Кіріспе

Клиникалық экология – 1960 жылдары жақтастары берген атау, ол кейбір химиялық заттардың төмен деңгейде әсер етуіне сезімтал адамдардың денсаулығына зиян келтіретіні, көптеген химиялық сезімталдық және басқа да ауруларды тудырады деген пікірге негізделген. Клиникалық экологтар – дәстүрлі медицинаның бұл бағытын қолдайтын және насихаттайтын адамдар. Клиникалық экологтар кейбір адамдардың химиялық, биологиялық немесе физикалық факторларға төмен дозада ұшырағаннан кейін шағымданатын нақты емес белгілер мен олардың себеп-салдар байланысын жақтайды. Алайда, токсикологтар мұндай төмен дозадағы реакциялардың осы үлгісін қабылдамайды.

Білім беру және біліктілік

"Клиникалық эколог" – холистикалық медицинаның практикасына сәйкес келетін экологиялық тәсіл. Осы бағыттағы мамандар "клиникалық эколог" терминін қолданбайды, бірақ осы ауруды емдеуге қатысты қосымша медициналық көзқарасқа қарсы тұратындар оны жиі қолданады. Дәрігер немесе медбике сияқты терминдерден өзгеше, "клиникалық эколог" термині ешқандай заңнамамен реттелмейді, яғни кез келген адам өзін клиникалық эколог деп заңды түрде жариялай алады. Қажет болған жағдайда, олар төлем жасау арқылы заңды емес сертификат немесе Америка қоршаған ортаны қорғау медицинасы академиясының мүшелігін алуға болады. Көптеген клиникалық экологтар дәстүрлі лицензияланған денсаулық сақтау мамандары болып табылады және олардың көпшілігі жоғары дәрежелі медициналық сертификаттарға ие. Ал қалғандары баламалы білім алған болуы мүмкін.

Дау

Рэндольфтың химиялық әсерлерге қатысты теориялары токсикологтар тарапынан сынға алынды. Оның "аллергия" ұғымын IgE антиденелеріне негіделген нағыз аллергиядан асыра кеңейтуі, оның замандас дәстүрлі аллергологтарымен келіспеушілік тудырды. Әрине, Рэндольф қоршаған ортаның әсеріне сезімталдықты IgE арқылы қамтамасыз етілген "нағыз аллергия" деп қарастырмады, бұл мәселе аллергиялық емес сезімталдықтан зардап шегетін адамдар үшін маңызсыз деп есептеді. Сол жылдары аллергологтар мен қорғаушы сарапшылар арасындағы тартыс бүгінде бұрынғыдан гөрі аз маңызға ие. Ұлттық ғылым академиясының бірнеше семинарлары мен Gulf War синдромына қатысты зерттеу кеңестері, сезімтал адамдарға химиялық заттардың төмен деңгейдегі әсерінің ерекшелігін растады. Клиникалық экология – мойындалған медициналық мамандық емес. Оның тәжіктепшілері психикалық аурулары бар және ұсынысқа бейім науқастарды химиялық сезімталдыққа шалдыққандарына сендіріп алдауға талпынуы үшін сынға ұшырады. 1989 жылы Американдық дәрігерлер колледжі, Канадалық психиатриялық қауымдастық, 1993 жылы Халықаралық реттеуші токсикология және фармакология қоғамы, Американдық аллергия, астма және иммунология академиясы, сондай-ақ 1999 жылы Американдық еңбек және қоршаған орта медицина колледжі де осы мәселеге қатысты сын айтты. ГМО азық-түліктердің дамуы және азық дақылдарында гербицидтерді кеңінен қолдану экологиялық сезімталдық саласына қызығушылықты арттырды. Жаңа агротехнологияны қолдап, өздерін рационалды ғалымдар деп есептейтіндер мен оған қарсы шығып, оларды білімі жоқ арандатушылар деп сипаттайтындар арасында қарама-қарсы пікірлер күшейді. Ал қарсыластар қолдаушыларды индустрияның догматикалық өкілдері деп, өздерін жеке ойлауға қабілетті және қоршаған ортаны қорғаушылар деп атайды. Екі топ та көпшілік пікірін білдіреді, бірақ қауіпсіздік мәселесін шешетін мемлекеттік ұйымдардың консенсусы ғана маңызды. Мәселе гербицидтерді және ГМО дақылдарының генетикалық инженериялық пестицидтерін эндокриндік жүйені бұзатын заттар ретінде сипаттайтын өнеркәсіптік емес ғылымда жатыр. Бұл бұзылу клиникалық экологтар байқаған аутоиммундық жүйе реакциясын тудырады.