Кіріспе

Корольдік теңіз күштері офицері, 1940-шы және 1950-ші жылдардағы регби лигасының ойыншысы Джон Эгертон Брум DSC (23 ақпан 1901 – 19 сәуір 1985), сондай-ақ Джеки Брум деп танылған, екі дүниежүзілік соғыста қызмет еткен Корольдік теңіз күштері офицері. 1942 жылы ол тағдырлы Арктикалық конвой PQ 17 эскорт тобының командирі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол жазушы және суретші болып жұмыс істеді.

Ерте мансап

Ол 1901 жылы Вашингтон штатының Сиэтл қаласында Луис Эгертон Брум мен Клара Кэтлин (Айме) Лейк отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Клондайк алтын іздеуге қатысқан ағылшын саяхатшысы болған. Ол 1907 жылы ата-анасымен бірге Панамаға барды, бірақ Англияға қайтып келді, онда оны анасының туыстары тәрбиеледі. Ол Суррейдегі Оукуд мектебінде оқыды және 1912 жылы Осборндағы Корольдік теңіз академиясына түсті. 1915 жылы ол Дартмуттегі аға академияға қабылданды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс және соғыс аралығы

1917 жылы ол Ұлы флоттың HMS Colossus атты ұрыс кемесіне мичман болып тағайындалды. Соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай ол кіші лейтенант болып тағайындалды және Қызыл теңізде және Аденде HMS Clematis шлюпінде қызмет етті. Ол сол жерден Кембридждегі Тринити-холлға оқуға түсті. Осы уақытқа дейін оның карикатурашы және әзілкеш ретіндегі таланты жақсы қалыптасқан болатын. Ол 1923 жылдан 1938 жылға дейін бірнеше су асты кемелерінде қызмет етті, HMS Tiger және HMS Royal Oak капиталдық кемелеріндегі екі қысқа мерзімнен басқа. Бұл кезеңнің көп бөлігі Гонконг теңіз стансасында өтті. 1928 жылы Сибил Николасқа үйленді, олардың бір ұлы мен бір қызы болды. 1936 жылы HMS Rainbow су асты кемесіне басшылық еткенде командир дәрежесіне жетті. 1938 жылы Гринвичтегі Корольдік теңіз колледжіндегі штаб курсына қатысты.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Брум 1939 жылы соғыс кезінде су асты кемесіне командирлік ету үшін тым ескі деп танылды. Оның орнына, ол резервтен қайта жарақталған HMS Veteran эсминцінің командасын басқарды. Брум әдеттегідей, Ардагерлер автокөлік жүргізушілері клубына мүшелікке өтініш берді, олар кемені өмір бойына мүше етіп қабылдады. HMS Veteran 1940 жылы Норвегия кампаниясында қызмет етті. Ол жерде кеменің көпірінде Брум Формби гольф клубынан жағажайға шыққанда сатып алған үлкен, толтырылған бегемот басы орнатылды. Брум сондай-ақ нысанадан жаңылып, фьордтың жағалауына шығып кеткен неміс торпедасын да алды. Неміс жазуларымен жабылған ол, ақырында Роситтегі билік органдарына тапсырылды. Норвегия кампаниясы аяқталғаннан кейін, Veteran Германияның күтілетін шабуылына қарсы тұру үшін тағайындалды және акустикалық минадан зақым көрді. Veteran кең ауқымды жөндеуге жіберілгеннен кейін, Брум Батыс жағалаулар командалығының Бас қолбасшысы адмирал сэр Перси Ноблдың штаб офицері болып тағайындалды. Брумның карикатуралары көптеген көңілсіз брифтингтер бөлмелері мен жалықтыратын есептерге көшкіл сызып, жандандық сыйлады. Бірнеше ай осы қызметте болғаннан кейін, ол уақытша Дерридегі Лондондерри портындағы базада капитан (D) болып қызмет етті, содан кейін дестройердегі Бірінші эскорт тобын (EG1) басқарды. 1941 және 1942 жылдары HMS Keppel Атлантика мұхитындағы ауыр конвойларға қатысты. Лисахаллидегі қысқа тоқталыс кезінде, ұрланған моторлық қайықпен Ирландия еркін мемлекетіне қашып кетуге тырысқан неміс тыңшысы ұсталды.

PQ 17

1942 жылдың маусым айында EG1 Исландияның Хвалфьорд портынан Ресейдің Мурманск қаласына бет алған PQ 17 конвойын күзетуге тағайындалды. Арктикалық конвойлар өте қауіпті миссиялар саналды, себебі олар U-көшпелермен ғана емес, сонымен қатар неміс әскери ұшақтарымен және су үстіндегі кемелермен, оның ішінде қуатты Tirpitz линкорымен де кездесе алатын. Конвойды қорғау үшін британдық және американдық крейсерлерден құралған эскадрилья тағайындалды, ал Жеке флот өз линкорлары мен әскери-теңіз күштерімен теңізде болды, бірақ алыс қашықтықта. 1942 жылдың 4 шілдесінде PQ 17 бірнеше рет неміс торпеда тасымалдайтын ұшақтардың шабуылына ұшырады. Үш сауда кемесі жоғалып, төрт ұшақ атып түсірілді, ал бірнешеуі зақымдалды. Осы кезде, Бірінші теңіз лорды адмирал Дадли Паунд, Tirpitz шабуылға шығуы мүмкін деген қорқынышпен үш маңызды сигнал жіберді:
2111: Жедел хабарлама. Крейсерлік күштер жоғары жылдамдықпен батысқа қарай шегініңдер.
2123: Жедел хабарлама. Су үстіндегі кемелерден туындаған қауіптің салдарынан конвойды таратып, Ресей порттарына қарай жүріңдер.
2136: Жедел хабарлама. Менің 2123-ім. Конвой шашыраңқы түрде таралу керек.

Осы хабарламалардағы үрейдің күшеюі Брумды және барлық алушыларды Tirpitz жақындап келе жатқанына көндірді. Бірінші хабарлама тікелей Брумға жолданбағандықтан, ол крейсерлердің шегініп бара жатқанын бірден білмеді. Шындығында, олар конвойдан көрінбеуі керек болса да, навигациялық қателіктердің салдарынан толық жылдамдықпен қозғалғанда олар анық көрінді. Крейсерлер жау кемелерімен шайқасуға дайындалып жатқанына сенімді Брум EG1 құрамындағы эсминецтерді жинап, оларды крейсерлерге қосты, ал конвой шашырап кетті. Бір күннен кейін неміс су үстіндегі кемелерінен туындаған қауіп жоқ екені және конвойдың шашыраңқы кемелері U-көшпелер мен әскери ұшақтармен жеке-жеке жойылғаны белгілі болды. Ол кезде конвойды қайта құруға тым кеш болды; Брумның эсминецтері крейсерлермен бірге жоғары жылдамдықпен жүргеннен кейін отын қорлары таусылып, конвойға ілесіп келген жанармай құюшы кемелердің өзі батып кеткен еді. Конвойдың 35 кемесінің 21-і таралу бұйрығынан кейін суға батты. Корольдік теңіз күштері осы қасіретті оқиғадан ұялған сезімде болды. Кейіннен сол жылы Адмиралтействоның Бірінші лорды А. В. Александр HMS Keppel кемесіне сапар жасады. Брум PQ 17 конвойының шашырауына себепті сұрады, бірақ қанағаттанарлық жауап алмады.

Кейінгі әскери-теңіз қызметі

Жерорта теңізінде қысқа мерзім қызметтенгеннен кейін, EG1 операциясы "Педестал" операциясында екіншілік рөл атқарды, 1942 жылдың соңында HMS Keppel резервке жіберілді. Брум капитандыққа тағайындалып, 1943 жылы "Ерен қызмет орденімен" марапатталды. (Брум PQ 17-ге қатысы бар кез келген адамның осы оқиға тізімінде болуы мүмкін екенін, сондай-ақ жоғары шенді офицерлердің өткір карикатураларын салу және тарату әдеті оны кейбір адамдар үшін жағымсыз еткенін білді.) 1942-1944 жылдары HMS Begum эскорт-тасымалдауының командирі болды. Begum Шығыс флотында қызмет етті. Оның ұшақтары 1944 жылдың соңында Үнді мұхитында қиындық тудырған U-Boat-ты баттырды, осы үшін Брум құрметті түрде еске алынды. Ол сонымен қатар Үнді суларындағы қызметі үшін "Бірма жұлдызы" орденімен марапатталды. 1945 жылы Портсмуттегі HMS Vernon II жағажайлық базасының командирі болды, ал 1945-1946 жылдары HMS Ramillies ескі жауынгерлік кемесінің капитаны болып тағайындалды.

Жазушы және карикатурист

Брум 1947 жылы Корольдік теңіз күштерінен зейнеткерлікке шықты. 1947 жылдан 1951 жылға дейін ол "Sketch Magazine" журналын басқарды. Ол теңіз тақырыбында көптеген кітаптар жазды, сондай-ақ теңіз сигналдарының бірнеше әзілді жинақтарын редакциялап, суреттерімен безендірді. Ол сонымен қатар Лордс Тавернерс Крикет Клубының құрылтайшы мүшесі болды. Ол бірнеше фильмге, оның ішінде "Қырағай теңіз" фильміне теңіз жөніндегі кеңесші болды. Актер Джек Хокинс өзінің сомдаған ойдан шығарылған лейтенант-командир Джордж Эриксон бейнесін Брумның өмірінен алған көрінеді. Ол теледидар мен киноға арналған сценарийлер де жазды. 1954 жылы ол бірінші әйелінен ажырасып, кейін Джоан Фетерстонхог Криспке үйленді. Өмірінің соңында ол Ричард Брайерстің ПК 17 туралы телеспектакльде оны сомдағанын көруге жете алды.

Жамандау туралы іс

1968 жылы Дэвид Ирвинг PQ 17 конвойы туралы даулы кітап жариялады. Ол одақтастардың қателіктері мен кемшіліктеріне назар аударып, Брумның эсминецтерді кері шақыру шешімі конвойдың қазасына басты себеп болды деп айыптады. Брум өзінің абыройын қорғау үшін ар-намысқа тиетін жала жабу ісін қозғады. Ол сотта жеңіске жетіп, 40 000 фунт стерлинг көлемінде өтемақы алды және кітаптың барлық даналарын сатудан алып қойды (кейіннен түзетулермен қайта басылды). Брумның қайырымдылыққа берген өтемақысы Джеффри Арчердің Daily Star газетіне қарсы қозғалған даулы ісіне дейін ағылшын құқығы тарихындағы ең жоғары сома болды.