Кіріспе
Кубалық музыка жанры
Rock and roll music was introduced in Cuba in the late 1950s, with many Cuban artists of the time covering American songs translated into Spanish, as was occurring in Mexico at the same time. "The Batista police never looked kindly on Rock and Roll, and much less after the screening of films like Rebel Without a Cause and The Bad Seed, among others. After 1959, Rock and Roll followed the same path, although artists like Argentinean Luis Aguile emerged." When Cuba and the United States broke relations, some people considered rock "the music of the enemy, the language of the enemy". Then, there was the time of the Cold War, the Bay of Pigs, the Cuban Missile Crisis and the uprising of armed bands throughout the country. Nevertheless, rock continued to be played. And though it didn't have a good reputation, it was tolerated. And though somehow its performers were considered to have a deviant ideology, many groups continued playing the genre. Among these were included Los Vampiros and Los Satélites. These bands were composed of black people and had a style similar to that of Limbo Rock in the United States. This was the origin of street rock. And the situation continued like that until 1965. although electrically amplified treses were already being played by musicians such as Senén Suárez. The repertoire of Los Llopis consisted of a combination of American and rock pieces, such as "See You Later, Alligator" and "Rock Around the Clock" by the Bill Haley group, with other Cuban and Hispanic pieces like "Goza mi Guaracha", "Maquinolandera" and "La pollera colorá". Los Llopis also succeeded in Spain, where they established their residence for some years and introduced pachanga, a new Cuban rhythm with an influence from the Dominican merengue. Despite this, several rock artists emerged that year. Dany Puga, called the King of Twist, and bands such as Los Diablos Melódicos and Los Enfermos del Rock, as well as Los Halcones of IvanFariñas and Los Huracanes from Marianao. The vocal quartet Los Zafiros was another successful group from the beginning of the sixties. Founded in 1961, it was influenced by the doo wop style of The Platters, The Diamonds and other American groups, and counted on a repertoire consisting of ballads, calypsos and bossanovas, as well as songs with slow rock and bolero rhythms. One of the most salient traits of the group was the treble voice of the counter tenor Ignacio Elejalde, supported by Miguel Cancio, Leoncio Morúa and Eduardo Elio Hernández (El chino), as well as by the guitarist Manuel Galbán. The guitarist Franco Laganá, an Italian musician that had participated in the renowned group of Renato Carosone, was an early representative of the music with an American influence in Cuba, during the beginning of the sixties decade.</blockquote>
Los Astros followed the classical format coined by the British groups: Raúl Gómez, leading voice and rhythm guitar, his cousin Luis Gómez, second voice and lead guitar, Marcelo, accompanying voice and sax, and Gerardo López, drums. Its repertoire consisted of American hits from the sixties. During its short existence, the group had to confront numerous adversities and a hostile environment. Eres como el Fuego (You are like fire), their first song broadcast by a radio station in the capital city, was recorded with great difficulties, and therefore the result was of very little audio quality. Los Astros used to play in the radio program Buenas Tardes Juventud, from Radio Marianao. According to Jorge Luis González Suárez: "Those shows also suffered the regime's ban for being considered a form of 'ideological diversion'." In spite of the political discrepancy between the US and Cuba since 1960; after the closing of the US embassy, and after the country being "invaded from the neighbor at the North" by Cubans opposed to the socialist regime, rock music never stopped to be performed, despite being considered as subversive. After the disintegration of some rock bands, their members formed new ones, as in the case of Los Halcones in the Quinteto Negro, and the Príncipes del Rock in Los Buitres, consisting of Rey Montesinos, Dino Fregio, vocals and guitar and Jorge Calvet Vidales (Coqui), guitarist and leader of the "Orquesta 440". Already in 1964, other bands imitating the Beatles emerged, such as Los Kent, Los Pacíficos from the Pre Universitario del Vedado; and then many amateur bands, creating what was called (street rock) "rock de la calle". That way Los Violentos of Reynaldo Montesinos was created. That group was part of the psychedelic show of Maricusa Cabrera and Arístides Pumariega (a famous cartoonist from the Cuban TV and press). In 1969, Los Violentos brought to the group Miguelito and Aimé Cabrera, two singer dancers of very high artistic quality, thus providing a different image to the audience of the Maricusa Cabrera shows. Although its members were considered as ideological deviants, many groups continued cultivating this genre. We can include among them Los Vampiros and Los Satélites. Those groups led by Salvador Terry contributed to keep Cuban rock alive and demonstrated that it was appreciated by people from different races. Between 1961 and 1964, they were able to make people leave behind their old misunderstandings, created by those who thought that rock was the music of the high classes and the white majority. These bands were composed of black people and possessed a style similar to the Limbo Rock from the US. That was the origin of "street rock" and it continued until 1965. The ban against rock music was lifted in 1966, but rock fans continued to be marginalized by the communist establishment, and watched over with suspicion as "counter revolutionaries". The Castro government's attitude towards rock, until recently, was quite negative, although it has varied greatly in severity throughout the regime's existence. During the 1960s and 1970s rock was prohibited, although nueva cancion/nueva trova artists like Silvio Rodríguez and Carlos Varela would sometimes perform rock material. In more recent years, with the re transition to a tourism based economy, attitudes of the Castro regime towards rock have softened somewhat, not only towards domestic and Latin American artists but also towards foreign Anglophone artists. Independent the very trouble Quinteto Negro of Ivan Fariñas and Carlos Cory improvised concerts together with The Zafiros and quartet of Meme Solis in Carpas Teatros, other bands as Los Buitres with plays version about music of The Beatles and The Dave Clark Five also played in Carpas. In 1968 other cover bands started such as Dimension Vertical with Oscar Quesada, last drummer of Quinteto Negro and many others; for example Los Kent and Jets in the Vedado Zone.
Рок-н-ролл музыкасы Кубада 1950 жылдардың соңында таныстырылды, сол кездегі көптеген кубалық әртістер американдық әндерді испан тіліне аударған, бұл Мексикада да дәл сол уақытта болды. "Батиста полициясы ешқашан рок-н-роллға мейірімді қараған емес, және басқалар арасында "Бейтарап себепсіз" және "Жаман тұқым" сияқты фильмдерді көрсеткеннен кейін одан да аз. 1959 жылдан кейін рок-н-ролл да сол жолға түсті, бірақ аргентиналық Луис Агиль сияқты өнерпаздар пайда болды". Куба мен АҚШ қарым-қатынастарын бұзған кезде, кейбір адамдар рок-музыканы "душманның музыкасы, дұшпанның тілі" деп қарастырды. Сосын, суық соғыс, Шошқалар шығанағы, Кубадағы зымыран дағдарысы және бүкіл елдегі қарулы топтардың көтерілісі болды. Дегенмен рок-музыка әлі де жалғасып жатты. Бұл жақсы абыройға ие болмағанымен, оған төзімділік танытылды. Оның орындаушылары қандай да бір жолмен бұрмаланған идеологияға ие деп саналғанмен, көптеген топтар жанрды ойнауды жалғастырды. Олардың арасында "Лос Вампирос" және "Лос Сателлитс" атты фильмдер де болды. Бұл топтардың құрамында қара нәсілді адамдар болды және олардың стилі Америка Құрама Штаттарындағы лимбо рок стиліне ұқсас болды. Бұл көше рок-жырларының бастауы болды. Бұл жағдай 1965 жылға дейін созылып отырды, бірақ электрлік күшейткіштерді музыканттар ойнай бастады, мысалы, Сене Суарес. Лос Ллопистің репертуары "See You Later, Alligator" және "Rock Around the Clock" сияқты американдық және рок-бұйымдардың үйлесімінен тұрады. Бұл әндер Билл Хейли тобының "Goza mi Guaracha", "Maquinolandera" және "La pollera colorá" сияқты басқа да кубалық және испандық шығармаларымен бірге. Лос Ллопи Испанияда да табысты болды, онда олар бірнеше жыл бойы өздерінің орнын тапты және доминикандық меренге әсері бар жаңа кубалық ырғақ пачанганы енгізді. Осыған қарамастан, сол жылы бірнеше рок-артистер пайда болды. Дани Пуга, Twist патшасы деп аталады, және Los Diablos Melódicos және Los Enfermos del Rock сияқты топтар, сондай-ақ Иван Фариньястың Los Halcones және Марианаодан Лос Хуракан. Алтысыншы жылдардың басында тағы бір табысты топ болып Los Zafiros вокалды квартеті танылды. 1961 жылы құрылған, оған The Platters, The Diamonds және басқа да американдық топтардың ду-вуп стилі әсер етті және репертуарында балладалар, калипсолар мен боссановалар, сондай-ақ баяу рок және болреро ырғақтары бар әндер болды. Топтың ең көрнекті белгілерінің бірі - Мигель Кансио, Леонсио Моруа және Эдуардо Элио Эрнандес (Эль-чино), сондай-ақ гитарист Мануэль Гальбан қолдаған қарсы тенор Игнасио Элехальдедің үстем дауысы. Гитарист Франко Лагана, итальяндық музыкант, ол танымал топқа қатысты Ренато Каросоне, ол Кубада американдық ықпалға ие музыканың алғашқы өкілі болды, алпыстың онжылдықтарының басында. Лос Астрос британдық топтар жасаған классикалық форматты ұстанды: Рауль Гомес, жетекші дауыс және ритм гитара, оның туысы Луис Гомес, екінші дауыс және жетекші гитара, Марсело, сүйемелдеуші дауыс және саксофон, және Герардо Лопес, домбыра. Оның репертуары 60-шы жылдардағы американдық хиттерден тұрады. Бұл топтың қысқа өмір сүруі кезінде көптеген қиындықтар мен жауыздыққа тап болды. "Сен оттайсың" (Eres como el Fuego) деп аталатын әндері елордадағы радиостанциядан алғаш рет берілді. Лос-Астрос радиода "Buenas Tardes Juventud" бағдарламасында ойнайтын. Хорхе Луис Гонсалес Суарестің айтуынша: "Осы шоулар "идеологиялық диверсия" түріне айналғандықтан, режимнің тыйым салуынан зардап шекті". АҚШ пен Куба арасындағы саяси қайшылық 1960 жылдан бері болғанмен, АҚШ елшілігінің жабылуынан кейін және елімізге "солтүстіктегі көршіден" социалистік режимге қарсы болған кубалықтар шабуыл жасағаннан кейін, рок музыкасы ешқашан орындалмай қалды, тіпті оны бүлдіруші деп санағанмен. Кейбір рок-топтар ыдырап кеткеннен кейін, олардың мүшелері жаңаларын құрды, мысалы, Квинтето Негродағы Лос Халконес және Лос Буитрестегі Принцип дель Рок, Рей Монтесинос, Дино Фрежио, вокал және гитара және "Оркеста 440" гитарисі және жетекшісі Хорхе Кальвет Видалес (Коки). 1964 жылы Битлзді еліктейтін басқа топтар пайда болды, мысалы Los Kent, Los Pacíficos Pre Universitario del Vedado; содан кейін көптеген әуесқой топтар, (көшелік рок) "рок де ла кале" деп аталатынды құрады. Осылайша Рейнальдо Монтесиностың "Зорлықшылар" тобы құрылды. Бұл топ Марикуза Кабрера мен Аристидс Пумариге (кубалық теледидар мен баспасөздің танымал карикатурисі) психоделикалық шоусының құрамына кірді. 1969 жылы "Лос Вайолентос" топқа Мигельито мен Аимэ Кабрераны әкелді, олар өте жоғары көркемдік сапалы екі әнші-биші, осылайша Марикуза Кабрера шоуларының көрермендеріне ерекше бейне ұсынды. Оның мүшелері идеологиялық бұрмалаушылар деп саналғанмен, көптеген топтар осы жанрды өсіруді жалғастырды. Олардың арасында "Лос Вампирос" және "Лос Сателлитс" топтарын атауға болады. Бұл топтар Сальвадор Терри жетекшілігімен кубалық рок-музыкасын сақтап қалуға үлес қосты және оның түрлі нәсілді адамдарға ұнайтынын көрсетті. 1961 және 1964 жылдар арасында олар адамдардың рок-музыканың жоғары сыныптар мен ақ нәсілділердің музыкасы деген ескі түсініктерінен арылуына көмектесті. Бұл топтардың құрамында қара нәсілді адамдар болды және олардың стилі АҚШ-тың лимбо рок стиліне ұқсас болды. Бұл "көше рок-музыкасының" бастауы болды және ол 1965 жылға дейін жалғасты. Рок-музыкаға тыйым салу 1966 жылы алынды, бірақ рок-жанкүйерлері коммунистік билік тарапынан маргиналдандырыла берді және "контрреволюционерлер" ретінде күдікпен қарады. Кастро үкіметінің рок-музыкаға қатысты көзқарасы, соңғы уақытқа дейін, өте теріс болды, бірақ режимнің өмір бойындағы қатаңдығы әртүрлі болды. 1960 және 1970 жылдары рок-музыкаға тыйым салынды, бірақ Сильвио Родригес және Карлос Варела сияқты нуэва кансьон/нуэва трова әртістері кейде рок-музыкалық материалдарды орындады. Соңғы жылдары туризмге негізделген экономикаға қайта оралумен, Кастро режимінің рок-музыкаға қатысты көзқарасы жұмсарып, отандық және Латын Америкасының әртістеріне ғана емес, сонымен қатар шетелдік ағылшын тілді әртістерге де қатысты. Квинтето Негроның Иван Фариньяс және Карлос Кори, Los Zafiros және Meme Solis квартетімен бірге Carpas Teatros-та импровизациялық концерттер берді. Басқа топтар да Los Buitres, The Beatles және The Dave Clark Five музыкасы туралы ойнады. 1968 жылы Oscar Quesada, Quinteto Negro-ның соңғы барабаншысы және тағы да басқалар, мысалы Los Kent және Jets Vedado аймағында жаңа кавер-топтар пайда болды.
Rock and roll music was introduced in Cuba in the late 1950s, with many Cuban artists of the time covering American songs translated into Spanish, as was occurring in Mexico at the same time. "The Batista police never looked kindly on Rock and Roll, and much less after the screening of films like Rebel Without a Cause and The Bad Seed, among others. After 1959, Rock and Roll followed the same path, although artists like Argentinean Luis Aguile emerged." When Cuba and the United States broke relations, some people considered rock "the music of the enemy, the language of the enemy". Then, there was the time of the Cold War, the Bay of Pigs, the Cuban Missile Crisis and the uprising of armed bands throughout the country. Nevertheless, rock continued to be played. And though it didn't have a good reputation, it was tolerated. And though somehow its performers were considered to have a deviant ideology, many groups continued playing the genre. Among these were included Los Vampiros and Los Satélites. These bands were composed of black people and had a style similar to that of Limbo Rock in the United States. This was the origin of street rock. And the situation continued like that until 1965. although electrically amplified treses were already being played by musicians such as Senén Suárez. The repertoire of Los Llopis consisted of a combination of American and rock pieces, such as "See You Later, Alligator" and "Rock Around the Clock" by the Bill Haley group, with other Cuban and Hispanic pieces like "Goza mi Guaracha", "Maquinolandera" and "La pollera colorá". Los Llopis also succeeded in Spain, where they established their residence for some years and introduced pachanga, a new Cuban rhythm with an influence from the Dominican merengue. Despite this, several rock artists emerged that year. Dany Puga, called the King of Twist, and bands such as Los Diablos Melódicos and Los Enfermos del Rock, as well as Los Halcones of IvanFariñas and Los Huracanes from Marianao. The vocal quartet Los Zafiros was another successful group from the beginning of the sixties. Founded in 1961, it was influenced by the doo wop style of The Platters, The Diamonds and other American groups, and counted on a repertoire consisting of ballads, calypsos and bossanovas, as well as songs with slow rock and bolero rhythms. One of the most salient traits of the group was the treble voice of the counter tenor Ignacio Elejalde, supported by Miguel Cancio, Leoncio Morúa and Eduardo Elio Hernández (El chino), as well as by the guitarist Manuel Galbán. The guitarist Franco Laganá, an Italian musician that had participated in the renowned group of Renato Carosone, was an early representative of the music with an American influence in Cuba, during the beginning of the sixties decade.</blockquote>
Los Astros followed the classical format coined by the British groups: Raúl Gómez, leading voice and rhythm guitar, his cousin Luis Gómez, second voice and lead guitar, Marcelo, accompanying voice and sax, and Gerardo López, drums. Its repertoire consisted of American hits from the sixties. During its short existence, the group had to confront numerous adversities and a hostile environment. Eres como el Fuego (You are like fire), their first song broadcast by a radio station in the capital city, was recorded with great difficulties, and therefore the result was of very little audio quality. Los Astros used to play in the radio program Buenas Tardes Juventud, from Radio Marianao. According to Jorge Luis González Suárez: "Those shows also suffered the regime's ban for being considered a form of 'ideological diversion'." In spite of the political discrepancy between the US and Cuba since 1960; after the closing of the US embassy, and after the country being "invaded from the neighbor at the North" by Cubans opposed to the socialist regime, rock music never stopped to be performed, despite being considered as subversive. After the disintegration of some rock bands, their members formed new ones, as in the case of Los Halcones in the Quinteto Negro, and the Príncipes del Rock in Los Buitres, consisting of Rey Montesinos, Dino Fregio, vocals and guitar and Jorge Calvet Vidales (Coqui), guitarist and leader of the "Orquesta 440". Already in 1964, other bands imitating the Beatles emerged, such as Los Kent, Los Pacíficos from the Pre Universitario del Vedado; and then many amateur bands, creating what was called (street rock) "rock de la calle". That way Los Violentos of Reynaldo Montesinos was created. That group was part of the psychedelic show of Maricusa Cabrera and Arístides Pumariega (a famous cartoonist from the Cuban TV and press). In 1969, Los Violentos brought to the group Miguelito and Aimé Cabrera, two singer dancers of very high artistic quality, thus providing a different image to the audience of the Maricusa Cabrera shows. Although its members were considered as ideological deviants, many groups continued cultivating this genre. We can include among them Los Vampiros and Los Satélites. Those groups led by Salvador Terry contributed to keep Cuban rock alive and demonstrated that it was appreciated by people from different races. Between 1961 and 1964, they were able to make people leave behind their old misunderstandings, created by those who thought that rock was the music of the high classes and the white majority. These bands were composed of black people and possessed a style similar to the Limbo Rock from the US. That was the origin of "street rock" and it continued until 1965. The ban against rock music was lifted in 1966, but rock fans continued to be marginalized by the communist establishment, and watched over with suspicion as "counter revolutionaries". The Castro government's attitude towards rock, until recently, was quite negative, although it has varied greatly in severity throughout the regime's existence. During the 1960s and 1970s rock was prohibited, although nueva cancion/nueva trova artists like Silvio Rodríguez and Carlos Varela would sometimes perform rock material. In more recent years, with the re transition to a tourism based economy, attitudes of the Castro regime towards rock have softened somewhat, not only towards domestic and Latin American artists but also towards foreign Anglophone artists. Independent the very trouble Quinteto Negro of Ivan Fariñas and Carlos Cory improvised concerts together with The Zafiros and quartet of Meme Solis in Carpas Teatros, other bands as Los Buitres with plays version about music of The Beatles and The Dave Clark Five also played in Carpas. In 1968 other cover bands started such as Dimension Vertical with Oscar Quesada, last drummer of Quinteto Negro and many others; for example Los Kent and Jets in the Vedado Zone.
1970-ші жылдар
Рок музыкасы Гаванада жетпісінші жылдары "Buenas Tardes Juventud" деп аталатын Radio Marianao радио бағдарламасында естіле бастады. Бұл бағдарлама Rolling Stones, The Beatles, Dave Clark Five, The Animals, Grand Funk, Rare Earth, Led Zeppelin, Jimi Hendrix, Elvis Presley, Neil Sedaka және Paul Anka сияқты топтарды таныстырды. Сегізінші жылдардың басында бұл радиостанция Radio Ciudad de La Habana радиостанциясына қосылды. 1970-ші жылдардың соңында гитарист және әнші Хорхе Мартинес Municipio Playa-да RED деген ауыр металл тобын құрды және өзінің музыкасын каверлермен үйлестірді. Бұл топ радиода "Murcielagos", "Mako", "La nueva historia" және "Burocracia" сияқты хиттерін таратты. Телевизияда да топ 1980-ші жылдардың соңында аңызға айналған "Patio de María" жобасының негізін қалаушылардың бірі болды және 1990 жылға дейін жұмыс істеді. 1979 жылы Кубаның Гавана қаласындағы Карл Маркс театрында Билли Джоэл мен Стивен Стиллз сынды рок әртістерінің қатысуымен үш күндік "Havana Jam '79" музыка фестивалі өтті.
1980 және 1990 жылдар
1980 жылдары Гавананың Плая қаласында Роберто Армада "Венера" атты хард-рок тобын құрды. Олар үлкен жетістіктерге қол жеткізіп, кубалық жастардың арасында беделді болды. Панк-рок 1980 жылдардың соңында Кубаға енгізіліп, жастардың аз бөлігі арасында культқа айналды. 1982 жылы Нило Нунес Камагуэйде "Родас" атты рок-тобын құрды. Топ "Es Amor" әнімен үлкен сұранысқа ие болды және хитке айналдырды. "Родас" 1996 жылға дейін Кубада белсенді болды, содан кейін Испанияға көшіп кетті. Нило Нунестің "A través de los obstáculos" және Умберто Мандулидің "Parche: Enciclopedia del Rock en Cuba" еңбектерін қараңыз. 1990 жылдары Кубада рок-н-ролл әлі де жасырын құбылыс болып қала берді. Гаванада "Ciudad de La Habana" радиостанциясы осы музыканың әлемдегі соңғы тенденцияларын көрсететін бірнеше бағдарлама ұсынды. Тәжірібелі музыкант және радио жүргізушісі Хуан Камачоның "Disco Ciudad" атты таңертеңгі бағдарламасы болды. "El programa de Ramón" радио бағдарламасы да сәтті болды. Сол кезеңдегі топтардың кейбіреулері: Gens, Zeus және Los Tarsons. Мемлекет тарапынан ресми мақұлдама алмағанына қарамастан, 1990 жылдардың соңынан бастап кубалық рок үлкен құбылысқа айналды. "Burbles", "Moneda Dura" және Хорхе Мартинеспен "Los Kent" сияқты топтар гитаралық орындауларымен, жақсартылған дыбысымен және музыкалық жетекшілігімен жаңа деңгейге көтеріліп, аудиториясын кеңейтті. Бұл топтар кубалық телеарналарда, концерттер мен фестивальдарда рок музыкасын орындады, содан бері аралда рок музыкасының мәртебесі артып келеді.
ХХІ ғасыр
2001 жылы Уэльстің «Manic Street Preachers» тобы Кубада өнер көрсетуге шақырылды, Фидель Кастро басқа да үкімет шенеуніктерімен бірге оның концертіне қатысты. 2004 жылы Кастро Джон Леннонның туған күніне арналған сөз сөйледі, оның музыкасы, «The Beatles» тобының мүшесі ретінде және жеке орындаушы ретінде Кубада ұзақ жылдар бойы тыйым салынған болатын. 2000 жылы Гавананың танымал саябағында Леннонның қола мүсіні орнатылды, ол қазір Джон Леннон паркі деп аталады. Үкімет АҚШ пен Еуропаның Кубадағы коммерциялық операциялар мен инвестицияларын ашу мақсатындағы халықаралық науқан аясында шетелдік рок-топтарына көз жұмып қараса да, ішкі наразылықтың кез келген түріне қатысты қатал репрессияны жалғастырды. Бұл Рокер Горки Агила мен оның «Porno para Ricardo» тобының жағдайына қатысты. 2008 жылдың тамызында Агила қауіпті деп айыпталып тұтқындалды, бұл заң билік органдарына қылмыс жасауы мүмкін деп санайтын адамдарды, оны жасамас бұрын ұстауға мүмкіндік береді. Соңғы кезде Рик Уэйкмен, «Sepultura» және «Audioslave» Гаванада өнер көрсетті, ал «The Rolling Stones» 1959 жылғы төңкеріліс кезеңінен бергі ең маңызды рок оқиғасы болған тарихи концерт берді. Олардың концерті «Havana Moon» фильмінде бейнеленді. 2013 жылы бірнеше кубалық андеграунд металл топтары АҚШ-қа көшіп кетіп, «Agonizer», «Escape», «Ancestor», «Hipnosis», «Suffering Tool» және «Chlover» топтарымен қатар жаңа сахна құрды.