер болды; ол 21 қарашада Рикки Пфеннингске үйленді. Келесі жылы, 2004 жылы, Ченнаида жартылай финалға қатысып, Австралияда екінші аптаға алғаш рет өткенінен кейін Энди Роддикке жеңілді. Бірақ оның формасы күрт төмендеді және келесі бес айда бір ғана ширек финалға жетті, бұл кезеңнің ең төмен нүктесі Маямидегі Мастерс сериясы турнирінде төрешіні ауызша сөйлегені үшін дисквалификацияға ұшыраған кезде болды. Шалькен Ролан Гарростан шығуға мәжбүр болғаннан кейін, қатарынан 35 Grand Slam турнирінде ойнағаннан кейін, физикалық жағдайының нашар екені анық болды. Жыл соңында оған мононуклеоз диагнозы қойылды, бұл оның күшін шектеген қауіпті вирустық инфекция. Оның бір жетістігі – үшінші рет Уимблдон ширек финалына жеткені, онда ол бір жыл ішінде үшінші рет Энди Роддикке үш сетпен жеңілді (7–6, 7–6, 6–3). АҚШ Ашық чемпионатын өткізіп жіберген Шалькен күзде сәттіліксіз ойнады, содан кейін келесі қаңтарда Австралия ашық чемпионатына қатысты, онда ол үлкен сервисші швед Йоахим Юханссонға үш сетпен жеңілді. 2005 жылы оның маусымы 2004 жылдың екінші жартысындағыдай шектеулі болды, ең маңызды нәтижелері – Швейцарияның Дэвис Кубогында Нидерландтың Швейцарияға қарсы жеңісінде швейцариялық ойыншылар Марко Чиудинелли мен Станислас Вавринкеге қарсы бес сеттік екі жеңіс болды. Ол көктемде оң ахиллес сіңірінің жарақатын алды және шілдеде турнирден шығуға мәжбүр болды, содан бері оның деңгейдегі жалғыз турнирі 2006 жылдың ақпанында Италияның Бергамо қаласында өткен Челленджер турнирінде жартылай финалға шығуы болды.

He won his first career title on clay in Valencia at the age of 19, defeating Gilbert Schaller in the final. He was the youngest winner on tour for that year, 1995, and the next year as well when he defeated Younes El Aynaoui in the final in Jakarta for his second title. Schalken managed to win at least one ATP tournament eight out of nine years from 1995 to 2003, the sole exception being 1998. Schalken won his fourth title against Tommy Haas in Auckland in January 1999, exactly three years after his younger brother died of cancer, and dedicated the victory to him. He overcame Marcelo Ríos to win the event in Boston in 1997. During the 1990s Schalken's Grand Slam record was meagre, amassing a win/loss total of only 4–14 up until the start of 1999. It took him until his 29th major to finally get past the third round. At Wimbledon he suffered final set defeats three years in a row, losing in 1998 to Jan Michael Gambill 8–6 in the fifth, in 1999 to Jim Courier 13–11 in the fifth, and in 2000 in a 5 hour, 5 minute marathon to Mark Philippoussis 20–18 in the deciding set, the longest ever final set in Wimbledon men's singles history at the time (his record was later beaten by John Isner and Nicolas Mahut in 2010). Afterwards he was moved to comment, "I think Wimbledon doesn't want to have me in the fourth round." It was at the very same tournament two years later that Schalken made his Grand Slam breakthrough. He came into Wimbledon on the back of an outstanding grass court season, in which he had made the semifinals at Queen's Club losing to eventual champion and world No. 1 Lleyton Hewitt before going on to win the title the following week in 's Hertogenbosch, his first title on home soil and his first trophy on grass. Benefiting from a draw that opened up, he progressed past unseeded big servers Jeff Morrison and Jan Vacek in straight sets to reach a quarterfinal encounter with Hewitt, where he once again came undone in five sets. From being 6–2, 6–2 down, he squeezed out a third set tiebreak, ran away with the fourth 6–1 and was twice up a break early in the deciding set, as well as having a chance to serve for the match at 5–5, but his advantage was always short lived; Hewitt broke to take the contest 7–5 in the fifth. However, Schalken remained the only man to take any sets off Hewitt for the entire fortnight, and finished with a grass court record of 12–2, second only to the world No. 1 (14–0). Buoyed by this success, he very soon surpassed his quarterfinal achievement at the US Open, where he benefited in the opening round from a retirement by Mark Philippoussis when the Australian reinjured his troublesome knee, having led two sets to love. Schalken moved through to the second week beating Ivan Ljubičić and Sargis Sargsian, where on the Arthur Ashe Stadium, he bested former world No. 1 Gustavo Kuerten in the last 16 and Fernando González in the quarters. Both matches were littered with tiebreaks and decided upon them too, with Schalken proving the steadier man in the end; however, he still lost as many as he won, and this proved to be his undoing in the semifinals against eventual champion Pete Sampras, coming out on the wrong end of two close tiebreaks before falling 6–2 in the third set. 2003 proved to be Schalken's most solid year, in which he compiled a best ever 41–24 win–loss record and once again turned in good Slam performances at Wimbledon and the US Open. In early May 2003, he reached a career high singles ranking of world No. 11 and stood one more outstanding result away from the top 10, but a quarterfinal loss in Munich to Yevgeny Kafelnikov scuppered his chances. Nevertheless, he once more excelled on grass, defending his 's Hertogenbosch title with a repeat win over Frenchman Arnaud Clément in the final, before matching the previous year's quarterfinal at Wimbledon. Again he lost to the eventual champion, but this time the outcome was never in doubt, as he lost 6–3, 6–4, 6–4 to Roger Federer for the fourth time that year in straight sets. After an unremarkable summer hardcourt season, Schalken arrived at the US Open and successfully defended the majority of his semifinalist points; for the fourth time in a little over a year he lost to the future champion, this time a straight sets demolition at the hands of Andy Roddick in the quarters. However, he got over the loss quickly; the following week he flew south to the tournament in Costa do Sauipe, Brazil, held on hardcourt for the last time, and captured the title with a 6–2, 6–4 win over Rainer Schüttler, his third win over the German that year after Wimbledon and US Open victories. With the title Schalken became only the second active player after Andre Agassi to win tournaments on five different continents. Schalken won just one match in a series of indoor tournaments that October, but other things were on his mind; he married his fiancée Ricky Pfennings on 21 November. The following year, 2004, began promisingly enough with a semifinal showing in Chennai followed by a first ever run to the second week in Australia, where he was defeated by Andy Roddick. But his form then took a sharp downturn and he managed only one quarterfinal in the next five months, a period that reached its lowest point when he was defaulted from his match with Guillermo Cañas at the Masters Series event in Miami for verbally abusing the umpire. Only when Schalken had to pull out of Roland Garros, ending a sequence of 35 straight majors played, did it become clear that something was wrong physically. At the end of the year he was diagnosed with mononucleosis, a debilitating virus that limited his strength; his one achievement was to reach a third consecutive Wimbledon quarterfinal, where for the third time in the space of a year he fell in straight sets to Andy Roddick in a 7–6, 7–6, 6–3 defeat. Having to miss the US Open, Schalken returned in the autumn without success and then played at the Australian Open the following January, where he lost to big serving Swede Joachim Johansson in straight sets. His 2005 season proved as limited as the second half of 2004 had been, his most notable results being two five set victories against Swiss players Marco Chiudinelli and Stanislas Wawrinka in the Netherlands' Davis Cup win over Switzerland. He injured his right Achilles tendon in the spring and was forced off the tour in July, since then his only tournament at any level to date has been a semifinal showing in the Bergamo Challenger in Italy in February 2006.