Кіріспе

Эдмунд Каллис Беркли (Edmund Callis Berkeley, 22 ақпан 1909 – 7 наурыз 1988) – американдық компьютер ғалымы, 1947 жылы "Есептеу машиналары қауымдастығын" (ACM) құрған негісқоюшылардың бірі. Оның 1949 жылғы "Гигантты милар немесе ойлайтын машиналар" кітабы алғашқы компьютерлер туралы когнитивтік түсініктерді кеңінен таратты. Ол сонымен қатар ядролық соғыс қаупін азайтуға бағытталған жағдайларды жасау үшін күш салған қоғамдық белсенді болды.

Өмірбаян

Беркли Санкт-Бернард мектебінде және Филлипс Эксетер академиясында оқыды. 1930 жылы Гарвард университетінде математика және логика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. 1934–1948 жылдары Prudential Insurance компаниясында сақтандыру актуар ретінде жұмыс істеді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткендіктен, одан уақытында үзіліс жасады. 1939 жылы Белл зертханасында Джордж Стибицтің есептегішін, ал 1942 жылы Гарвард Марк I-ді көрді. 1946 жылдың қараша айында ол "Пруденциал үшін тізбекті басқарылатын есептегіштер" деген техникалық тапсырманы жасады, нәтижесінде 1947 жылы алғашқы UNIVAC компьютерлерінің бірі үшін Экерт-Мочли Компьютер корпорациясымен келісімшартқа қол қойылды. Ол 1949 жылы жарық көрген "Giant Brains, or Machines That Think" атты кітабымен танымал болды, онда есептеу машиналарын (кейін "механикалық милар", "тізбекті басқарылатын есептегіштер" немесе басқа да терминдермен аталатын) принциптерін сипаттады, содан кейін сол кездегі ең маңызды мысалдарды техникалық тұрғыдан, бірақ түсінікті етіп талқылады, оларға МТИ, Гарвард, Мур мектебі, Белл зертханалары және басқа да орындардағы машиналар кірді. "Жоңғар милар" кітабында Беркли кейбір адамдар алғашқы "жеке компьютер" деп санаған Simon құрылғысын да сипаттады. Бұл компьютерді құру жоспарлары 1950 және 1951 жылдары "Радиоэлектроника" журналында жарияланды. Simon релелік логиканы қолданды және құрастыруға шамамен 600 доллар жұмсалды. Бірінші жұмыс істейтін үлгі Колумбия университетінде екі аспиранттың көмегімен салынды. Ол сондай-ақ Geniac және Brainiac ойыншық компьютерлерін жасады. Беркли алғашқы компьютерлік журнал "Компьютерлер және Автоматтандыру" журналын құрды, жариялады және редакциялады. Ол кейде журналға "Нил Д. Макдональд" псевдонимімен жазды. Ол Prudential Insurance компаниясында "қауіптерді зерттеу" жұмысына қатысты, мақсаты – қазіргі әлемге төнген ең үлкен қауіптерді анықтау еді. Беркли ядролық соғыстың адамзатқа ең үлкен қауіп екеніне келді. Компания жобаны тоқтатқаннан кейін Берклиге тіпті бос уақытында да ядролық қаруға қарсы күш-жігерге қатысуға тыйым салынды, бұл оны 1948 жылы Prudential компаниясынан кетуге және өзінің актуарлық және есептеу консалтингтік фирмасын құруға итермеледі. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Беркли өмір бойы бейбітшілік үшін күресті және ядролық қаруды таратуға қарсы науқан жүргізді. 1958 жылы Беркли SANE ядролық саясат комитетіне (SANE) қосылды және ұйымның Бостон бөлімінде белсенді болды.

Компьютерлік өнер

1963 жылдың қаңтарында "Компьютерлер және автоматтандыру" журналының бет парағында Эдмунд Беркли Эфраим Аразидің 1962 жылғы суретін компьютерлік өнер деп жариялады. Бұл сурет оны 1963 жылы алғашқы компьютерлік өнер конкурсын бастауға шабыттандырды. Беркли "компьютерлік өнер" терминін ойлап тапты. Жыл сайынғы конкурс 1973 жылға дейін компьютерлік өнердің дамуындағы маңызды кезең болды. Осылайша Эдмунд Беркли компьютерлік өнер саласындағы пионер атанды.