Кіріспе

Американдық композитор Дональд Юджин Гиллис (17 маусым 1912 жыл - 10 қаңтар 1978 жыл) – американдық композитор, дирижер, педагог және радио продюсері. Оған ең көп таныслық әкелген шығармасы – оның оркестрлік 5½ нөміріндегі "Көңіл көтеру үшін симфония" шығармасы.

Өмірбаян

Гиллис Миссури штатының Камерон қаласында дүниеге келген. Оның отбасы Техас штатының Форт-Уорт қаласына көшіп, ол Техас христиан университетінде тромбон ойнап, университеттік оркестр директорының көмекшісі болды. 1935 жылы бітіргеннен кейін, 1943 жылы Солтүстік Техас мемлекеттік университетінен магистр дәрежесін алды. WBAP радиостанциясының жаңарулар директоры болды, кейін NBC-ге ауысып, дирижер Артуро Тосканини басқарған кезеңде NBC симфониялық оркестрінің продюсері болды. Мансабында АҚШ-тың оңтүстігіндегі академиялық мекемелерде бірнеше оқытушылық қызметтер атқарды, сондай-ақ "Ауа симфониясы" оркестрін құруға көмектесті. Гиллис NBC радиосының "Serenade to America" және "NBC Concert Hour" сияқты бірнеше бағдарламасын жасады. 1954 жылы Тосканини зейнеткерлікке шыққаннан кейін, Америка симфониялық қорының президенті ретінде қызмет еткен Гиллис, ескі NBC симфониясының мүшелерін пайдалана отырып, "Ауа симфониясын" құруға мұрындық болды. Гиллис сонымен қатар итальяндық дирижердің қайтысынан кейін NBC арнасында бірнеше жыл бойы көрсетілген "Toscanini: The Man Behind the Legend" радио бағдарламасын жасады. 1973 жылы Оңтүстік Каролина университетінің құрамына қосылып, Медиа өнері институтын құрды және оның төрағасы болды, сондай-ақ Оқу-әдістемелік қызмет көрсету орталығын құруға үлкен үлес қосты. Доктор Гиллис өмірінің соңына дейін USC-нің штаттағы композиторы болып қызмет етті. 1978 жылдың 10 қаңтарында Колумбияда қайтыс болды. Оның еңбектері мен үлкен көлемдегі жазба материалдары Дентон қаласындағы Солтүстік Техас университетінде сақталады.

Музыка

Әкімшілік міндеттеріне қарамастан, Гиллис өнімді композитор болды, он оркестрлік симфония, "Шекаралық қаланың портреті" сияқты тональды поэмалар, фортепиано концерттері, арфа мен оркестрге арналған рапсодиялар және алты скрипкалық квартет жазды. Ол сондай-ақ түрлі әскери музыка туындыларын да жазды. Гиллис ең көп есінде қалғаны – оның 5½ нөміріндегі "Көңіл көтеруге арналған симфония" ("A Symphony for Fun") шығармасы, оны Артуро Тосканини мен NBC Симфониялық оркестрі 1947 жылдың 21 қыркүйегінде өткізген концертте орындаған, ал Гиллис осы концерттің продюсері болды; ол транскрипциялық пластинкаларда сақталған, бірақ коммерциялық мақсатта жарық көрмеген. 2005 жылдан бері оның симфониялары Albany Records лейблінде жазылуда. Гиллис заманауи американдық мәдениетті музыкалық тұрғыдан түсіндіруге ұмтылды. Оның музыкасы халықтық материалға негізделген, әсіресе джазға ерекше назар бөлді, оны американдық музыканы жаңартушы элемент деп есептеді. Ол халыққа таныс ықпалдарды қарапайым және түзу стильде сіңірді, оның мақсаты – аудиториясымен түсінікті, қолжетімді, әуенді музыка арқылы байланыс орнату болды. Оның көптеген шығармаларын көңілді және юморға толы деп сипаттауға болады.

Жарияланымдар

"Толықтырылмаған симфонияның дирижері". Пембертон баспасы (1967). Сатирикалық дирижерлік нұсқаулық. "Медиа-насихаттау өнері". Crescendo Book Publications (1973).