Кіріспе

1980 жылғы канадалық слэшер. Пол Линчтің түпнұсқа 1980 жылғы фильмі.

"Prom Night" – Пол Линч режиссерлік еткен, ал Уильям Грей сценарийін жазған 1980 жылғы слэшер фильмі. Басты рөлдерде Джейми Ли Кертис және Лесли Нильсен. Фильмнің сюжеті мектеп бітіру кешінде маска киген кісі өлтірушінің жоғары сынып оқушыларына шабуыл жасауын баяндайды. Ол алты жыл бұрын болған жас қыздың қазасына жауап іздеп, кек алуды көздейді. Кейси Стивенс, Эдди Бентон, Мэри Бет Рубенс және Майкл Таф та фильмде ойнаған. "Prom Night" 1979 жылдың соңында Канаданың Онтарио штатындағы Торонто қаласында 1,5 миллион долларлық бюджетпен түсірілді. Фильмді Канадада Astral Films, ал АҚШ-та AVCO Embassy Pictures таратты. 1980 жылдың 18 шілдесінде таңдалған кинотеатрларда көрсетілгеннен кейін фильм дереу қаржылық табысқа ие болды. Тамыз айында фильмнің көрсетілім аймағы АҚШ-тың ірі қалаларына, мысалы Лос-Анджелес және Нью-Йоркке дейін кеңейтілді, онда ол тағы да жоғары кассалық жиынтықтарды көрсетті. Ол кезде "Prom Night" AVCO Embassy компаниясының ең табысты фильмі болды және Лос-Анджелес, Филадельфия және Жаңа Англиядағы демалыс күндерінің рекордтарын жаңартты. Фильмнің кинотеатрлардағы көрсетілімі аяқталған кезде "Prom Night" АҚШ-та 15 миллион доллар жинады және 1980 жылы Канададағы ең табысты қорқыныш фильмі атанды. Фильмге сыншылар әртүрлі баға берді, кейбіреулері жас әйелдерге қатысты зорлық-зомбылықты бейнелеуді сынға алды, ал басқалары фильмді оның сәл жұмсақ зорлық-зомбылық мазмұны үшін мақтады. "Prom Night" бірнеше сыншылар тарапынан мақталып, монтаждау және Джейми Ли Кертистің басты рөлі үшін Genie Award номинациясына ие болды. Фильмнің балама нұсқасы 1981 жылы американдық және канадалық телеарналарда көрсетілді. Содан бері "Prom Night" фильмнің қорқынышты мазмұны және саундтрек альбомы (1980 жылы Жапонияда RCA Records компаниясы шығарған) үшін үлкен жанкүйерлер қатарына ие болды. Кейбір кино зерттеушілері "Prom Night" фильмін сол кезеңнің ең ықпалды слэшер фильмдерінің бірі деп санайды. Бірнеше компания "Prom Night" фильмін видеода шығарды, ал 1998 жылы Anchor Bay Entertainment фильмді DVD форматында жарыққа шығарды. Фильмнің жаңартылған Blu-ray нұсқасы 2014 жылы Synapse Films компаниясымен шығарылды.

Сюжет

1974 жылы 11 жасар Венди Ричардс, Джуд Каннингэм, Келли Линч және Ник Макбрайд тастап кеткен монастырда жасырынбақ ойнайды. 10 жасар Робин Хаммонд оларға қосылуға тырысқанда, топ оны ренжіте бастайды, бұл қорқынышты Робинге терезеден құлап қалуға әкеледі. Балалар қиындыққа ұшырамаймыз деп, болған жайтты ешкімге айтпауға келісім береді. Робиннің өлімін көрген көмескі адамның көлеңкесі пайда болады. Алты жылдан кейін Робиннің үлкен әпкесі Ким және егіз інісі Алекс мектеп балына дайындалуда. Келли, Джуд және Вендиге анонимді әдепсіз телефон қоңыраулары келеді, ал Ник телефонның шырылдауына мән бермейді. Ким мен Ник қазір кездесіп жүр. Джудты балабақшаға ақымақ шалаңдаушы Сеймур "Слик" Крейн шақырады. Келли өзінің жігіті Дрюмен барады. Венди - Никтің бұрынғы қызы - мектептегі бала қорлаушы Луны балабақшаға шақырады. Венди, Джуд және Келли жылнамадағы суреттерін шыныдан жасалған бөлікпен тапқан. Осы арада Ким мен Алекстің әкесі, мектеп директоры Робиннің өліміне кінәлі жыныстық қылмыскердің психиатриялық мекемеден қашып кеткенін біледі. Лейтенант Макбрайд, Никтің әкесі, тергеу жүргізеді. Ски маскасын киген адам Келлиді бірінші нысанаға алады, оның мойнын айна сынығымен кесіп алады. Джуд пен Слик мектептің сыртындағы оның көлігіндегі секспен айналысады. Маскалы кісі өлтіруші Джудты өлтіріп, Сликті жардан құлатып жібереді. Макбрайдты Робиннің өліміне кінәлі деп саналатын жыныстық қылмыскердің ұсталғаны туралы хабарлайды. Енді бөрене ұстап, қастандықшы Вендиді қуып жетіп, оны өлтіреді. Бұл арада Ким мен Ник балабақшаның патшасы мен патшайымы атанды, бірақ Лу мен оның лакейлері Никті байлап, Лу оның тажын алады. Оны Ник деп ойлап, кісі өлтіруші оның басын шағады. Луның кесілген басы балабақшаға баратындарды қорқынышқа бөлейді. Ким Никті босатып, оларды кісі өлтірушімен бетпе-бет келеді. Кейінгі ұрыста Ким қылмыскердің басына балтамен соғады. Қылмыскер сыртқа жүгіріп шығып, полиция алдында құлап қалады. Ол Алекс екені анықталады, ол Кимге өз қарындасының өліміне куә болғанын және Джуд, Келли, Венди және Ник кінәлі екенін түсіндіреді. Ол Кимнің қолында қайтыс болады.

Даму

Режиссер Пол Линч продюсер Ирвин Ябланспен, бұрын "Хэллоуин" (1978) фильмін түсірген адаммен кездескеннен кейін "Мектеп кеші" фильмін жасады. Линч қорқыныш фильмдерін түсіргісі келді және бастапқыда пациенттерін өлтіретін дәрігер туралы "Дәрігерге бармаңыз" деген фильмді ұсынды. Бірақ Ябланс Линчке фильмнің негізі ретінде мерекелік күн пайдалануды ұсынды, соның нәтижесінде Линч оқиғаны мектеп бітіру кешіне байланысты құруға шешім қабылдады. Жазушы Роберт Гуза-младший, Оңтүстік Калифорния университетінің кино факультетінің студенті және Линчтің танысы, бала кезінде қайғылы оқиғаға қатысқан жасөспірімдер тобы туралы әңгіме жазды. Гузаның әңгімесі фильмге бейімделіп, фильмнің басты идеясы және кейіпкерінің мотивациясы ретінде қолданылды. Линч Лос-Анджелесте өткен Telefilm Canada шарасына қатысқанда продюсер Питер Симпсонмен кездесіп, оған идеясын ұсынды. "Мен "Мектеп кеші" деп аталатын бір фильммен жұмыс істеп жатырмын", - деді Линч. "[Питер] "Кел, кездесіп сөйлесейік" деді. Бұл бейсенбі күні болды. Дүйсенбі күні ол сценарийді оқып, қайта оралып: "Біз сценарий жасап, "Мектеп кешін" түсіруге келісеміз" деді. Міне, осылайша "Мектеп кеші" пайда болды". Фильм Канада мен АҚШ арасындағы халықаралық бірлескен туынды болды және Канадада түсірілген американдық фильмдер үшін салық жеңілдіктерімен жасалды.

Кастинг

Going to Pieces: The Rise and Fall of the Slasher Film (2006) деректі фильмінде Линч Джейми Ли Кертис жобаға қосылғанға дейін фильмді қаржыландыру қиын болғанын айтты; ол фильмдегі рөлі үшін 30 000 доллар жалақы алды (1980 жылғы 30 000 доллар шамамен бүгінгі күнгі <есептелген сомаға> тең). Prom Night фильмінің продюсерінің сөзіне қарағанда, Ив Пламб (телевизиондық The Brady Bunch сериалынан) бастапқыда Ким Хаммонд рөліне үміткер болған, бірақ Джейми Ли Кертистің менеджері Пол Линчпен байланысқа шығып, оның фильмде түсуі туралы хабарлағаннан кейін рөлден бас тартылды. Линч Кертисті актерлік құрамға алуға ынта танытты, өйткені ол 1978 жылғы Halloween фильмінде Лори Строд рөлімен қорқыныш жанрында өзін таныстырған. Продюсер Симпсонмен болған кастингтен, соның ішінде фильмнің би сахналары үшін би сынағынан өткеннен кейін, Кертис ресми түрде рөлге бекітілді. Линч еске алады: "Не себепті болмасын, Питер [Симпсон] оны сынақтан өткізді, бірақ ол осы рөлді өте қалаған және оны алды". Кертистің айтуынша, Prom Night – ол "ақша тапқан" алғашқы жобасы болды. Нью-Йорк пен Лос-Анджелестегі көрсетілімнің алғашқы аптасында фильм 1,3 миллион долларлық табыс әкелді, бұл Avco Embassy үшін Лос-Анджелестегі ең жоғары кассалық көрсеткіш болды, сондай-ақ Филадельфия мен Жаңа Англияда демалыс күндерінің рекордтарын жаңартты. Театрлардағы көрсетілім аяқталған кезде Prom Night АҚШ кассасында 14,8 миллион доллар жинады, шамамен 5 500 460 билет сатылды. Үйге бейнежазбасы шыққан кезде ол қосымша 6 миллион долларлық жалға алу табысын әкелді.

Қазіргі заманғы

1980 жылы шыққаннан кейін «Prom Night» фильмі сыншылардан көбінесе жағымсыз пікірлер алды, жиі «Halloween» (1978) және «Carrie» (1976) фильмдерімен салыстырылды. Фильмнің жарнамалық кампаниясын Сискел мен Роджер Эберт 1980 жылдың 18 қыркүйегіндегі «Sneak Previews» бағдарламасында сынады. Сискел мен Эберт осы бағдарламаны бірнеше фильмдердің жарнамалық кампаниясын сынау үшін пайдаланды, оның ішінде «Телефонға жауап бермеңіз!», «Тозақ түні» және «Prom Night»: «Бұл жарнамалар соңғы екі жылдан бері теледидарды толыстырып келеді, – деді Эберт, – ал 1980 жылдың жазы мен күзі бұрынғыдан да жаман». «Variety» журналы фильмнің «Карриден және басқа да көптеген қорқынышты фильмдерден (Роберт Гунзаның (sic) Jr. әңгімесінен) ұятсыз түрде көшірме алғанын, бірақ кейбір көңілсіз сәттерде қорқынышты жағдайларды жасағанын» атап өтті. «The New York Times» газетінің Винсент Канби фильмге орташа баға беріп, былай деп жазды: «Кеше Лоу штатының 2 және басқа кинотеатрларында көрсетілімге шыққан канадалық «Prom Night» фильмі салыстырмалы түрде әдепті гибрид, бір жағынан «Halloween» сияқты шок тудыратын мелодрама, екінші жағынан – детектив, бірақ ол «кім жасады?» емес, «не істеп жатыр?» деген сұраққа жауап береді». «Detroit Free Press» газетінің Джек Мэтьюс та «Halloween» және «Carrie» фильмдерімен салыстырды, бірақ оны «олардан кем тиімді» деп есептеді. «Los Angeles Times» газетінің Кевин Томас фильмді «сәнді емес, бірақ тиімді канадалық қорқынышты фильм деп бағалады, ол сізге қиялыңызбен оның ең қорқынышты сәттерін аяқтауға мүмкіндік береді. Дегенмен, оның түрлі шоктары қорқынышты фильмдердің жанкүйерлерін қанағаттандыруға жеткілікті». «The Atlanta Constitution» газеті фильмді «күтпеген жерден жақсы қорқынышты фильм» деп бағалады. «Кем дегенде, кісі өлтірушінің себебі бар, бұл жаңалық. Ең болмағанда, ол құрметті қорқынышты фильм мен әдепсіз пайдалану арасындағы шекара әлі де бар екенін дәлелдейді». «The News Press» газетінде: «Егер сізге «Carrie» және «Жұманың 13-і» жеткіліксіз болса, онда бұл фильм сіздің жасөсперімдерге, қанға және қылыққа деген құштарлығыңызды қанағаттандырады» деп жазылған. «Montreal Gazette» газетінің Брюс Бейли Кертистің актерлік шеберлігін жоғары бағалады, бірақ фильмнің ұзақ кіріспесін сынады, «бірнеше шоктарды жеткізуге көтерілу үшін тым көп уақыт кетеді» деп атап өтті.

Қазіргі заманғы бағалау

Rotten Tomatoes веб-сайтында, 23 сыншы пікіріне және орташа бағасы 4.60/10-ға негізделген, "Prom Night" фильмі 48% мақұлдау рейтингіне ие. Пікір бойынша: "Қорқыныш әуесқойлары "Prom Night" фильмінен ләззат ала алады, бірақ құпияның болмауы және би залының мүмкіндіктерін толық пайдалана алмауы оны ерекше көзге түспейтін қырқынысқа айналдырады". AllMovies-тегі фильм туралы шолу көбінесе теріс болды, бірақ "камераның артында да, алдында да таңқаларлық шеберлікпен түсірілген" деп жазылған. Time Out басылымында жарияланған шолуда фильм "Карри", "Шіршәмбе түнгі қызу" және "мұқтаждық пен бәсекелестік" тақырыбындағы "B" класты орта мектеп сагаларын еске түсіретін, шын жүректен жасалған Хэллоуиннен алынған туынды" деп сипатталды, сонымен қатар Джейми Ли Кертистің актерлік шеберлігі жоғары бағаланды: "Кертис Miss Naturally Popular және Prom Queen рөлінде керемет, бос мектеп дәліздерінде жалғыз қалған". TV Guide фильмге төрт жұлдыздың біреуін берді, былай деп жазды: "Кертистің диско биі және құрбанның кесілген басы би алаңында домалап өтетін керемет сәттер. "Prom Night" көптеген слэшер фильмдерінен жақсы, себебі ол көбірек көңіл көтереді". Ғалым Ричард Ноуэлл "Prom Night" фильмін 1980 жылдардың ең ықпалды слэшер фильмдерінің бірі деп санайды.

Марапаттар

Сыйлықтар санаты Жеңімпаз Нәтижесі (Reference(s)) Genie Awards Фильмде монтаждау бойынша ең үздік жетістік Брайан Равок Шетелдік актрисаның ең үздік орындауы Джейми Ли Кертис

Теледидарлық хабар тарату

1980 жылдың соңында Канаданың CTV телеарнасы "Бал түнi" фильмінің үш теледидар көрсетілімі үшін рекордтық 200 000 доллар төледі. Фильмнің теледидарлық нұсқасында түпнұсқа театрлық нұсқасынан алынып тасталған қосымша көріністер, сондай-ақ қысқартылған кеңейтілген сахналар бар. Кейін Anchor Bay компаниясы 1998 жылдың 18 ақпанында фильмді жаңа өңделген кең экранды форматта DVD-де шығарды, бұл компанияның алғашқы DVD шығарылымдарының бірі болды. 2000 жылға қарай Anchor Bay DVD басылымы қолжетімсіз болып, сирек кездесетін нәрсеге айналды, соның салдарынан жанкүйерлер фильмді қайта шығару үшін онлайн петициялар бастады. 2014 жылдың 9 қыркүйегінде Synapse Films компаниясы фильмді Blu-ray және DVD форматында шығарды, онда түпнұсқа фильмнің негативтерінен қалпына келтірілген нұсқа, сондай-ақ деректі фильм, түсірілімдерден қалған материалдар, түпнұсқа жарнамалық материалдар және теледидарлық нұсқасынан алынып тасталған көріністер бонус ретінде ұсынылды.