Кіріспе

Читтоур – Үндістанның Андхра-Прадеш штатындағы Читтоур ауданының қаласы және аудан орталығы. Бұл Читтоур кентінің және Читтоур кірістер бөлімінің орталықтары болып табылады. Қаланың халқы 153 756 адамды құрайды, ал агломерацияның халқы 175 647 адамды құрайды.

Тарих

1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін Читтур бұрынғы Мадрас штатының құрамына кірді. Қазіргі Читтур ауданы бұрын Солтүстік Аркот ауданы болған, ол 19 ғасырда британдықтар құрған және Читтур оның бас кеңсесі болған. 1911 жылдың 1 сәуірінде аудан екіге бөлінді – Читтур ауданы және Солтүстік Аркот ауданы.

Тарихқа дейінгі кезең

Ауданның көптеген ежелгі тарихи орындары бар. Жер бетінде табылған заттар өркениеттің даму сатыларына жатқызылады. Тирупати, Ситарампета, Эллампалле, Мекалавандлапалле және Пилерде палеолиттік құралдар табылды. Чинтапарти, Моратавандлапалле, Арувандлапалле және Тирупатиде мезолиттік құралдар табылды. Бангарупалем маңынан неолит дәуірі мен көне құралдардың қалдықтары қазылып алынды. Ирулабанда, Бапанатхам, Валимкипурам (Вайалпаду), Содум, Велкуру, Ньяканери және Басиникондадағы қабірлердің табылуы мегалитикалық мәдениеттің болғанын көрсетті.

Саяси тарих

Ауданның саяси тарихы б.з.д. IV ғасырында Мауриялармен басталады. Читтур ауданы 1911 жылға дейін біртекті әкімшілік бірлік болған жоқ. Оның құрамдас бөліктері әртүрлі кезеңдерде әртүрлі маңызды династиялардың билігінде болды, атап айтқанда, Мауриялар, Сатаваханалар, Паллавалар, Бадами Чалукиялары, Раштракуталар, Чолалар, Пандиялар, Какатиялар, Хойсалалар, Виджаянагара патшалығы, Кутуб Шахилер, Моғолдар, Асоф Жахилер, Маратхалар, Майсурдың Хайдер Әли және Типу Сұлтан, сондай-ақ Чолалар, Баналар, Вайдумбалар, Ноламбалар, Батыс Гангалар, Ядавалар, Матлис, Уттама Чола, Андияман, Сияганга билеушілері, Кадапа және Аркот Навабтары, британдықтар. Керветинагар, Шрикалахасти, Пунганур және Кангундхи заминдары да осы ауданды басқарды.

География

Читтоур қаласы Андхра-Прадеш штатының оңтүстік бөлігінде Нева өзенінің жағасында орналасқан. Ол 69 және 40 тас жолында орналасқан, бұл ірі қалалар Бангалор және Ченнайды байланыстырады. Ол солтүстік ендігі 13°7' және 14°8' аралығында және шығыс бойлығы 78°33' және 79°55' аралығында орналасқан. Шығысынан Андхра-Прадеш штатының Тирупати ауданымен, оңтүстігінен Кришнагири ауданымен, Тамил Надудың Веллоре, Тируваллур, Тирупатур аудандарымен, батысынан Карнатаканың Колар ауданымен және солтүстігінен Андхра-Прадеш штатының Аннамайя ауданымен шектеседі. Аумағы бойынша ол 15 150 шаршы километрмен сегізінші орында, бұл штаттың жалпы аумағының 5,51 пайызын құрайды. Ауданның таулы бөлігінің орташа биіктігі теңіз деңгейінен 2500 фут. Ченнай және Бангалор қалалары Читтоур қаласынан тиісінше 150 км және 165 км қашықтықта орналасқан. Веллоре ең жақын қала және Тамил Надумен шекарада 30 км қашықтықта орналасқан серіктес қала.

Демография

Телугу тілі – ресми және кең таралған тіл. Читтоурдың халқы 152 654 адамды құрайды. 2011 жылғы халық санағы бойынша, әйелдер мен еркектер арақатынасы 1000 еркекке 1002 әйел шамасында, бұл көрсеткіш штат бойынша орташа көрсеткіштен (992 әйел) жоғары. Қаланың сауаттылық деңгейі 90,60% құрайды. Читтоур 2011 жылы муниципалдық корпорация деңгейіне көтерілді. Сонымен қатар, мұнда тамил халқының көптеген өкілдері тұрады.

Басқару

Читтур муниципалдық корпорациясы – қаланың азаматтық әкімшілік органы. Ол 1917 жылы ІІІ санаттағы муниципалитет ретінде құрылды. 1950 жылы ІІ санатқа, 1965 жылы І санатқа, 1980 жылы Арнайы санатқа және 2000 жылы Таңдаулы санатқа көтерілді. 2012 жылдың 7 шілдесінде 14 ауылдық кеңес біріктіріліп, муниципалдық корпорация мәртебесіне ие болды.

Экономика

Читтур – аудан орталығы және көптеген аудандық мемлекеттік мекемелерге орналасқан жер. Читтур негізінен аграрлық сауда орталығы және манго, астық, қант қамысы және жер жаңғағының ірі сауда алабы болып табылады. Басқа өнеркәсіп салалары: майлы тұқымдар, құс шаруашылығы және сүт өнімдері. Томат өндірісі штаттағы жалпы өнімнің 20 пайызынан асады. Жер жаңғағы – аудандағы ең маңызды коммерциялық дақыл, одан кейін қант қамысы және манго бақшалары ерекше көзге түседі. Аудан сүт өндіру бойынша екінші орында тұр және кең ауқымды сүт өнеркәсібіне ие. Сүт саласында аудан штатта бірінші орынды иеленді. Аудан 13 мың электр тоқыма станогымен жабдықталған, 40 мың жұмысшыны жұмыспен қамтитын жібек сияқты тоқыма өнеркәсібімен де әйгілі. Гранит өнеркәсібі қара, қызғылт және сұр граниттерімен танымал.

Көрнекті орындар

Канипакамдағы Сваямбу Варасидхи Винаякасвами ғибадатханасы қаланың жанындағы танымал индуисттік храм. Арагондадағы Ардагири Анджанеясвами ғибадатханасы да қаланың жанындағы маңызды орын.

Саясат

Читтоур қаласы Андхра-Прадеш штатының Читтоур (басым бөлігі), Путалапатту (ішінара) және Гангдахара Неллоре (ішінара) сайлау округтерінде орналасқан. Читтоур Читтоур (Лок Сабха округі) құрамына кіреді.