Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шалбар терісі - шалбар терісі, тарихи түрде жылқының немесе онгердің арқасынан немесе акуладан немесе раядан алынған.
Type of rawhide consisting of rough untanned skin
Shagreen is a type of rawhide consisting of rough untanned skin, historically from a horse's or onager's back, or from shark or ray.
Этимология
Бұл сөз французша chagrin сөзінен шыққан және итальянша zigrino және венециялық sagrin сөздеріне қатысты, түрікше sağrı / çağrı 'аттың сүйегі' немесе осы бөліктің дайындалған терісі. Оның қаттылығы француз тілінде уайым, ренжіту, ұятқа қалдыру немесе ренжіту деген мағынаны білдіреді.
The word derives from the French chagrin and is related to Italian zigrino and Venetian sagrin, derived from the Turkic sağrı / çağrı 'rump of a horse' or the prepared skin of this part. The roughness of its texture led to the French meaning of anxiety, vexation, embarrassment, or annoyance.
Дайындау және қолдану
Шагриннің ерекше қатты және түйіршікті беті бар, кейде кітаптарды, қалталарды және кішкентай қоршауларды байлау үшін сәнді былғары ретінде қолданылады, сондай-ақ оның қылыш пен пышақтардың тұтқалары мен қалпақтарында пайдалы қолданылуы, онда тайғақ болғаны қолайсыз. Азияда жапондық тачи, катана және вакизаши семсерлерінің тұтқалары әрдайым боялмаған шикі терінің шагринмен қапталған, ал Қытайда шагрин, оның қолданылуы біздің заманымыздың 2-ші ғасырына жатады, дәстүрлі түрде Цинь әулетінің композиттік садақтарында қолданылған. Әдетте құлақтар мен тұтқаның үстіндегі және астындағы кеңістіктер жылтыратылған шагринмен (оның ішінде кальцийленген папиллярлар бірдей биіктікке дейін қысқарып, біркелкі бетті құрайды), кейде әр түрлі түсті шагриннің инкрустациясымен жабылған. Шагрин - 19 ғасырдағы оқу көзілдіріктерін және Қытайдан келген басқа да ыдыс-аяқ қораптарын жапқан өте кең таралған қаптама. Жылқы терісінің ертедегі түрін жасалма шагринді дәстүрлі түрде өңдеусіз теріге өсімдік тұқымдарын (көбінесе Chenopodium) жұмсақ кезде, терісін матамен жауып, теріге таптап дайындады. Терісі құрғаған соң, тұқымдары шайқалып, терісінің бетін кішкентай тыртықтармен жабады. Бұл шығыс Азиядағы перл-рей терісін еліктеу үшін жасалды ма, әлде бұл әдіс бөлек жасалды ма, бұл туралы дерек көздері анық емес. XVII ғасыр мен XVIII ғасырдың басында "жасыл" деген термин акула терісінен немесе рая балығынан (бәлкім, перлді рая, Hypolophus sephen) жасалған теріге қолданыла бастады. Бұл форманы акула терісі немесе галучат деп те атайды. Мұндай терілер табиғи түрде дөңгелек, тығыз орналасқан, кальцийленген папиллярлармен жабылған, олардың мөлшері негізінен жануардың жасы мен мөлшеріне байланысты. Бұл шашақтар дөңгеленген ақшыл шығыршықтардан тұратын дөңгеленген бетті алу үшін ұнтақталады, олардың арасында бояу (қайтадан, әдетте жасыл өсімдік бояуы) материалды екінші жағынан бояғанда көрінеді. Шагриннің соңғы түрін алғаш рет Еуропада Франция королі Людовик XV сарайда жұмыс істеген Жан Клод Галлушат (1774 ж. Ол француз аристократиясының арасында тез арада сәнге айналды және 18-ші ғасырдың ортасына қарай бүкіл Еуропаға көшіп кетті. "Еуропалықтардың шағалаға деген қызығушылығы оның мөлдір терісінің түстерді сіңіру қабілетімен тығыз байланысты, ал Жапонияда оның ақтығы құндылықтың өлшемі болды". Ғалымдар оның Орталық Азияда танымал болуына, яғни 19 ғасырда көк түстес аяқ киімнің кең таралуына, Қытайдан, бәлкім, 16 ғасырда Сүлеймен Зорлықшыны басқару кезінде, әкелінгені себеп болған деп санайды. Топкапи сарайының коллекциясында шагриннен жасалған үш бұйымды табуға болады. 18 ғасырдан бастап, шейгрин әдетте багаж, дәретхана және басқа қораптар сияқты портативті бұйымдарды жабу үшін пайдаланылады. Қатты және берік көрінетін бітіру оның қатал ұстауға төтеп беру үшін беделін қамтамасыз етеді; кітап мұқабалары, сондай-ақ үлкен жиһаздар ретінде белгілі. Суға төзімділік қасиеттері, мүмкін, көптеген дәретханалық заттар мен оларға байланысты заттар, мысалы, қырқу жиынтығы, тырнақ қораптары және басқа да жеке заттар бар. Терінің тыныш болуы ерлерге өте қолайлы деп саналды. 19-ғасырда бұйымдар өндірілуін жалғастырды, әдетте 18-ғасыр үлгілері әсер етті. 1920-1930 жылдары жасалған бұйымдардың қайта жанданысы болды, нәзік қатты бітіру және дәстүрлі ашық жасыл түсті тон өзін жақсы көрсетеді. Бұл бұйымдардың көбі 18-ғасырдың әсерімен модернисттік стильмен жасалған. Бұл кезеңнен бастап әр түрлі бұйымдар, соның ішінде жиһаздар мен багаждар. 1970 жылдары шагрин қайтадан сәнге айналды, ішінара арт-деко кезеңіне қызығушылықтың қайта жаңғыруымен байланысты. Содан бері көптеген бұйымдар, соның ішінде шағын үстелдер сияқты жиһаздар өндірілді, бұл сәндік нарыққа қызмет көрсететін қолөнершілердің аз санын қамтамасыз етті. Шағаладан және күміспен жасалған шағын сәндік бұйымдар Оңтүстік-Шығыс Азияда танымал болды; олардың көпшілігі Таиландтағы жоғары деңгейдегі дизайн студияларында шығарылады. Тіпті қазір де шолғын өнімдері сәндік жиһаз ретінде, әсіресе сәнді үйлерде, кейде де қолданылады және интерьер дизайнерлері арасында танымал өнім болып табылады. Мысалы, көк түсті фоторамдар, сәндік қораптар және зергерлік бұйымдарды ұстайтын орындықтар. Шагриннің тағы бір танымал қолданылуы - оны кішкентай қажетті заттарды, мысалы, кілттерді, ақшаны және үйге келген кезде әдеттегі "кіші қалтадан" бос нәрселерді ұстауға арналған vide poche (французша "бос қалталар") жасау үші...
Shagreen has an unusually rough and granular surface, and is sometimes used as a fancy leather for book bindings, pocketbooks and small cases, as well as its more utilitarian uses in the hilts and scabbards of swords and daggers, where slipperiness is a disadvantage. In Asia, the Japanese tachi, katana, and wakizashi swords had their hilts almost always covered in undyed rawhide shagreen, while in China, shagreen, whose use dates back to the 2nd century CE, was traditionally used on Qing dynasty composite bows. Typically the ears and the spaces above and beneath the grip were covered by polished shagreen (in which the calcified papillae are reduced to equal height and form a uniform surface), sometimes with inlay work of different coloured shagreen. Shagreen was a very common cover for 19th century reading glasses containers as well as other utensil boxes from China. The early horse skin variety of equine based faux shagreen was traditionally prepared by embedding plant seeds (often Chenopodium) in the untreated skin while soft, covering the skin with a cloth, and trampling them into the skin. When the skin was dry, the seeds were shaken off, leaving the surface of the leather covered with small indentations. Sources are not clear whether this was being done to imitate pearl ray skin shagreen from East Asia or if the technique was developed separately. In the 17th and early 18th centuries, the term "shagreen" began to be applied to leather made from sharkskin or the skin of a rayfish (probably the pearled ray, Hypolophus sephen). This form is also termed sharkskin or galuchat. Such skins are naturally covered with round, closely set, calcified papillae called placoid scales, whose size is chiefly dependent on the age and size of the animal. These scales are ground down to give a roughened surface of rounded pale protrusions, between which the dye (again, typically green vegetable dye) shows when the material is coloured from the other side. This latter form of shagreen was first popularised in Europe by :fr:Jean Claude Galluchat (d. 1774), a master leatherworker in the court of Louis XV of France. It quickly became a fashion amongst the French aristocracy, and migrated throughout Europe by the mid 18th century. "The appeal of shagreen in Europe was closely bound up with the way the translucent skin absorbs colour, but in Japan, its whiteness was the measure of value". Scholars concur that its popularity in Central Asia, where green footwear made of shagreen was popular into the 19th century, probably came as the result of its introduction from China perhaps during the 16th century rule of Suleiman the Magnificent. Three items made of shagreen can be found in the Topkapi Palace collection. Since the 18th century shagreen has typically been used for covering portable items such as luggage, toilet cases and other boxes, the hard and robust looking finish seeming to assure its reputation for standing up to rough handling; book coverings are also known as well as larger pieces of furniture. The water resistant qualities ascribed to the finish are probably why there are many toiletry cases and associated objects such as shaving kits, snuff boxes and other items of a personal nature. The restrained look of the skin was felt to be very suitable for men. Items continued to be manufactured during the 19th century, usually influenced by 18th century examples. There was a definite resurgence in items being made during the 1920s and 1930s, the lean hard finish and traditional pale green tone lending itself very well to the prevailing Art deco style. Many of these items are designed along modernist lines with little 18th century influence. A broad range of items date from this period including furniture and luggage. In the 1970s, shagreen became fashionable again, partly due to the renewed interest in the Art deco period. A range of items, including furniture such as small tables, have been manufactured since then, providing work for a small number of craftspeople catering to the luxury market. Small decorative items made of shagreen and silver have become popular in Southeast Asia; most are manufactured by high end design studios in Thailand. Even now, shagreen products continue to be used occasionally as decorative furnishings, particularly in luxury homes and are popular products amongst interior designers. Examples include shagreen photo frames, decorative boxes and jeweler holders. Another popular application of shagreen has been using it to create a vide poche (French for 'empty pockets'), designed hold small essentials such as keys, money and anything else you might typically need to 'empty from your pockets' when you arrive somewhere like home.
Медицина
Медицинада, көкжасыл жапырақ - бұл көкжасыл түсті, көбінесе арқаның төменгі жағында, туберкулез склерозы бар кейбір адамдарда кездесетін дөңес тері сияқты жапырақ.
In medicine, a shagreen patch is a patch of shagreen like rough skin, often on the lower back, found in some people with the genetic condition tuberous sclerosis.