Кіріспе

Үндістандағы Пәнджаб штатының Манса ауданы. Аудан орталығы – Манса қаласы. Манса ауданы 1992 жылдың 13 сәуірінде бұрынғы Бхатинда ауданынан бөлініп құрылды. Аудан құрамында үш тегіл бар: Манса, Будхлада және Сардулгарх; және бес даму блогы: Манса, Будхлада, Сардулгарх, Бхихи және Джунир.

География

Аудан шамамен үшбұрышты пішіндес және солтүстік-батысында Батинда ауданымен, солтүстік-шығысында Сангрур ауданымен, ал оңтүстігінде Харьяна штатымен шектеседі. Ол Батинда-Джинд-Дели темір жолы және Барнала-Сардулгарх-Сырса тас жолы бойында орналасқан. Аудан үш теңізге бөлінеді: Будхлада, Манса және Сардулгарх. Гаггар өзені ауданның оңтүстік-батыс бөлігіндегі Сардулгарх теңізі арқылы ағып өтеді.

Тарих

Манса ауданы бұрын Пхулкия сикхтер әулетінің (1722–1948) құрамына кірген, содан кейін Кайтал сикхтер патшалығының (1762–1857) бөлігі болған. Қазіргі аудан 1992 жылғы 13 сәуірде бұрынғы Батинда ауданынан бөлініп құрылған. Қаланың негізін Манса ауданының Дхингар ауылынан шыққан Бхаи Гурдас қалаған деседі. Ол осы жерде Дхаливал джат сикхтерінің арасынан үйленген. Бір күні ол әйелін алып кету үшін қайын жұртына келген, бірақ олар оны жіберуден бас тартқан. Сонда Бхаи Гурдас қайын жұртының үйінің алдында медитация жасап отырған. Біраз уақыттан соң, қыздың ата-анасы оны Бхаи Гурдасқа жіберуге келіскен. Бірақ ол оны алып кетуден бас тартып, өзі әлемдік өмірден бас тартқанын мәлімдеген. Оның есіне орай, оның Смади жыл сайын наурыз-сәуір айларында жәрмеңке өткізілетін жерде салынған. Көптеген адамдар жәрмеңкеге қатысып, Смадиге ладу және гур (пақда) сыйлайды. Қалада 1952 жылдан бері «А» класты муниципалитет жұмыс істеп келеді. Қалада екі колледж бар: Үкіметтік Нехру атындағы аспирантуралық колледжі және С.Д. Канья Махавидьялая колледжі, 3 жоғары орта мектеп, 90 орта мектеп, 1 негізгі мектеп, 1 бастауыш мектеп, сондай-ақ бір аудандық кітапхана, бір азаматтық аурухана, 3 медициналық пункт, 1 аюрведалық және 4 гомеопатиялық медициналық пункт бар. Екі полиция бөлімі бар: PS City және PS Sadar, сонымен қатар теміржол стансасы да бар.

Ежелгі кезең

Манса ауданының ежелгі тарихы Индес өркениетіне дейін жетеді. Манса ауданының түрлі ауылдарындағы археологиялық қазбалар Хараппа мен Мохенджо-Дародағыдай. Ол үш кезеңге бөлінеді: Хараппаға дейінгі, Хараппа және Кейінгі Хараппа.

Ауыл шаруашылығы және өнеркәсіп

Манса Пенджабтың мақта өсіретін аймағында орналасқан, сондықтан оны халық арасында "ақ алтын аймағы" деп атайды. Шындығында, ауыл шаруашылығы аудан экономикасының тірегі болып табылады. Мансада Пунджабтың ең ірі жылу электр станциясы орналасқан. Бұл жылу электр станциясы 1980 МВт электр энергиясын өндіруге қабілетті.

Өнеркәсіптік жағынан аудан жетіспеушілікке тап болған, бірақ қалалық аймақтарда белгілі бір сауда-өнеркәсіптік қызмет жүргізілуде. 2010-2011 жылдары Манса ауданында 1974 тіркелген шағын және микро кәсіпорын жұмыс істеді, олар 7276 адамды жұмыспен қамтыды.

Үбха ауылы

Уба Манса ауданында орналасқан. Ол ғибадатханасымен әйгілі.

Барета

Барета Батинда-Дели темір жолында орналасқан.

Будхлада немесе Бадлада

Бадлада Будда Сингх Бадхолададан аталған, ол каста бойынша хатри сикх болған. Бұл Батинда-Дели теміржол желісінде орналасқан. Бұл Шығыс Пәнджабтың ең ірі базары және әскери қызметке шақырудың ірі орталығы болды.

Саясат

Жоқ. Сайлау округі Әдепкіл депутаттың аты Партиясы Кенеті96Манса Вижай Сингла Үкімет97Сардулгарх Гурпрет Сингх Банавали Үкімет98Будхлада (СҚ) Будхрам Сингх Үкімет