Кіріспе

Американдық композитор, оркестр жетекшісі, пианист, жазбалар продюсері және өнертапқыш (1908–1994)

Реймонд Скотт (нағыз аты Гарри Уорноу; 10 қыркүйек 1908 – 8 ақпан 1994) – американдық композитор, оркестр жетекшісі, пианист, жазбалар продюсері және электрондық аспаптардың ойлап табушысы. Өз заманында продюсерлік музыканың композиторы ретінде танымал болған Скотт қазір электрониканың алғашқы дамушыларының бірі саналады. Скотт ешқашан мультфильмдерге музыка жасамаса да, оның музыкасын миллиондаған адамдар таниды, себебі Карл Сталлинг оны 120-дан астам «Багс Банни», «Порки Пиг», «Даффи Дак» және басқа да Warner Bros. «Looney Tunes» және «Merrie Melodies» мультфильмдерінде пайдаланған. Оның шығармаларын «The Ren and Stimpy Show» (он екі бөлімде Скотттың жазбалары қолданылған), «The Simpsons», «Duckman», «Animaniacs», «The Oblongs», «Batfink», «Puppetoons», «SpongeBob SquarePants» және «Bluey» сериалдарында да естіуге болады. Ол анимацияға сүйемелдеу үшін тек 1962 жылы «County Fair Bread» үшін үш 20 секундтық жарнамалық әуендер жазған.

Ортаңғы мансап

1942-1944 жылдар аралығында "Бродвей Бандбокс" бағдарламасының музыкалық директоры қызметін атқарғаннан кейін Скотт желіден кетті. Ол 1946 жылы Мэри Мартин мен Юл Бриннер қатысқан "Люта әні" Бродвей мюзиклі үшін музыка жазды және аранжировка жасады (текстері Берни Ханигенге тиесілі). 1940 жылдардың соңында, гитарист Лес Пол Мэри Фордпен студияда жұмыс істеген кезеңде, Скотт екінші әйелі, әнші Дороти Коллинстің көп қабатты вокалын пайдаланып поп әндерін жаздыра бастады. Олардың көпшілігі коммерциялық мақсатта шығарылды, бірақ бұл техника оған Лес Пол мен Мэри Фордқа жеткен табысты әкелмеді. 1948 жылы Скотт алты адамнан тұратын "квинтет" құрды, ол бірнеше ай бойы CBS радио бағдарламасы "Herb Shriner Time" үй тобы ретінде жұмыс істеді. Топ студияда жазбалар жасады, олардың бір бөлігі Скотттың қысқа ғұмырлы Master Records лейблінде жарық көрді. Бұл Ирвинг Миллзке тиесілі болған сол аттас лейбль емес еді; Скотт өзінің лейблін құрмет ретінде Миллз кәсіпорнының құлаған кезіне арнады. 1949 жылы оның інісі Марк Уорноу қайтыс болғанда, Скотт CBS радиосындағы "Your Hit Parade" шоуында оркестр жетекшісі болды. Келесі жылы шоу NBC телеарнасына көшті, және Скотт 1957 жылға дейін оркестрді басқаруын жалғастырды. Коллинз "Your Hit Parade" бағдарламасында танымал әнші болды. Жоғары лауазым жақсы жалақымен сыйланды, бірақ Скотт оны тек "жалдамалы жұмыс" деп есептеді және айналым ақшасын электронды музыка зерттеулерін қаржыландыруға жұмсады. 1950 жылы Скотт өзінің алғашқы және жалғыз белгілі классикалық туындысын жазды, ол "Скрипка мен фортепианоға арналған сюита" деп аталды. Бес бөлімнен тұратын сюита 1950 жылдың 7 ақпанында Карнеги залында скрипкашы Арнольд Эйдус пен пианист Карло Буссотти орындады, содан кейін жазбасы жасалды. 1958 жылы Everest компаниясының A&R директоры болып жұмыс істегенде, Скотт әнші Глория Линннің "Miss Gloria Lynne" альбомын продюсерлік етті. Топқа Скотттың 1959 жылғы "Secret 7" жазба жобасына қатысқан көптеген студиялық музыканттар кірді (мысалы, Милт Хинтон, Сэм Тейлор, Джордж Дювивье, Гарри "Sweets" Эдисон, Эдди Коста, Кенни Беррелл, Уайлд Билл Дэвис).

Электрондық және ғылыми-зерттеу

Скотт, Бруклин техникалық орта мектебінде оқыған, электрондық музыканың пионері және тәжірибелі дыбыс инженері болды. 1930 және 1940 жылдары оның тобының көптеген жазу сессияларында топ жетекшісі бақылау бөлмесінде болып, акустиканы қадағалап, реттеді, көбінесе революциялық әдістермен. Герт Ян Блом мен Джефф Виннер жазғандай, "Скотт дыбысты түсіру және өңдеудің барлық қырларын меңгеруге ұмтылды. Оның дыбыс жазудың техникалық аспектілеріне деген ерекше қызығушылығы, қолдағы заманауи құралдармен үйлесіп, оған инженер ретінде мол тәжірибе сыйлады". 1946 жылы ол "Манхэттен Research Incorporated" компаниясын құрды. Жеке пайдалану үшін электрондық дыбыс құрылғыларын жобалаумен қатар, жылдар бойында Скотт көптеген байланысты жобаларды сатты және қолдады, олардың ішінде сақиналық модуляторлар, толқын, тон және амплитуда өзгергіштер, модуляторлар және фильтрлер сияқты компоненттер бар еді. "Ключ термен", "хроматикалық электрондық барабан генераторлары" және "шеңбер генераторлары" ерекше қызығушылық тудырды. Скотт Манхэттен зерттеулерін "жай ғана ой-қиялының шегінен шыққан фабрика емес, ертеңгі күннің қызығушылығы бүгін қолжетімді болатын арман орталығы" деп сипаттады. Мог синтезаторын жасаған Боб Мог 1950 жылдары Скоттпен танысып, 1960 жылдары оған схемалар жобалады және оны маңызды ықпал деп есептеді. Скотт өзі ойлап тапқан Clavivox және Electronium сияқты бірнеше аспаптарға сүйене отырып, теледидар және радио жарнамаларында, сондай-ақ электрондық музыка жазбаларында пайдалану үшін болашақ электрондық композицияларды жазды. Оның "Soothing Sounds for Baby" атты жұмысы 1964 жылы Гесселл Балалар даму институтының қолдауымен жарық көрді. Көпшілік оған қызығушылық танытпады. Бірақ Манхэттен зерттеулері жарнамалар үшін құлаққа жағымды дыбыстық текстураларды жасады. Скотт электрондық дыбыстарды автоматты түрде тізбектей шығаратын алғашқы құрылғыларды жасады. Ол өзін полифониялық секвенсердің ойлап табушысы деп санады. Оның электромеханикалық құрылғылары, кейбіреулері фотоэлементтерді шамдардың басынан жылжытатын моторлары бар, 1960 жылдардың соңындағы толығымен электрондық секвенсерлерге ұқсамайтын еді. Ол жасанды интеллект арқылы композиция жасай алатын машинаны жасауға кірісті. Скотт оны Electronium деп атады, оның көптеген тұтқалары, түймелері және қосылымдық панельдері бар, ол алғашқы өзін-өзі құрастыратын синтезатор болып саналады. Реймонд Скотттың кейбір жобалары одан азырақ күрделі болғанмен, әлі де амбициялық болды. 1950-1960 жылдары ол электрондық телефон қоңырауларын, дабылдарды, қоңырау шалуды және сиреналарды, автоматты сату автоматтарын, электрондық музыкалық ноталары бар күл салғыштарды, электрондық музыкалық нәрестелік сыңғырлағышты және екі адам бір-біріне тигенде әртүрлі дыбыстар шығаратын ересектерге арналған ойыншықты әзірледі және патенттеді. Ол бұл құрылғылар "бізді қоршап тұрған көптеген дыбыстарды электрондық түрде жаңартады" деп сенді. Скотт пен Дороти Коллинз 1964 жылы ажырасып, 1967 жылы Митзи Кертиске (1918-2012) үйленді. 1960 жылдардың екінші жартысында ол өзінің өнертабыстары туралы құпия сақтап, жеке өмірге бейімделді, аз сұхбат берді, көпшілік алдында баяндама жасамады және жаңа жазбалар шығармады. 1966-1967 жылдары Скотт (экранда "Рамонд Скотт" деген атпен) Муппеттердің авторы Джим Хенсонның тәжірибелік фильмдеріне электрондық музыка саундтректерін жазды. Скотттың биг-бенд кезеңінде жұмыс істеген музыканттармен қарым-қатынасы шиеленіскен еді. Бірақ оның мансабы электрондық құрылғыларға толы болған кезде, ол Боб Мог, Херб Дойч, Томас Риа және Алан Энтенман сияқты техниктермен араласуды жөн көрді. Скотт өзінің зертханасына қызығушылық танытқан қонақтарды шақырды, олардың арасында 1960 жылдың наурыз айында француз электрондық музыкасының пионері Жан Жак Перри болды.

Мотаунда өмір сүрген жылдары

1969 жылы Motown компаниясының өкілі Берри Горди Скотттың Лонг-Айлендтегі зертханасына барып, Электронийдің жұмыс істеуін көрді. Мүмкіндіктерге әсерленген Горди 1971 жылы Скотты Лос-Анджелестегі Motown электрондық музыка және зерттеу бөлімінің директоры етіп тағайындады, және Скотт 1977 жылға дейін осы лауазымды атқарды. Скотттың электрондық өнертабыстарын қолданған Motown жазбалары әлі күнге дейін жарияланған жоқ. 1969 жылдан 1987 жылға дейін Motown операциялар бөлімінің басшысы және бас инженері болған Гай Коста Скотттың жұмысқа алынуы туралы былай деді:
Ол бастапқыда [Электроний үстінде] Берридің үйінен жұмыс істей бастады. Гараждардың үстіне бөлме жасатты, онда ол құралдарын жинап, Берри қатысып, жұмыстың барысын көруі үшін жұмыс істеді. Бір кезде Скотт студияда жұмыс істеді. Құрылғы ешқашан толыққанды аяқталған жоқ – Рей аяқтауға кедергі келтірді. Ол үнемі жаңарып тұрды. Бұл Берри үшін қиындық тудырды, ол дереу нәтиже көруді қалады. Соңында, шамамен екі-үш жылдан кейін ол қызығушылығын жоғалтты. Рей соңында оны үйіне алып, жұмысын жалғастырды. Берри мүлдем қызығуын жоғалтты. Ол Диана Росс туралы фильмдермен айналысып жүрді. Кейін Скотт «Электронийді дамытуға 11 жыл және шамамен миллион доллар жұмсадым» деді. Motown-нан кеткеннен кейін ол көбінесе жұмыссыз болды, бірақ тоқтаған жоқ. Ол өзінің өнертабыстарын жаңартуға, компьютерлер мен қарапайым MIDI құрылғыларын өз жүйелеріне бейімдеуге жалғастырды. Ол бірнеше рет жүрек талмасына ұшырады, қаржысы таусылды және «Олар қазір қайда?» бағдарламасында көрсетілді. 1980 жылдары көпшілік оны ұмытты, 1987 жылы инсульт болды, ол жұмыс істеуге немесе сөйлесуге қабілетсіз болды. Оның жазбаларының көп бөлігі қайта басылған жоқ, электрондық аспаптары тозығы жеткен, ал авторлық гонорары азайды.

Жетілік құпиясы

1959 жылы Скотт ең жақсы джаз музыканттарынан топ құрып, "The Unexpected" атты альбомды жазды, ол "Жеті құпия" деген атпен шығарылды және Top Rank лейблында жарық көрді.

Мультфильмдер арасындағы байланыс

1943 жылы Скотт өзінің музыкалық баспасын Warner Bros. компаниясына сатты, ол Looney Tunes және Merrie Melodies музыкалық директоры Карл Сталлингке Warner музыкалық каталогындағы кез келген нәрсені бейімдеуге рұқсат берді. Сталлинг мультфильмдерінің саздық бөлімдерін Скотттың цитаталарымен, мысалы, "Ұлы шошқа банкі тонау" сияқты туындыларымен безендірді. Скотттың пьесалары The Simpsons, The Ren and Stimpy Show, Animaniacs, The Oblongs, Batfink, SpongeBob SquarePants және Duckman фильмдеріне лицензияланды. "Powerhouse" шығармасы Warner Brothers толық метражды фильмінде – Looney Tunes: Back in Action (2003) он рет қолданылды. 1992 жылы Columbia компаниясы Irwin Chusid продюсерлігімен және Hal Willner атқарушы продюсерлігімен "Reckless Nights and Turkish Twilights" альбомын шығарды. Бұл 1937–1939 жылдардағы оның алты мүшелі квинтетінің алғашқы маңызды лейбл жинағы болды. Бір жыл бұрын Chusid пен Will Friedwald "The Man Who Made Cartoons Swing for Stash" атты квинтеттің эфирдегі жазбаларынан тұратын альбомды шығарды. The Ren & Stimpy Show режиссері Джон Кричфалуси квинтеттің жазбаларын пайдалана бастады. 1990 жылдардың соңында Лерой Шилд Лорел мен Харди фильмдері үшін жазған музыканы орындайтын голланд ансамблі The Beau Hunks Скотттың секстетінің екі альбомын шығарды: "Celebration on the Planet Mars" және "Manhattan Minuet" (екеуі де Basta Audio Visuals компаниясымен шығарылды). The Beau Hunks мүшелері ("Саксет", кейін "Соктет" деп қайта құрылған) Скотттың туындыларын орындады және жазды, кейде Metropole Orchestra оркестрімен бірлесіп жұмыс істеді. Өлімінен кейін жарық көрген "Manhattan Research Inc." (Basta, 2000, Gert Jan Blom және Jeff Winner бірлесіп шығарған) Скотттың 1950 және 1960 жылдардағы электрондық туындыларын екі CD-де ұсынады (жинаққа 144 беттік қатты мұқабалы кітап қоса берілген). "Microphone Music" (Basta, 2002, Irwin Chusid продюсерлігімен, Blom және Winner жоба кеңесшілері) Скотт Квинтетінің бастапқы жұмыстарын зерттейді. 2008 жылғы "Ectoplasm" (Basta) CD-сінде алты адамнан тұратын "квинтет" форматының екінші (1948–49) нұсқасы жазылған, онда Скотттың әйелі Дороти Коллинз бірнеше тректе ән шырқайды. 2017 жылдың маусым айында Basta "Three Willow Park: Electronic Music from Inner Space" атты 3 LP/2 CD жинағын шығарды, онда 1961 және 1971 жылдар аралығында Скотт жасаған 61 жарияланбаған электрондық жазба бар (Basta, 2017, Gert Jan Blom, Irwin Chusid және Jeff Winner шығарды). Devo тобының негізін қалаушысы Марк Матерсбоу өзінің Mutato Muzika компаниясы арқылы 1996 жылы Скотттың жалғыз (істемейтін) Electronium аспабын қалпына келтіру ниетімен сатып алды. J Dilla "Lightworks" және "Bendix 1: The Tomorrow People" үлгілерін "Lightworks" және "Sprite: Melonball Bounce" тректері үшін "Workinonit" трегінде өз соңғы "Donuts" альбомында пайдаланды. 2023 жылы Скотт "Cutey and the Dragon" шығармасы үшін "Ең жақсы аспаптық композиция" номинациясында Грэмми сыйлығына ие болды. Бұл жұмыс 1982 жылы Скотт қағазға түсірген, ал 2022 жылы Гордон Гудвин аяқтаған (ол да композитор ретінде ұсынылды). Оның тұңғыш жазбасы 2023 жылы San Francisco Quartet және Gordon Goodwin's Big Phat Band тобының "Raymond Scott Reimagined" альбомында жарияланды.

Өлім

1994 жылдың 8 ақпанында Скотт Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласында пневмониядан қайтыс болды.

Кино және теледидар

Warner Brothers мультфильмдерінен басқа (театрлық көрсетілімге арналған), келесі фильмдерде Скотттың жазған немесе бірлесіп жазған шығармалары қолданылған: «Nothing Sacred» (1937, әртүрлі бейімделген үлгілер); «Ali Baba Goes to Town» (1938, «Twilight in Turkey» және «Arabania»); «Happy Landing» (1938, «War Dance for Wooden Indians»); «Rebecca of Sunnybrook Farm» (1938, «The Toy Trumpet»; Джек Лоуренстің арнайы сөздерімен); «Just Around the Corner» (1938, «Brass Buttons and Epaulettes» [Скотттың квинтеті орындады, бірақ Скотттың туындысы емес]); «Sally, Irene and Mary» (1938, «Minuet in Jazz»); «Bells of Rosarita» (1945, «Singing Down the Road»); «Not Wanted» (1949, тақырып және оркестрлік әуендер); «The West Point Story» (1950, «The Toy Trumpet»); «Storm Warning» (1951, «Dinner Music for a Pack of Hungry Cannibals»); «The Trouble with Harry» (1955, «Flagging the Train to Tuscaloosa»; сөздері Мак Дэвидтікі); «Never Love a Stranger» (1958, музыка); «The Pusher» (1960, музыка); «Clean and Sober» (1988, «Singing Down the Road»); «Honey, I Shrunk the Kids» (1989, «Powerhouse» [авторлық құқығы көрсетілмеген, соттан тыс келісімде расталған]); «Search and Destroy» (1995, «Moment Whimsical»); «Funny Bones» (1995, «The Penguin»); «Lulu on the Bridge» (1998, «Devil Drums»); «Looney Tunes: Back in Action» (2003, «Powerhouse»); «Starsky and Hutch» (2005, «Dinner Music for a Pack of Hungry Cannibals»); «RocknRolla» (2008, «Powerhouse»); «Best of Enemies» (2015, «Portofino»); «The Space Between Us» (2017, «Song of India»); және «Won't You Be My Neighbor» (2018, «Waltz of the Diddles»). 2021 жылдың сәуір айында Скотттың «Powerhouse» шығармасы CBS телеарнасының «Жас Шелдон» телешоуында «Митчтің ұлы және үкіметтік агенттіктің шартты мақұлдауы» атты эпизодтың ашылу сахнасында қолданылды (4 маусым, 14 эпизод). Скотттың ұлы, киномонтаждаушы Стэн Уорноу 2010 жылы «Атаны зерттеу: музыка, машиналар және Реймонд Скотттың құпиясы» атты деректі фильмін шығарды.