Кіріспе

Сибу – Малайзияның Саравак штатындағы он екі әкімшілік бөлімінің бірі. Оның жалпы ауданы 8 278,3 шаршы километрді құрайды және Капитал және Мири бөлімдерінен кейін үшінші ірі бөлім болып табылады. Сибу бөлімінің халқы (2000 жылғы халық санағы бойынша) 257 300 адамды құрады. Этностық құрамында ибан, қытай, малай және меланау тайпалары басым. Сибу бөлімі үш ауданнан тұрады: Сибу, Кановит және Селангау. Экономикасы көбінесе кең тропикалық жаңбырлы ормандардан ағаш өндіруге негізделген. Үкімет ағаш экспорттауға қарағанда өңделген ағаш өнімдеріне басымдық берді. Ауыл шаруашылығы салыстырмалы түрде шағын, негізгі өнімдері – пальма майы және бұрыш. Туризм, әсіресе экожүрек туризм, экономиканың қарқынды дамып келе жатқан саласы болып табылады. Сибу бөліміндегі екі ірі өзен – Ражанг және Иган өзендері.

Ерте тарих

1873 жылдың 1 маусымына дейін Сибу Режаң өзенінің арғы жағындағы ирек Танжуң Малинг атымен «Малинг» деп аталып келді. Малинг – бірнеше шағын, қарапайым дүкендері бар кішкентай ауыл. Дүкендердің шатырлары атаптан, қабырғалары мен едендері ағаштан жасалған. Халықтың басым бөлігі малайлар, ал қытайлар азшылықты құрады. 1841 жылы «Саравак» (қазіргі Кучинг – Саравак астанасы) «Ақ Раджа» Джеймс Бруктың билігінде болды. 1873 жылдың 1 маусымында үшінші бөлім құрылды және бұл бөлімге жергілікті рамбутан аты берілді, себебі бөлімде көптеген рамбутан өсіп, олар ибан тілінде «Буа Сибау» деп аталады. 1901 жылы Вонг Най Сионг Қытайдан Сибуға алғашқы фучоулықтардың тобын әкеліп, Сибудың құнарлы жерлерін өңдеуге ашты, бұл Сибуды кең ауқымда дамытуға алып келді. Сондықтан, бұл Сибу тарихындағы маңызды оқиға немесе кезең болды. Вонг Най Сионг 1899 жылдың қыркүйек айында Сингапурге келді. Одан кейін ол Батыс Малайзияға, Суматраға және Голландтік Шығыс Индияға сапарлады. Алты ай бойы ол осы аймақтарды зерттеді, бірақ Қытайдан келген халқының көшіп келуі мен қоныстануы үшін қолайлы жер таба алмады. 1900 жылдың сәуірінде Вонг Саравакқа келді және саравак раджасынан қытай иммигранттары үшін қолайлы жер іздеуге рұхсат алды. Вонг Режаң өзенінің төменгі және жоғарғы ағысын зерттеді. Көп ұзамай ол Режаң дельтасының өте құнарлы және егіншілікке өте қолайлы екенін анықтады. Ол осы жерді өңдеуге арналған жер ретінде таңдауға шешім қабылдады. Осы шешіммен Вонг Саравақтың екінші раджасы Чарльз Брукпен жерді өңдеу мәселесін талқылау үшін кездесті. Раджалар тұсында Саравакта халық тым аз, ал дамытылмаған жер көп болды. Вонгтың жоспары уақтылы болды және оны жоғары бағалады. Вонг сэр Чарльз Брукке барып, Сибуды өңдеу үшін көптеген фучоулықтарды әкелу жоспарын түсіндіргенде, раджа бірден келісті. Екі тарап келісімге қол қойды. Қытай иммигранттары үш топқа бөлініп келді. Бірінші топта 72 адам, екінші топта 535 адам, үшінші топта 511 адам болды, барлығы 1118 адамды құрады. Олардың 130-ы әйелдері мен отбасыларымен бірге келді, ал қалғаны жалғызбасты болды. Сибуда жұмыс істегеннен кейін, көшіп келгендердің көбісі осы жерде қоныстануды жөн көрді және Сибуды өз үйлері деп санады. Олар Сибуда жарқын болашаққа үміттене отырып, қоныстанғандарына қуанды.