Аоста Герцогі, Итальяндық Шығыс Африканың Бас қолбасшысы (1898–1942)
Prince Amedeo, Duke of Aosta
Амедео, 3-ші Аоста герцогі, Италияның Африкадағы вице-королі (1898-1942). Савой үйінен, Италия тарихындағы маңызды тұлға. WWII, Африка Orientale Italiana.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аоста герцогы, Италияның Шығыс Африкасындағы қолбасшы (1898–1942) оның шөбересі.
Duke of Aosta, Commander in Italian East Africa (1898–1942)
his nephew
Аостаның 3-герцогы, принц Амедео (Амедео Умберто Изабелла Луиджи Филиппо Мария Джузеппе Джованни ди Савойя Аоста; 21 қазан 1898 – 3 наурыз 1942) – Аостаның үшінші герцогы және Италия королі Виктор Эммануэль III-нің бірінші туысы. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Италияның Шығыс Африкасының (Africa Orientale Italiana, немесе AOI) итальяндық вице-королі болды.
Prince Amedeo, 3rd Duke of Aosta (Amedeo Umberto Isabella Luigi Filippo Maria Giuseppe Giovanni di Savoia Aosta; 21 October 1898 – 3 March 1942) was the third Duke of Aosta and a first cousin once removed of the King of Italy, Victor Emmanuel III. During World War II, he was the Italian Viceroy of Italian East Africa (Africa Orientale Italiana, or AOI).
Өмірбаян
Амедео Пьемонт аймағының Турин қаласында Аостаның 2-ші герцогы Эммануэле Филиберто (Испанияның Амедео I және Мария Виттория ханшайымының ұлы) мен ханшайым Хеленнің (Орлеан ханзадасы Филипп пен Орлеан ханшайымы Мария Изабелланың қызы) отбасында дүниеге келді. Оның әкесінің әкесі Италия королі Виктор Эммануэль II болғандықтан, ол Савой әулетінің мүшесі еді. Ол туғаннан бастап Апулия герцогы деген құрметті атақпен танылды. Амедео өте бойлы адам болды (ол корольдің бойы өте аласа екені белгілі болғаннан мүлдем өзгеше). Амедео Гюйеттің сөзінше, бір күні журналист оны "Сіздің Жоғарылығыңыз" деп атаған (итальян тілінде бұл "сіздің бойыңыз" деп те түсіндірілуі мүмкін). Герцог әзілдеп: "198 сантиметр" (6 фут, 6 дюйм) деп жауап берді.
Amedeo was born in Turin, Piedmont, to Prince Emanuele Filiberto, 2nd Duke of Aosta (son of Amadeo I of Spain and Princess Maria Vittoria), and Princess Hélène (daughter of Prince Philippe of Orléans and Princess Marie Isabelle of Orléans). As his patrilinal great grandfather was King Victor Emmanuel II of Italy, he was a member of the House of Savoy. He was known from birth by the courtesy title of Duke of Apulia. Amedeo was a very tall man (in stark contrast of the King who was known to be quite short). According to Amedeo Guillet, he was once referred to by a journalist as "Your Highness" (which in Italian could also be interpreted to mean "your height"). The Duke replied in jest: "198 centimetres" (6 feet, 6 inches).
Білім және ерте әскери мансап
Амедео Англияның Суррей графтығындағы Рейгейт қаласында орналасқан Сент-Дэвид колледжінде білім алған. Ол британдық мінез-құлықты қалыптастырып, Оксфорд акцентымен сөйледі, тіпті түлкі аулау және поло сияқты ойындарды ұнататын. Амедео Неапольдегі Нунциателла әскери академиясына түсіп, Италия Корольдік армиясына (Regio Esercito) қосылды және Бірінші дүниежүзілік соғыста артиллерияда көзге түсті. 1921 жылы әскерден шығып, Африканы кеңінен аралады. Кейін Амедео итальяндық қарулы күштерге қайта оралып, ұшқыш болды. 1932 жылы Италия Корольдік әуе күштеріне (Regia Aeronautica) қосылды. Амедео маршал Родольфо Грациани мен Ливия губернаторы Пьетро Бадольо басшылығымен "Ливияны бағындыру" (1911-1932 жж.) деп аталатын соңғы кезеңдерде қызмет етті. Амедео мен оның әріптес ұшқыштары Омар Мухтардың Сенусси күштерін аспаннан қуғынға түсті. 1932 жылдың басында Ливиядағы әскери қимылдар аяқталғанда, "Апулия герцогының" авиация командирі ретіндегі рөлі жиі айтылды, ол Сенусси күштерін Ливиядан қашуға мәжбүр етіп, Мысырда пана табуға итерді. Амедео, ұзын бойлы актер Скай дю Монт сомдаған, Ливияның итальяндықтар тарапынан жаулануы туралы "Шөл арыстаны" фильмінде Грацианимен бірге бірнеше ұшпайтын эпизодтарда пайда болады. 1931 жылдың 4 шілдесінде әкесінің қазасынан кейін Амедео Аоста герцогы атанды.
Amedeo was educated at St David's College, Reigate, Surrey, in England. He cultivated British mannerisms, spoke Oxford English, and even enjoyed the pastimes of fox hunting and polo. Amedeo entered the Nunziatella, the military academy in Naples, joined the Italian Royal Army (Regio Esercito) and fought with distinction in the artillery during World War I. He left the army in 1921 and traveled widely in Africa. Amedeo subsequently rejoined the Italian armed forces and became a pilot. In 1932, he joined the Italian Royal Air Force (Regia Aeronautica). Amedeo served under Marshal Rodolfo Graziani and Libyan Governor Pietro Badoglio during later stages of the so called "pacification of Libya" (1911 to 1932). Amedeo and his fellow airmen harried the Senussi forces of Omar Mukhtar from the sky. When hostilities in Libya came to an end in early 1932, much was made of the participation of the "Duke of Apulia" as the commander of the airmen who forced the Senussi to flee Libya and seek relief in Egypt. Amedeo, portrayed by the tall actor Sky du Mont, appears in several non flying scenes with Graziani in the movie The Lion of the Desert, about the Italian conquest of Libya. On 4 July 1931, upon the death of his father, Amedeo became the Duke of Aosta.
Вице-король және генерал-губернатор
1937 жылы Екінші итальяндық-эфиопиялық соғыс кезінде Италияның Эфиопияны басып алуынан кейін Аоста герцогы маршал Грацианиді вице-король және Италияның Шығыс Африкасындағы генерал-губернатор қызметінен алмастырды. Ол Грацианиге қарағанда едәуір жақсырақ болды деп көпшілік мойындады. Вице-король және генерал-губернатор ретінде Аоста герцогы Эритрея, Эфиопия және Сомалилендтегі итальяндық әскери күштердің бас қолбасшысы да болды.
In 1937, after the Italian conquest of Ethiopia during the Second Italo Abyssinian War, the Duke of Aosta replaced Marshal Graziani as Viceroy and as Governor General of Italian East Africa. It was generally conceded that he was a vast improvement over Graziani. As Viceroy and Governor General, the Duke of Aosta was also the Commander in Chief of all Italian military forces in Eritrea, Ethiopia, and Somaliland.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Италия 1940 жылғы 10 маусымда Ұлыбритания мен Францияға соғыс жариялағанда, Аоста герцогы Екінші дүниежүзілік соғыстың Шығыс Африка кампаниясы деп аталатын итальяндық күштердің бас қолбасшысы болды. Ол Судан мен Кенияға итальяндықтардың алғашқы шабуылын қадағалады, ал тамыз айында Британдық Сомалилендке итальяндықтардың басып кіруін бақылады. 1941 жылдың қаңтар айында британдықтар қарсы шабуылға көшті, ал итальяндықтар Шығыс Африкада қорғанысқа шықты. Италиялықтар ақпан айы бойы шайқасты. Бірақ, қаһарлы қарсылықтан кейін Керен шайқасы итальяндықтардың жеңілісімен аяқталды, содан кейін Эритреяның қалған бөлігі, Массава порты да бірден түсті. 31 қаңтарда Аоста герцогы Шығыс Африкада итальяндық әскери күштерінің 67 ғана қолданыстағы ұшағы бар екенін, жанармай қоры шектеулі екенін хабарлады. Көлік құралдары жетіспей, қайта толықтыру мүмкіндігі болмағандықтан, Аоста герцогы қалған итальяндық күштерді бірнеше бекіністерде шоғырландыруды шешті: Гондар, Амба Алаги, Десси және Гимма. Ол өзі Амба Алаги тау бекінісіндегі 7000 итальяндық сарбазға басшылық етті. Сумен жабдықталуы қиын болған, қоршауға алынып, 9000 британдық және Достас әскерлерімен, сондай-ақ 20000-нан астам эфиопиялық жасақтармен төңірегі қоршалған Аоста герцогы 1941 жылғы 18 мамырда Амба Алагиді тапсырды. Италиялық гарнизонның батыл қарсыласуына байланысты британдықтар оларға әскери салт бойынша капитуляция жасауға рұқсат берді.
When Italy declared war on the United Kingdom and France on 10 June 1940, the Duke of Aosta became the commander of the Italian forces in what is known as the East African Campaign of World War II. He oversaw the initial Italian advances into the Sudan and Kenya and, in August, he oversaw the Italian invasion of British Somaliland. In January 1941, the British launched a counter invasion and the Italians went on the defensive in East Africa. The Italians fought throughout February. But, after fierce resistance, the Battle of Keren ended in Italian defeat, after which the rest of Eritrea, including the port of Massawa, fell quickly. On 31 January, the Duke of Aosta reported that the Italian military forces in East Africa were down to 67 operational aircraft with limited fuel stocks. With supplies running low and with no chance of re supply, the Duke of Aosta opted to concentrate the remaining Italian forces into several strongholds: Gondar, Amba Alagi, Dessie, and Gimma. He himself commanded the 7,000 Italians at the mountain fortress of Amba Alagi. With his water supply compromised, surrounded, and besieged by 9,000 British and Commonwealth troops and more than 20,000 Ethiopian irregulars, the Duke of Aosta surrendered Amba Alagi on 18 May 1941. Due to the gallant resistance of the Italian garrison, the British allowed them to surrender with honours of war.
Өлім
Бас бергеннен кейін көп ұзамай Аоста герцогы Кенияның Найроби қаласындағы әскери тұтқын лагеріне қамалды. Ол өзге тұтқындарға басшылық етті, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуын көре алмады. 1942 жылдың 3 наурызында, қамауға алынғаннан кейін көп ұзамай, туберкулез және безгек салдарынан туындаған асқынулар нәтижесінде қайтыс болды деп хабарланды. Амедеоның орнын оның інісі Аимоне, Аостаның 4-ші герцогы басты. 1941 жылдың 18 мамырында, Амедео Амба Алагиді тапсырған күні, Аимоне Томislav II деген корольдік есіммен Хорватия королі деп жарияланды.
Shortly after his surrender, the Duke of Aosta was interned in a prisoner of war camp in Nairobi, Kenya. He was placed in command of his fellow prisoners, but never saw the end of World War II. On 3 March 1942, shortly after his internment, he died at the prison camp, reportedly as a result of complications from both tuberculosis and malaria. Amedeo was succeeded by his brother, Aimone, 4th Duke of Aosta. From 18 May 1941, the same day Amedeo surrendered Amba Alagi, Aimone was proclaimed King of Croatia under the regal name Tomislav II.
Салдары
Амедео әдепті адам ретінде жақсы танылып, жоғары бағаланған. Бірде ол Адис-Абебадағы бас штабынан қашпастан бұрын, қалалардағы әйелдер мен балаларды қорғағаны үшін британдықтарға алдын ала алғыс айтатын хат жазды. Амедеоның атақты күнделіктерінде оның қайын атасы, итальяндық диктатор Бенито Муссолининің кезінде Италияның сыртқы істер министрі болған граф Галеаццо Чиано оған жоғары баға берді. Герцогтың қазасы туралы хабарды алған соң Чиано былай деп жазды: "Осылай принцтің және итальянның бейнесі өшті. Оның мінезі қарапайым, көзқарасы кең, жаны адами." Эфиопия императоры Хайле Селассие Аоста герцогының Адис-Абебада қалған императордың жеке мүліктеріне көрсеткен құрметі мен қамқорлығына тәнті болды. Алғыс айту үшін император 1953 жылы Италияға жасаған мемлекеттік сапары барысында Милан қаласында толған Аоста герцогинясын шайға шақырды, бірақ итальян үкіметі герцогиняны қабылдау Италия Республикасын ренжітетінін хабарлады, сондықтан император сапарды өкінішпен тоқтатты. Оның орнына ол 1960-шы жылдардың ортасында Эфиопияға Аостаның 5-ші герцогін шақырды және оған келген патшалық әулеттерге тиіс барлық рәсімдерді көрсетті.
Amedeo was well known and highly regarded for being a gentleman. In one instance, before he fled his headquarters at Addis Ababa, he wrote a note to the British to thank them in advance for protecting the women and children in the cities. Count Galeazzo Ciano, Italian Foreign Minister under his father in law Italian dictator Benito Mussolini, paid Amedeo a high compliment in his famous diaries. Upon being given the news of the Duke's death Ciano wrote, "So dies the image of a Prince and an Italian. Simple in his ways, broad in outlook, and humane in spirit." Emperor Haile Selassie of Ethiopia was also impressed by the respect and care that the Duke of Aosta showed to the exiled Emperor's personal property left behind in Addis Ababa. In a gesture of thanks, the Emperor during his state visit to Italy in 1953 invited the widowed Duchess of Aosta to tea during his stay in Milan, but was then informed by the Italian government that receiving the Duchess would cause offense to the Italian Republic, and so the Emperor sadly canceled the visit. Instead he invited the 5th Duke of Aosta to Ethiopia in the mid 1960s, and accorded him all the protocol due to visiting royalty.
Мәдени суреттер
Принц Амедеоның итальяндық Киренаикадағы уақыты 1981 жылғы "Шөлдің арыстаны" фильмінде бейнеленген; Амедео рөлін Скай дю Монт сомдады. Амедео туралы Ернест Хемингуэйдің "Сауықсумен қоштасу" романында да қысқаша айтылған.
Prince Amedeo's time in Italian Cyrenaica was depicted in the 1981 film Lion of the Desert; Amedeo was played by Sky du Mont. Amedeo was also briefly mentioned in A Farewell to Arms by Ernest Hemingway.