Кіріспе
Герта Тиле (8 мамыр 1908 – 5 тамыз 1984) – неміс актрисасы. Ол Германияның Веймар республикасы және Үшінші рейхтің алғашқы жылдарындағы сол кездегі даулы сахналық қойылымдар мен фильмдердегі басты рөлдерімен белгілі. Соғыстан кейін Германия бөлінгеннен кейін Тиле Шығыс Германияда тележұлдызға айналды. Ол ең әйгілі «Мәнерлі қыздар» (1931) лезбияндар тақырыбындағы фильміндегі Мануэла рөлімен есте қалады.
Hertha Thiele (8 May 1908 – 5 August 1984) was a German actress. She is noted for her starring roles in then controversial stage plays and films produced during Germany's Weimar Republic and the early years of the Third Reich. After the post war partition of Germany, Thiele became a television star in East Germany. She is best remembered for her portrayal of Manuela in the lesbian themed film Mädchen in Uniform (1931).
Веймардағы мансап және нацистік Германия
Оның алғашқы драма мұғалімдерінің бірі Тилеге: "Егер сенде ұлы сахналық мансап болады немесе мүлдем ештеңе болмайды. Сенің Ботичеллиге ұқсайтын бетің бар, бірақ ол тәлкекке салушылықты сездіреді". Тиле 1928 жылы Лейпцигте сахналық актриса ретінде кәсіби актерлік карьерасын бастады. 1931 жылы ол бұрын ойнаған, бірақ қазір "Жалпы киімдегі қыздар" деп аталған пьесаның "Кеше және бүгін" фильміне бейімделуінде басты рөлді алды. Фильмде тек әйелдер ойнады, ал Тиле Доротея Вик сомдаған 14 жасар оқушы Мануэла рөлін ойнады. "Жалпы киімдегі қыздар" халықаралық деңгейде танылып, Тилені қысқа мерзімге жұлдыз етті. Ол мыңдаған жанкүйер хаттарын алды, олардың көп бөлігі әйелдерден болды. 1932 жылы ол Бертольд Брехттің "Кюле Вампе" фильмінде Эрнст Бушпен бірге ойнады. 1933 жылы Тиле "Кішкентай адам, енді не істеу керек?" фильмінде басты рөлді ойнады және Доротея Викпен "Анна мен Елизавета" фильмінде қайта қауышты, бұл фильм нацистердің тыйым салған, лесбияндық тақырыбы бар екінші туынды болды және ол кейіннен оны өзінің мансабындағы ең маңызды жұмысы деп атады. Ол 1930-жылдардың басында Макс Рейнхардтпен ("Гармония", 1932) және Вайт Харланмен ("Вероника", 1935) бірге жұмыс істеуді жалғастырды. Оның мансабы нацистік үкіметтің ұлттық-социалистік үгіт-насихат өндірісіне көмектесу үшін бірнеше рет келуімен тоқырады. Пропаганда министрі Жозеф Геббельспен болған кездесуде, ол Тилеге ұлттық-социализммен "танысуға" кеңес берді, ол: "Мен желдің бағыты әрқайсысы ауысқан сайын оның соңынан ермеймін", - деп жауап берді. Геббельспен жұмыс істеуге келісімге келуге тырысқанымен, нацистер оның жұмысын көбінесе бұрмалаушылық деп қарады және ол Рейхстхиатр мен Рейхсфильмкамерадан шеттетілді. 1937 жылы ол Германиядан Швейцарияға кетіп қалды. Бернде актерлік жұмыс табуға тағы бес жыл кетті.
Шығыс Германиядағы кейінірек танымалдық
Герта Тиле соғыстан кейін Шығыс Германияға оралды, бірақ театр ашуға жасаған әрекеттері сәтсіз аяқталды. Ол Швейцарияға қайтып, 1950-1960 жылдардың көп бөлігінде психиатриялық медбике көмекшісі болып жұмыс істеді. 1966 жылы Тиле тағы да ГДР-ге оралды, Магдебург пен Лейпцигте сахналық қойылымдарда жұмыс істеді. 1970 жылдары ол Шығыс Германия теледидарында, Батыс Германияда жақсы танылмаған түрлі сериалдар мен телефильмдерде ойнады, соның ішінде танымал «Polizeiruf 110» сериалы да бар. 1975 жылы Тиленің жұмысы «Das Herz auf der linken Seite» теледокументалдық фильмінде көрсетілді, ал 1983 жылы Deutsche Kinemathek оның өмірі мен шығармашылығына арналған монография жариялады. Тиле бірнеше рет тұрмысқа шыққан. Оның күйеулерінің бірі актер Хайнц Клингенберг болды. Өмірінің соңында, «Мädchen in Uniform» тарихын зерттеген батыстық феминистер оны іздеп келді, ол 1984 жылы қайтыс болғанға дейін қайтадан шағын культтық танымалдылыққа ие болды. 1998 жылы неміс кинотарихшылары Хайде Шлюпманн мен Карола Грамман «оның актерлік жетістігі, әлдебір гомоэротикалық құштарлықты қанағаттандыратын бейнесіне негізделген болуы мүмкін, әсіресе әйелдердің құштарлығына, бірақ ерлердікі де болуы мүмкін» деп атап өтті, сондай-ақ Герта Тиле «бізге өмірінде бір рет ер адаммен "шынайы махаббат көрінесін" ойнағысы келгенін айтты: ер адамдар қалыптастырған бейнесі оған осы тілегін іске асыруға мүмкіндік бермеді».