Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иран аятолласы (1931–2014)
Iranian Ayatollah (1931–2014)
Мұхаммед Реза Махдави Кани (محمدرضا مهدوی کنی, 6 тамыз 1931 – 21 қазан 2014) – ирандық шиит дін ғалымы, жазушы және консервативті, принципті саясаткер, 1981 жылдың 2 қыркүйегінен 29 қазанына дейін Иранның премьер-министрі қызметін атқарды. Осыған дейін Мұхаммед Әли Ражай және Мұхаммед Жавад Бахонар үкіметтерінде ішкі істер министрі болды. Ол Жауынгер руханаты қауымдастығының басшысы және Сақаралар кеңесінің төрағасы, сондай-ақ Имам Садық университетінің негізін қалаушы және президенті болды. 2014 жылдың 4 маусымында Махдави Кани Бахман ауруханасына түсті және жүрек талмасынан кейін комаға түсті. 2014 жылдың 21 қазанында дүние салды.
Ayatollah Mohammad Reza Mahdavi Kani ( محمدرضا مهدوی کنی, 6 August 1931 – 21 October 2014) was an Iranian Shia cleric, writer and conservative and principlist politician who was Prime Minister of Iran from 2 September until 29 October 1981. Before that, he was Minister of Interior in the cabinets of Mohammad Ali Rajai and Mohammad Javad Bahonar. He was the leader of Combatant Clergy Association and Chairman of the Assembly of Experts and also founder and president of Imam Sadiq University. On 4 June 2014, Mahdavi Kani was hospitalized in Bahman Hospital and went into a coma after suffering a heart attack. He died on 21 October 2014.
Ерте өмір
Махдави Кани 1931 жылдың 6 тамызында Тегеран қаласына жақын орналасқан Кан ауылында дүниеге келді. Оның әкесі аятолла дәрежесіне ие болған және Мофид мектебінде оқытумен айналысқан.
Mahdavi Kani was born on 6 August 1931 in the village of Kan, near Tehran. His father was an Ayatollah and taught in the Mofid School.
Мансап
Аятолла Боруджердидің дүниеден озғаннан кейін Махдави Кани Тегеранға оралып, ол 18 жасынан бастап, аятолла Боруджерди заманында қолға алған Пахлави режиміне қарсы күресін жалғастырды. Ол Хомейни басшылығымен жүрген Иранның ислам қозғалысына белсенді және тиімді үлес қосты. Ислам революциясынан бұрын Хомейни оны Революциялық кеңеске тағайындады, ал кейін түрлі саяси және діни лауазымдарды атқарды. Ол 1977 жылы құрылған «Жауынгер руханаты» қауымдастығының жетекшісі болды. 1979 жылы Махдави Кани Ислам Республикалық партиясына қосылудан бас тартты, себебі дін қызметкерлерінің партиялық болуы жөн емес деп есептеді. Ол Пахлави дәуіріндегі азаматтық және әскери шенеуніктердің сотталуы мен жазалануына жауапты орган болған Ислам революциясының Орталық уақытша комитетінің басшысы болып тағайындалды. Ол Мұхаммед Әли Ражай кабинетінде Ақбар Хашеми Рафсанджаниден кейін ішкі істер министрі қызметін атқарды. Мұхаммед Жавад Бахонар кабинетінде ішкі істер министрі лауазымына қайта тағайындалды. 1981 жылдың 2 қыркүйегінде уақытша премьер-министр болып тағайындалды және 1981 жылдың 29 қазанына дейін қызмет етті. Президент Мұхаммед Әли Ражай мен премьер-министр Мұхаммед Жавад Бахонардың қазасынан кейін уақытша президенттік кеңестің төрағасы да болды. Сондай-ақ, ол 1989 жылы Иран Конституциясын қарау және түзету үшін Иранның Жоғарғы көшбасшысы аятолла Хомейни тағайындаған Иран Конституциясын өзгерту кеңесінің мүшесі болды. 2008 жылы Тегераннан өткен толықтыру сайлауында парламентке депутат болып сайланды. Махдави Кани – Тегерандағы гуманитарлық ғылымдарға маманданған Имам Садық университетінің негізін қалаушы және бұрынғы басшысы. 2013 жылдың наурыз айында ол осы лауазымға тағы екі жылға қайта сайланды.
After the demise of Ayatollah Boroujerdi, Mahdavi Kani went back to Tehran and continued his struggle against the Pahlavi regime, something which he had started since he was 18, during the time of Ayatollah Boroujerdi. He was considerably active and effective in his participation in the Islamic movement of Iran led by Khomeini. Before the Islamic Revolution, he was appointed by Khomeini to the Revolutionary Council and later took up various political and religious positions. He was the leader of the Combatant Clergy Association, which he cofounded in 1977. Mahdavi Kani refused to join Islamic Republican Party in 1979, because he believed clerics should remain non partisan. He was appointed chief of the Central Provisional Komiteh for the Islamic Revolution that was a body in charge of trials and executions of the civil and military officials of the Pahlavi era. He served as the minister of interior in the cabinet of Mohammad Ali Rajai to succeeding Akbar Hashemi Rafsanjani. He was reappointed as minister of interior in the cabinet of Mohammad Javad Bahonar. He became the interim prime minister on 2 September 1981 and was in office until 29 October 1981. He was also chairman of provisional presidential council, after the assassination of president Mohammad Ali Rajai and prime minister Mohammad Javad Bahonar. He has also been a member of the Constitutional Amendment Council of Iran, appointed by Ayatollah Khomeini, the Supreme Leader of Iran, to review and amend the Constitution of Iran in 1989. He was also elected as member of the assembly in 2008 in a by election from Tehran. Mahdavi Kani is the founder and former head of Imam Sadiq University in Tehran, a university specializing in humanities. In March 2013, he was reelected to the post for further two years.
Ауру және өлім
Махдави Кани Рухолла Хомейнидің қайтыс болған күні инсульттан ауруханаға түсті, ол 2014 жылдың 4 маусымында комаға түсірді және 2014 жылдың 21 қазанында 83 жасында қайтыс болды. Иран президенті Хасан Роухани оның естелігіне арнап екі күндік аза тұруды жариялады.
Mahdavi Kani was hospitalized for a stroke on Ruhollah Khomeini's death anniversary, which brought him to coma on 4 June 2014. and died on 21 October 2014 at the age of 83. Iranian President Hassan Rouhani also announced two days of mourning in his memorial.