Косо жанартаулық алабы: Геотермалдық қуат және сейсмикалық белсенділік

Кіріспе

Иньо округінің геотермальдық алаңы, Калифорния, АҚШ.

Косо жанартаулық алаңы геотермальдық аймақ ретінде жақсы танымал. Риолитпен қапталған хорсты шектейтін жарылымдар мен риолит өрісінің ішінде жергілікті жерде фумарольдер кездеседі. 1970 жылдары жүргізілген геотермальдық бағалаудың көп салалы бағдарламасы 30 жылдық қызмет мерзімімен 650 мегаватт электр қуатының мүмкін болатын ресурсын анықтады. Риолит лавасының жастығы және риолиттің астындағы сейсмикалық жылдамдықтың төмендеген қабығының аймағына сүйенсек, магма денесі геотермальдық жүйеге жылу энергиясының көзі болуы мүмкін. Коммерциялық электр энергиясын өндіру 1980 жылдары басталды. Калифорния штатының Риджкрест қаласының жанындағы Қытай көлі әскери-әуе қару станциясы аумағында орналасқан Косо геотермальдық электр стансаларын Caithness Energy, LLC (Рено, Невада) басқарды және 2006 жылы сатты. Қазіргі уақытта төрт геотермальдық электр стансасынан 270 МВт қуат өндірілуде. Алаң бойынша 100-ден астам ұңғыма бұрғыланған, олардың тереңдігі 610-ден 3700 метрге дейін жетеді, ал температурасы… Косо 1987 жылдан бері электр энергиясын өндіріп келеді. Жақсартулар ресурсты тиімді пайдалануға мүмкіндік берді.

Сейсмикалық

Косо жанартау өрісі – АҚШ-тағы ең сейсмикалық белсенді аймақтардың бірі, әр апта сайын M1 және M2 диапазонында ондаған жер сілкінісі тіркеледі. M3 диапазонындағы жер сілкіністері айына 2–6 рет, ал M4 жер сілкіністері жылына екі-үш рет болады. M5 диапазонындағы соңғы белсенділік 1996 және 1998 жылдары тіркелді, онда M5.3, M5.1, M5.2 және M5.0 магнитудалы жер сілкіністері бір күннің ішінде болды. Бұл жер сілкіністері Косо жанартау өрісінің шығыс жағында, 24 шақырым қашықтықта тіркелді. 2009 жылдың 30 қыркүйегінен 6 қазанға дейін 0.1 мен 5.2 магнитуда аралығында 429 жер сілкінісі болды. Кейбір күндері әр минут сайын жер сілкінісі тіркелді. 2009 жылдың 2 қазанында бір сағаттың ішінде үш жер сілкінісі (5.2, 4.7 және 4.9) болды. 2019 жылдың 4 және 5 шілдесінде екі күшті жер сілкінісі Косо жанартау өрісінде және оның төңірегіндегі аймақта белсенділіктің күшеюіне себеп болды. 4 шілдедегі алғашқы ірі жер сілкінісі M6.4, ал 5 шілдедегі ең үлкені M7.1 магнитудасын көрсетті. Бір апта ішінде 8000-нан астам (M1.0–4.5) кішкентай жер сілкінісі тіркелді, бірақ ең ірі оқиғалардан кейін M4.5-тен жоғары магнитудалы 27 жер сілкінісі ғана болды. Құрметтісі, Калифорнияда қаза болған жоқ. Риджкрест және көршілес Трона қалаларының тұрғындары мүліктеріне орташа және ауыр зақымдар келді. Екі ғимарат өртенді, кейбір аймақтарда 24 сағатқа дейін электр қуаты үзілді, ал Тронада су болмады. Тронаға кіретін және шығатын екі жолдың бірі – 178-ші тас жол тас көшкіндері мен асфальттың қисылған бөліктерінен уақытша жабылды. Риджкрест осы оқиғаның нәтижесінде төтенше жағдай жариялады. Невадада бір адам қаза тапты. Косо аймағында жер сілкінісі жиі болады, көбінесе бірнеше күннің ішінде жүздеген жер сілкінісі тіркеледі. Мұндай қарқынды және күшті сейсмикалық белсенділік вулкандық аймақтарда, мысалы, Мамонт көлдері маңындағы Лонг Вэлли кальдерасы мен Йеллоустондағы Йеллоустоун кальдерасында да кең таралған. Косо жанартау өрісі вулкандық белсенділіктің мысалдарымен көзге түседі, соңғы белсенділігі шамамен 30 000–40 000 жыл бұрын болған, бірақ күлдің шығарылуы және кішкентай конустардың пайда болуы Голоцен дәуірінде (>10 000 жыл) болған болуы мүмкін.

The Coso Volcanic Field is one of the most seismically active regions in the United States, producing dozens of tremors in the M1 and M2 range each week. Tremors in the M3 range occur at a rate of 2–6 per month and M4 quakes occur two three times each year. Recent activity in the M5 range happened in 1996 and 1998 when tremors of M5.3, M5.1, M5.2, and M5.0 occurred within a day of each other. These tremors were actually recorded along the eastern side of the Coso Volcanic Field, 15 miles (24 km). September 30, 2009 to October 6, 2009 there have been 429 earthquakes ranging from 0.1 to 5.2. Some days have activity at about one tremor every minute. On October 2, 2009 there were three earthquakes, (5.2, 4.7, and a 4.9), all within one hour of each other. On July 4th and 5th, 2019 two large earthquakes sparked a surge of activity in the area in and around the Coso Volcanic Field. The first large quake on July 4 registered M6.4 and the largest on July 5 registered M7.1. Within a week, more than 8000 (M1.0 4.5) smaller earthquakes had joined the swarm, though only 27 quakes larger than M4.5 occurred after the largest events. Surprisingly, there were no fatalities in California. Residents in Ridgecrest and neighboring unincorporated town Trona had moderate to severe property damage. Two structure fires, loss of power for up to 24 hours in some areas, and Trona was without water. Highway 178, one of the two ways in or out of Trona was blocked from rockslides and impassable shifted sections
of asphalt. Ridgecrest had declared a state of emergency as a result. One fatality was reported in Nevada in the following days. Earthquake swarms are common in the Coso area, often producing hundreds of tremors over periods as short as a few days. This brisk and robust seismic activity is common in volcanic areas, such as Long Valley Caldera near Mammoth Lakes, and Yellowstone Caldera at Yellowstone. The Coso Volcanic Field shows examples of volcanic activity, probably last active 30,000 to 40,000 years ago, but ash emission and small cone building episodes may be Holocene (>10,000 years) in age.